TUỔI THƠ ĐẤT THÉP – TỪ NGƯỜI CON NAM BỘ ĐẾN CHIẾN SĨ KHÔNG QUÂN (phần 1)

PHẦN I

TUỔI THƠ ĐẤT THÉP – TỪ NGƯỜI CON NAM BỘ ĐẾN CHIẾN SĨ KHÔNG QUÂN

Miền Tây Nam Bộ những năm đầu thập niên 1940 vẫn còn nguyên vẻ hiền hòa của những dòng kênh chằng chịt, những cánh đồng lúa chạy đến tận chân trời và những vườn cây trĩu quả soi bóng xuống dòng nước phù sa. Nhưng ẩn dưới vẻ yên bình ấy là một vùng đất chưa bao giờ chịu khuất phục. Đó là nơi sinh ra Nguyễn Văn Bảy – người con của đồng bằng sông Cửu Long, sau này trở thành huyền thoại bầu trời, một trong những phi công xuất sắc nhất của Không quân Nhân dân Việt Nam.

1. Đứa trẻ của ruộng đồng và khói lửa

Nguyễn Văn Bảy sinh năm 1936, tại một làng quê nghèo thuộc tỉnh Đồng Tháp (nay thuộc vùng Đồng bằng sông Cửu Long). Gia đình ông nhiều đời làm nông. Cha mẹ quanh năm “bán mặt cho đất, bán lưng cho trời”, lấy thửa ruộng, con trâu làm kế sinh nhai. Tuổi thơ của Bảy gắn với tiếng ếch nhái ban đêm, mùi rơm rạ sau mùa gặt, và những buổi trưa trốn nắng dưới bóng dừa, nghe người lớn kể chuyện kháng Pháp.

Khi Bảy còn rất nhỏ, chiến tranh đã len lỏi vào từng nếp nhà. Những đoàn lính lê dương, những đồn bốt mọc lên bên kênh rạch, những cuộc càn quét làm rung chuyển cả vùng quê yên ả. Bảy lớn lên trong tiếng súng, trong những câu chuyện về các chú du kích bám trụ rừng tràm, về những người nông dân tay cày tay súng.

Có lẽ chính mảnh đất ấy đã hun đúc nên một tính cách đặc biệt ở Nguyễn Văn Bảy:

• Gan góc nhưng không liều lĩnh,

Cậu bé Bảy ngày ấy không có ước mơ bay trên bầu trời. Ước mơ của cậu đơn giản lắm: đất nước yên bình, ruộng đồng không còn bom đạn, cha mẹ được làm ăn yên ổn. Nhưng lịch sử không cho phép những ước mơ ấy mãi bình yên.

2. Từ người nông dân cầm súng

Khi cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp bước vào giai đoạn quyết liệt, Nguyễn Văn Bảy đã trở thành một thanh niên cao lớn, rắn rỏi, quen với lao động nặng nhọc. Không chần chừ, ông tham gia lực lượng vũ trang địa phương, trở thành du kích rồi bộ đội chủ lực.

Những năm tháng ấy rèn luyện cho ông một bản lĩnh thép. Sống trong rừng, hành quân trong mưa lũ, chiến đấu trong điều kiện thiếu thốn đủ bề, nhưng Bảy chưa bao giờ nao núng. Đồng đội nhớ về ông như một người ít nói, làm nhiều, luôn xung phong trong những nhiệm vụ khó khăn.

Sau Hiệp định Genève năm 1954, đất nước tạm thời chia cắt. Nguyễn Văn Bảy tập kết ra Bắc. Với người con Nam Bộ, đó là một chuyến đi xa chưa từng có – rời quê hương, rời ruộng đồng, rời cha mẹ, mang theo trong tim một lời hẹn ngày trở về.

Miền Bắc những năm hòa bình ngắn ngủi mở ra một chương mới trong cuộc đời ông. Từ người lính bộ binh, Nguyễn Văn Bảy được tuyển chọn vào một lực lượng hoàn toàn mới mẻ với quân đội Việt Nam lúc bấy giờ: Không quân Nhân dân Việt Nam.

3. Lựa chọn của số phận: bước vào bầu trời

Những ngày đầu tuyển chọn phi công, không ít người hoài nghi. Một anh lính xuất thân từ ruộng đồng, chưa từng thấy máy bay ngoài đời, liệu có thể điều khiển những cỗ máy sắt khổng lồ lao vun vút giữa không trung?

Nhưng Nguyễn Văn Bảy có những tố chất đặc biệt:

• Thể lực tốt

Ông được cử đi học lái máy bay tại nước ngoài (Liên Xô). Đó là một thế giới hoàn toàn khác: tuyết trắng, bầu trời xám, ngôn ngữ xa lạ, kỷ luật thép. Nhiều học viên bỡ ngỡ, thậm chí bỏ cuộc. Nhưng Bảy thì không.

Ông học như cách mình từng cày ruộng: chậm rãi, chắc chắn, từng bước một. Từ việc làm quen với buồng lái, đọc đồng hồ, đến cảm nhận luồng gió, độ rung của thân máy bay – mọi thứ được ông ghi nhớ bằng cả trí óc và cơ thể.

Có người từng hỏi ông sau này:

“Lúc đó anh có sợ không?”

Nguyễn Văn Bảy chỉ cười hiền:

“Sợ chứ. Nhưng sợ thì học cho giỏi hơn.”

Chính thái độ ấy đã giúp ông nhanh chóng trở thành một trong những học viên xuất sắc. Ông được đào tạo lái MiG-17 – loại tiêm kích tuy không hiện đại bằng máy bay Mỹ sau này, nhưng cực kỳ linh hoạt, phù hợp với chiến thuật không chiến tầm gần.

4. Trở về Tổ quốc – bầu trời không còn yên tĩnh

Đầu những năm 1960, Nguyễn Văn Bảy trở về nước, chính thức trở thành phi công tiêm kích của Không quân Nhân dân Việt Nam. Khi ấy, chiến tranh chống Mỹ đang leo thang từng ngày. Những tốp máy bay Mỹ gầm rú trên bầu trời miền Bắc, ném bom cầu đường, nhà máy, làng mạc.

Bầu trời – nơi từng chỉ có mây trắng và chim bay – giờ đây trở thành mặt trận khốc liệt.

Trong những buổi đầu trực chiến, Nguyễn Văn Bảy không giấu được sự căng thẳng. Đối thủ của ông là những phi công Mỹ được đào tạo bài bản, bay những loại máy bay hiện đại nhất thế giới như F-105, F-4 Phantom. Chênh lệch về trang bị là rất lớn.

Nhưng Nguyễn Văn Bảy hiểu một điều:

"Chiến tranh không chỉ quyết định bằng máy móc, mà bằng con người."

Ông cùng đồng đội miệt mài luyện tập chiến thuật: bay thấp, lợi dụng địa hình, đánh nhanh, rút gọn. Mỗi lần cất cánh là một lần đối mặt với cái chết. Nhưng cũng là một lần khẳng định ý chí của người Việt Nam: không lùi bước trước bất kỳ kẻ thù nào.

5. Người lính trước giờ xuất kích

Trong những khoảnh khắc hiếm hoi trước giờ xuất kích, Nguyễn Văn Bảy thường ngồi lặng im. Không viết thư dài, không nói lời bi tráng. Ông chỉ kiểm tra lại dây đai, nhìn thoáng qua bầu trời, rồi bước lên máy bay.

Đồng đội nhớ mãi hình ảnh ấy:
Một người phi công dáng người rắn rỏi, ánh mắt bình thản, không hào nhoáng, không khoa trương. Nhưng khi động cơ gầm lên, khi chiếc MiG lao vút khỏi đường băng, thì tất cả sự bình dị ấy biến thành sức mạnh dữ dội.

Ông không biết rằng, những chuyến bay sắp tới sẽ đưa tên tuổi Nguyễn Văn Bảy trở thành nỗi ám ảnh của không lực Hoa Kỳ, và ghi ông vào lịch sử như một ace – phi công bắn rơi nhiều máy bay địch nhất của Việt Nam.

Nhưng ở thời điểm ấy, Nguyễn Văn Bảy chỉ nghĩ đơn giản:

“Bay lên là để bảo vệ đất nước. Còn sống sót trở về, là nhờ đồng đội và trời đất.”

Bầu trời miền Bắc bắt đầu nổi sóng. Và huyền thoại mang tên Nguyễn Văn Bảy đang chuẩn bị cất cánh…