TUỔI TRẺ NÔNG LÂM SÚC – KHỞI TẠO DẤU ẤN SỨC MẠNH NLU

Note: Nhân kỷ niệm 70 năm ngày Thành lập NLU, tôi được Ban Biên tập Kỷ yếu đề nghị viết bài về tình hình một số cựu sinh viên của Nhà trường đã tham gia phong trào sinh viên tại Sai gòn trong giai đoạn 1963-1975 – Là lực lượng sôi nổi, với tinh thần yêu nước sâu sắc - khởi tạo dấu ấn lịch sử của NLU. Trong bài viết, tôi có tham khảo ý kiến của KS. Tôn Thất Hòa, cũng là cựu sinh viên Khóa 7 của Nhà trường (giai đoạn 1965-1970). Tôi cũng có tham khảo cuốn sách "Phong trào đấu tranh yêu nước của sinh viên học sinh cao trào 1969-1972" của tác giả Ngô Đa, cựu sinh viên Đại học Văn khoa Sài Gòn trước 1975. Nay tôi đã 83 tuổi, trí nhớ và sự minh mẫn đã giảm sút, có điều gì thiếu sót, xin quý vị thông cảm và lượng thứ cho.

Bài viết của tác giả có nhiều thông tin kỹ lưỡng và khá dài, vì khuôn khổ của bản in Kỷ yếu, Ban Biên tập xin phép tác giả tóm lược và trích dẫn một số đoạn.

1. Sinh viên Nông Lâm Súc giai đoạn 1963-1975

Từ 1963-1965, tinh thần yêu nước đó trong các phong trào chống chiến tranh, đòi hòa bình, đòi quyền tự quyết của dân tộc Việt Nam từ sinh viên miền Nam Việt Nam, sinh viên Sài Gòn nói chung (sau đây gọi là Saigon theo ý nguyện tác giả) và sinh viên Nông Lâm Súc (tiền thân của NLU) nói riêng thể hiện vô cùng mạnh mẽ do nhiều sự kiện tác động mạnh đến phong trào sinh viên lúc đó: Hòa thượng Thích Quảng Đức tự thiêu và nữ sinh Quách Thị Trang bị cảnh sát chính quyền bắn chết tại chợ Bến Thành (năm 1963); sinh viên Nhất Chi Mai tự thiêu để phản đối chiến tranh do Mỹ gây ra, đòi hòa bình cho Việt Nam (1967), … Đặc biệt, là sự kiện sinh viên Nguyễn Thái Bình bị CIA Mỹ giết tại phi trường Tân Sơn Nhất (1972).

Trong giai đoạn này, tại Saigon, các phong trào sinh viên diễn ra trên nhiều mặt trận. Tổ chức Tổng hội Sinh viên Saigon cũng được thành lập và tổ chức mạnh mẽ các phong trào sinh viên phản chiến. Các cựu sinh viên Nông Lâm Súc đã từng giữ vị trí lãnh đạo trong Tổng hội Sinh viên Saigon như: anh Nguyễn Văn Quỳ, sinh viên Nông Lâm Súc làm chủ tịch (năm 1969) và Phó tổng thư ký là anh Nguyễn Hoàng Trúc cũng là sinh viên Nông Lâm Súc.

Trong các cuộc hội thảo, biểu tình và các hoạt động khác của Tổng hội Sinh viên Saigon đều có một bộ phận sinh viên Nông Lâm Súc và họ là lực lượng tích cực của các phong trào do Tổng hội tổ chức và phát động.

2. Những hoạt động nổi bật

Có rất nhiều hoạt động của sinh viên Nông Lâm Súc, nổi bật như:

- Tham gia cuộc biểu tình hạ bệ tướng Nguyễn Khánh;

- Tham gia tổ chức Đêm văn nghệ Mừng Tết Quang Trung đầu năm 1968;

- Đăng cai tổ chức đêm văn nghệ "Hát cho đồng bào tôi nghe" vào đêm giáng sinh 24/12/1969;

- Theo chủ trương của Tổng hội Sinh viên Sài gòn, sinh viên Nông Lâm Súc được đăng cai tổ chức Đại hội sinh viên thế giới vào ngày 11/0/1970.

Đây là lần đầu tiên một Đại hội Sinh viên Sài Gòn có sự tham gia của các đại biểu sinh viên yêu chuộng hòa bình trên thế giới gồm có Mỹ, Nhật, Úc, Tân Tây Lan, … Sau Đại hội, cả nghìn sinh viên học sinh và đại biểu nhân sĩ, trí thức, các giới đồng bào đã xuống đường biểu tình kéo tới tòa Đại sứ Mỹ đòi hòa bình, chấm dứt chiến tranh. Từ đó, Trường Nông Lâm Súc cùng với hai trường khác là Đại học Văn khoa và Đại học Dược khoa hợp thành một "Tam giác sắt" xuất phát các cuộc đấu tranh của sinh viên Sài gòn.

3. Những nhân vật nổi bật của sinh viên Nông Lâm Súc

Nổi bật nhất là cựu sinh viên - Anh hùng, liệt sĩ Nguyễn Thái Bình. Anh Nguyễn Thái Bình là cựu sinh viên của Nhà trường, thi đậu vào Trường Nông Lâm Súc năm 1966. Năm 1968, anh được cấp học bổng du học tại Mỹ và năm 1972, anh tốt nghiệp ưu hạng kỹ sư ngành ngư nghiệp.

Trong thời gian du học ở Mỹ, anh tham gia và phát động nhiều cuộc hội thảo và biểu tình chống chiến tranh và nhiều hoạt động khác. Hoạt động cách mạng của anh ở Mỹ đã có tác động lớn đến nhân dân Mỹ và nhân dân thế giới trong các phong trào phản chiến và đấu tranh cho hòa bình Việt Nam. Anh hùng, liệt sĩ Nguyễn Thái Bình đã trở thành tượng đài đối với sinh viên. Hiện NLU đã xây dựng vườn hoa Nguyễn Thái Bình và đã trở thành một trong những địa chỉ đỏ về giáo dục lý tưởng cho sinh viên và thế hệ trẻ NLU và toàn Thành phố.

Hình 1 Anh hùng, liệt sĩ Nguyễn Thái Bình – Cựu sinh viên NLU (vị trí thứ 4 bên phải sang).

Một số sinh viên NLS khác cũng có vai trò quan trọng là làm "hạt nhân" để quy tụ và hướng dẫn các sinh viên trong trường tham gia các hoạt động và các phong trào của sinh viên Saigon. Đó là các sinh viên: Nguyễn Lương Y, Trần Quang Viễn, Nguyễn Văn Thuận, Nguyễn Xuân Hiền, Phan Quang Đạt (khóa 5), Trần Quang Viễn, Phan Dũng (khóa 6), Nguyễn Văn Quỳ, Nguyễn Hoàng Trúc, Nguyễn Hữu Phước, Tôn Thất Hòa, Lê Trúc (Khóa 7). Các khóa sau có Lê Tấn Việt Nam, Võ Thành Cọng, Phan Quang Mười, Trần Hữu Kham, Huỳnh Ngọc Điền,… trong đó, hai anh Nguyễn Văn Quỳ và Nguyễn Hoàng Trúc là nổi danh hơn cả.

4. Những kỷ niệm bản thân trong phong trào sinh viên

Tôi bắt đầu quãng đời sinh viên từ năm 1961, cũng là năm mà tôi bắt đầu tham gia cách mạng. Tôi ghi danh học Đại học Khoa học Saigon từ năm 1961 đến 1965. Trong thời gian này, tôi là hội viên của Hội Liên hiệp Sinh viên Giải phóng. Sau đó, tôi thi đậu vào Trường Nông Lâm Súc và học tại đây từ 1965 đến 1970 và là đoàn viên của Đoàn Thanh niên Nhân dân Cách mạng (Đoàn TNCS Hồ Chí Minh bây giờ). Trong quãng đời 9 năm làm sinh viên, tôi tham gia khá nhiều hoạt động, các cuộc biểu tình của sinh viên Saigon.

Năm 1967, tôi đã tổ chức thành công Đại hội Báo chí Sinh viên Saigon và được Đại hội bầu làm Chủ tịch Hiệp hội Báo chí Sinh viên Sài gòn. Trong Đại hội, các trưởng ban báo chí của các trường phát biểu rất sôi nổi và cuối cùng ra được một bản tuyên cáo chống chiến tranh, đòi hòa bình rất mạnh mẽ. Không riêng bản thân tôi mà hầu hết sinh viên tham gia phong trào trước 1975 đều cảm nhận tinh thần yêu nước được đẩy lên một tầm cao hơn và đây cũng là hạnh phúc của chúng tôi. Các sinh viên phong trào sau 1975 đều đem hết tâm huyết và công sức vào việc góp phần đổi mới và xây dựng đất nước phù hợp năng lực và môi trường công tác mỗi người.

Những năm tháng ấy đã để lại cho tôi nhiều kỷ niệm không thể nào quên. Cũng đã gần 70 năm, lớp chúng tôi chứng kiến nhiều sự đổi thay của lịch sử đất nước. Chúng tôi tự hào thời sinh viên đã góp một phần nhỏ sức mình trong sự thành công của công cuộc giải phóng dân tộc, thống nhất đất nước và công cuộc xây dựng, phát triển nền kinh tế hôm nay.

TP. Hồ Chí Minh, ngày 10.4.2025