Tuổi trẻ của ông – tuổi thơ của tôi (1)

Tuổi trẻ của ông tôi và tuổi thơ của tôi không nằm trên cùng một mặt phẳng thời gian. Giữa hai quãng đời ấy là chiến tranh, là mất mát, là những năm tháng mà chỉ cần nghe kể lại cũng đủ thấy nặng nề. Nhưng chính sự khác biệt ấy lại kết nối chúng tôi theo một cách rất riêng.

Ông tôi – Phạm Văn Thợi – sinh năm 1945. Tuổi trẻ của ông gắn liền với đói nghèo, với những năm tháng đất nước chưa kịp yên bình. Khi chưa tròn mười tám tuổi, ông đã rời làng Tứ Cường để khoác lên mình màu áo lính. Ở cái tuổi mà nhiều người còn đang lớn lên trong vòng tay gia đình, ông đã bước vào chiến tranh, nơi mỗi ngày trôi qua đều có thể là ngày cuối cùng.

Tuổi trẻ của ông không có khái niệm mơ mộng. Những ước mơ rất giản dị: được sống, được hoàn thành nhiệm vụ, được gặp lại gia đình. Ông kể rằng, trong chiến trường, người ta không nghĩ xa, chỉ nghĩ làm sao vượt qua ngày hôm nay. Tuổi trẻ của ông bị chia nhỏ thành những chặng hành quân, những ca trực, những trận đánh liên tiếp.

Còn tuổi thơ của tôi lại trôi qua trong sự bình yên. Tôi lớn lên bên bờ ruộng, bên những bữa cơm đủ đầy, bên tiếng cười của gia đình. Tôi có thời gian để chơi đùa, để học hành, để mơ ước. Những điều ấy với tôi là hiển nhiên, nhưng với ông, đó từng là điều xa xỉ.

Khi tôi còn nhỏ, tôi không hiểu hết những câu chuyện ông kể. Tôi chỉ biết rằng, mỗi khi nhắc đến tuổi trẻ của mình, ánh mắt ông trầm xuống. Sau này lớn lên, tôi mới hiểu rằng tuổi trẻ của ông đã bị chiến tranh chiếm lấy gần như trọn vẹn. Những năm tháng đẹp nhất của đời người đã trôi qua giữa rừng sâu, giữa bom đạn.

Có những lúc, tôi ngồi nghe ông kể chuyện chiến trường rồi lại nhìn ra sân nhà, nơi tuổi thơ tôi đang diễn ra rất bình thường. Khi ấy, tôi bắt đầu nhận ra sự nối tiếp thầm lặng giữa hai thế hệ. Tuổi thơ yên bình của tôi không tự nhiên mà có. Nó được đánh đổi bằng tuổi trẻ của ông và của biết bao người khác.

Ông chưa bao giờ so sánh hay trách móc. Ông không nói rằng thế hệ sau phải biết ơn hay phải sống thế nào. Nhưng chính sự im lặng và cách ông trân trọng cuộc sống đã khiến tôi tự hiểu. Mỗi lần tôi được phép sai lầm, được phép thử nghiệm, được phép mơ ước, tôi đều thấy đâu đó bóng dáng của sự hy sinh mà ông từng trải qua.

Tuổi trẻ của ông và tuổi thơ của tôi gặp nhau ở điểm chung là tình yêu gia đình. Dù ở chiến trường hay ở nhà, ông luôn nghĩ về quê hương, về mái nhà Tứ Cường. Và chính điều đó đã nối liền hai quãng đời tưởng như rất xa nhau.

Khi nhìn lại, tôi hiểu rằng, tuổi thơ của tôi là phần tiếp nối của tuổi trẻ ông. Một phần đời đã mất đi để một phần đời khác được lớn lên trọn vẹn. Và đó là mối liên hệ sâu sắc nhất giữa hai thế hệ trong gia đình tôi.