Tuổi thơ trên quê hương Vĩnh Long
Tuổi thơ và quê hương đã góp phần hình thành tinh thần yêu nước, ý chí cách mạng của Võ Văn Kiệt.
Đồng chí Võ Văn Kiệt, tên khai sinh là Phan Văn Hòa, bí danh Sáu Dân, sinh ngày 23 tháng 11 năm 1922 tại xã Trung Hiệp, huyện Vũng Liêm, tỉnh Vĩnh Long. Ông sinh ra trong một gia đình nông dân nghèo ở vùng đất Nam Bộ giàu truyền thống yêu nước và cách mạng. Tuổi thơ của ông gắn với cuộc sống khó khăn, thiếu thốn của người dân dưới chế độ thực dân, phong kiến. Chính hoàn cảnh ấy đã giúp người thanh niên Phan Văn Hòa sớm cảm nhận được những bất công và cơ cực mà nhân dân phải chịu đựng.
Những năm đầu đời cũng là thời gian ông chứng kiến quê hương Nam Bộ có nhiều phong trào đấu tranh chống áp bức. Không được học hành đầy đủ như nhiều người cùng thời, nhưng Võ Văn Kiệt lại có điều kiện tiếp xúc trực tiếp với đời sống của người lao động. Những trải nghiệm ấy dần hình thành trong ông ý thức về trách nhiệm đối với quê hương và đất nước.
Khi phong trào cách mạng phát triển mạnh, người thanh niên Phan Văn Hòa đã tìm đến con đường cách mạng. Theo các tài liệu chính thống, ông tham gia cách mạng khi mới 16 tuổi và năm 17 tuổi trở thành đảng viên Đảng Cộng sản Đông Dương. Đây là bước ngoặt quan trọng trong cuộc đời ông. Từ một người thanh niên ở vùng quê Vĩnh Long, ông bắt đầu bước vào con đường hoạt động cách mạng đầy gian khổ và hiểm nguy.
Điều đáng chú ý ở Võ Văn Kiệt là ông không trưởng thành từ môi trường lý luận thuần túy mà chủ yếu được tôi luyện qua thực tiễn. Những năm tháng sống cùng nhân dân, chứng kiến những khó khăn của người lao động và trực tiếp tham gia phong trào đã tạo nên phong cách đặc biệt của ông sau này: luôn coi trọng thực tế, lắng nghe cơ sở và tìm cách giải quyết vấn đề từ cuộc sống.
Tuổi trẻ của Võ Văn Kiệt vì thế không chỉ là câu chuyện về một người thanh niên sớm giác ngộ cách mạng. Đó còn là quá trình hình thành một con người có ý chí, có trách nhiệm với cộng đồng và sẵn sàng dấn thân vì mục tiêu độc lập dân tộc. Từ quê hương Vĩnh Long, ông bắt đầu một hành trình hoạt động cách mạng kéo dài gần 70 năm, trải qua chiến tranh, hòa bình, xây dựng đất nước và những năm đầu của công cuộc đổi mới.
