"Tuổi thơ dữ dội" mặt trận Huế: Khúc tráng ca bi tráng của những chiến binh nhí Đội Thiếu niên Trinh sát
Chuyện về những cậu bé 12 - 15 tuổi tại mặt trận Huế, những người đã gác lại sách bút và tuổi thơ êm đềm để trở thành những trinh sát, giao liên xuất quỷ nhập thần, anh dũng hy sinh vì độc lập nước nhà trong những năm đầu kháng chiến chống Pháp.
Cuối năm 1946, khi tiếng súng Toàn quốc kháng chiến bùng nổ, tại mặt trận Huế, một đơn vị vô cùng đặc biệt đã được thành lập trực thuộc Trung đoàn Trần Cao Vân (sau là Trung đoàn 101): Đội Thiếu niên Trinh sát.
Đội gồm hơn 30 thành viên, tất cả đều là những cậu bé tuổi đời chỉ từ 12 đến 15 tuổi. Các em xuất thân từ nhiều hoàn cảnh khác nhau: có em là học sinh trường dòng, có em là trẻ mồ côi đánh giày, bán báo lang thang trên các hè phố... Nhưng khi Tổ quốc lâm nguy, tất cả đều chung một lòng căm thù giặc và tình nguyện xin gia nhập Vệ quốc đoàn. Vì tuổi còn quá nhỏ, súng trường cao hơn cả đầu người, các em được phân công làm nhiệm vụ trinh sát, liên lạc và đưa đường.
Giữa thành phố Huế bị giặc Pháp bủa vây, những "chiến binh nhí" ấy đã hóa trang thành những đứa trẻ ăn xin, đánh giày, bán lạc rang để che mắt kẻ thù. Các em thoăn thoắt luồn lách qua những hàng rào thép gai, lọt vào tận sào huyệt địch ở đồn Mang Cá, bót Cảnh sát để vẽ lại sơ đồ đồn bốt, đếm từng khẩu pháo, xe tăng rồi bí mật báo về cho chỉ huy. Nhờ những tấm bản đồ nhàu nát giấu trong đế giày hay trong cạp quần của các em, bộ đội ta đã tổ chức thành công vô số trận tập kích chính xác vào các cứ điểm của Pháp.
Hoạt động trong lòng địch, ranh giới sinh tử vô cùng mỏng manh, nhưng không một đòn roi tra tấn nào của kẻ thù có thể bẻ gãy ý chí của những cậu bé Vệ quốc quân ấy. Lịch sử đã ghi nhận những tấm gương hy sinh oanh liệt khiến người lớn cũng phải rơi lệ. Có những em khi bị địch bắt, bị treo ngược lên xà nhà đánh đập dã man vẫn kiên quyết không khai nửa lời về cơ sở cách mạng. Có em khi làm nhiệm vụ nối dây mìn đánh giặc, đã anh dũng ôm chặt đầu dây kích nổ giữa làn đạn để bảo vệ trận địa, miệng vẫn hô vang lời thề cứu quốc trước lúc hy sinh.
Sự hy sinh trong trẻo mà lẫm liệt của Tập thể Đội Thiếu niên Trinh sát Trung đoàn Trần Cao Vân đã tạc vào lịch sử một tượng đài bất tử về thế hệ măng non sẵn sàng xả thân vì nghĩa lớn. Máu của các em đã đổ xuống để giữ gìn từng tấc đất thiêng liêng của khúc ruột miền Trung, viết nên một "tuổi thơ dữ dội" nhưng vô cùng tự hào của dân tộc Việt Nam.
