“TUỔI TRẺ TRI ÂN THỜI HOA LỬA”

Hoàng Su Phì – miền đất nơi mây trắng quấn quýt những dãy núi trùng điệp, nơi ruộng bậc thang xếp tầng như những trang sử cổ bằng đất và đá. Giữa vẻ đẹp bình yên hôm nay, ít ai hình dung rằng mảnh đất vùng cao này đã từng trải qua những năm tháng “hoa lửa” khốc liệt, nơi con người phải sống, chiến đấu và hy sinh trong hoàn cảnh gian nan đến tận cùng. Thời gian có thể phủ lên núi rừng một màu xanh mới, nhưng ký ức chiến tranh, tinh thần cách mạng và những câu chuyện thấm đẫm máu xương của cha ông nơi đây vẫn còn nguyên giá trị, lặng lẽ mà bền bỉ chảy trong mạch nguồn quê hương.

Trong những năm tháng kháng chiến, Hoàng Su Phì không chỉ là hậu phương vững chắc mà còn là nơi trực tiếp góp người, góp sức cho các chiến trường lớn của Tổ quốc. Những con đường mòn xuyên núi, những bến suối heo hút từng in dấu chân của cán bộ cách mạng, của thanh niên xung phong, của những người con dân tộc Dao, Nùng, La Chí, Tày… gùi lương thực, vũ khí, thư từ vượt qua mưa rừng, bom đạn. Ký ức ấy không nằm trong những trang sách dày, mà hiện diện trong lời kể trầm lắng của các nhân chứng lịch sử – những con người bình dị từng đặt sinh mệnh cá nhân dưới sinh mệnh Tổ quốc.

Dưới sự chỉ đạo của Đoàn xã và để tri ân kỉ niệm ngày 22/12 sắp tới, hôm ấy chúng em đã có dịp đến thăm các bác cựu chiến binh trên địa bàn xã Hoàng Su Phì, trong đó có ông Hoàng Văn Chương. Buổi gặp gỡ diễn ra giản dị nhưng quả thật đầy xúc động. Trong căn nhà nhỏ và giản dị của ông, chúng em lắng nghe ông kể lại những năm tháng chiến tranh bằng giọng trầm lặng mà sâu sắc. Khi ông đưa bàn tay còn mang viên đạn năm xưa ra trước mắt chúng em, không ai nói với ai một lời, nhưng tất cả đều cảm nhận rõ giá trị của hòa bình hôm nay. Chúng em đã không ngừng ngẫm nghĩ, chuyến thăm quả thật không chỉ là hoạt động tri ân, mà còn giúp em hiểu là bài học sống động về lòng yêu nước, tinh thần cống hiến và trách nhiệm của thế hệ trẻ trong việc gìn giữ, tiếp nối những giá trị mà cha ông đã đánh đổi bằng cả tuổi xuân và máu xương.

Chiều vùng cao lặng lẽ trôi trong làn sương mỏng. Trước hiên nhà đơn sơ, ông ngồi lặng, đôi bàn tay chai sạn đặt lên đầu gối. Ở tuổi xế chiều, dáng người ông đã còng theo năm tháng, mái tóc bạc hòa vào màu mây núi. Nhưng trong ánh mắt ấy, vẫn còn nguyên một thời lửa đạn – một thời tuổi trẻ mà ông đã gửi trọn cho chiến tranh, cho cách mạng, cho quê hương. Ông Chương là một cựu chiến binh của địa phương. Khi kể về những năm tháng chiến tranh, giọng ông chậm rãi, trầm xuống, không hề lên gân, cũng không khoa trương. Ông bảo: “Ngày ấy còn trẻ, có ai nghĩ nhiều đâu. Đất nước cần thì mình đi.” Câu nói ngắn gọn, mộc mạc, nhưng chất chứa cả một tinh thần cống hiến lặng thầm của thế hệ đã đi qua bom đạn. Thời trai trẻ của ông gắn liền với núi rừng và những con đường hành quân hun hút. Ông tham gia chiến tranh khi tuổi đời còn rất trẻ, rời xa bản làng, xa nương rẫy, mang theo niềm tin giản dị rằng phải đánh giặc thì quê hương mới có ngày yên bình. Những ngày ấy, cái đói, cái rét và hiểm nguy luôn rình rập. Có lúc phải băng rừng nhiều ngày liền, cơm không đủ ăn, áo không đủ ấm, nhưng không ai than vãn. Trong tâm trí những người lính trẻ như ông Chương khi ấy, chỉ có một suy nghĩ duy nhất: phải giữ được đất, giữ được làng, giữ được Tổ quốc. Ông kể về những đêm nằm giữa rừng sâu, nghe tiếng bom vọng lại từ xa, mặt đất rung chuyển, tim đập thình thịch trong lồng ngực. Có những trận đánh ác liệt mà ranh giới giữa sự sống và cái chết mong manh đến nghẹt thở. Đồng đội của ông – những người mới hôm qua còn cùng nhau chia nắm cơm, hôm sau đã vĩnh viễn nằm lại nơi chiến trường. Mỗi lần nhắc đến, ông Chương lại lặng đi một lúc rất lâu, ánh mắt nhìn xa xăm như đang tìm lại những gương mặt đã hòa vào đất mẹ. Trong một trận chiến khốc liệt năm ấy, ông Chương bị thương. Viên đạn găm vào tay, máu chảy nhiều, cơn đau buốt như xé toạc cả cánh tay. Nhưng giữa bom đạn, không có điều kiện cứu chữa đầy đủ, ông chỉ được băng bó tạm thời rồi tiếp tục chiến đấu. Viên đạn ấy, theo năm tháng, không thể lấy ra được. Nó ở lại trong bàn tay ông cho đến tận hôm nay – như một chứng tích sống của chiến tranh.

Ông Chương thường đưa bàn tay ấy ra, nhẹ nhàng nắm lại rồi mở ra, như thể đã quá quen với sự tồn tại của viên đạn trong cơ thể mình. Ông bảo, những ngày trái gió trở trời, tay đau nhức, cầm nắm khó khăn. Nhưng ông chưa bao giờ coi đó là nỗi bất hạnh. “Đau tay còn hơn đau lòng vì mất nước,” ông nói, giọng bình thản. Với ông, viên đạn ấy không chỉ là vết thương, mà là ký ức, là minh chứng cho một thời đã sống trọn vẹn với lý tưởng. Chiến tranh kết thúc, ông Chương trở về quê hương với cơ thể không còn lành lặn, nhưng tinh thần thì vẫn vẹn nguyên. Ông lại cầm cuốc, cầm dao phát nương, xây dựng cuộc sống mới trên chính mảnh đất Hoàng Su Phì từng được bảo vệ bằng máu. Ông sống giản dị, lặng lẽ, không bao giờ kể công, không bao giờ nhắc nhiều về những gì mình đã trải qua, trừ khi được hỏi. Nhưng chính sự im lặng ấy lại khiến câu chuyện của ông trở nên sâu sắc hơn bất kỳ lời hùng biện nào. Đối với thế hệ trẻ trong bản, ông Chương không chỉ là một cựu chiến binh, mà là một “nhân chứng sống” của lịch sử. Mỗi câu chuyện ông kể là một bài học không sách vở nào ghi đủ: bài học về lòng yêu nước, về sự hy sinh, về trách nhiệm của cá nhân trước vận mệnh dân tộc. Viên đạn còn nằm trong tay ông như một lời nhắc nhở âm thầm rằng hòa bình hôm nay đã được đánh đổi bằng máu xương của biết bao con người. Thời gian có thể làm mờ dấu vết chiến tranh trên núi rừng, nhưng không thể xóa đi ký ức trong lòng những người như ông. Ở ông, quá khứ không phải để tự hào ồn ào, mà để nhắc nhớ lặng lẽ. Nhắc rằng đã có một thời, những con người bình dị nơi vùng cao sẵn sàng đặt tuổi trẻ và sinh mạng mình vào lằn ranh sinh tử, chỉ với một ước nguyện giản đơn: đất nước được yên bình. Và khi chiều buông xuống trên bản làng, trong làn khói bếp bảng lảng, hình ảnh ông Chương với bàn tay còn mang viên đạn năm xưa khiến người ta không khỏi lặng lòng. Bởi có những ký ức không cần nói lớn, nhưng đủ sức lay động cả một thế hệ – ký ức về chiến tranh, về cách mạng, và về tinh thần cống hiến bền bỉ của những con người đã âm thầm làm nên lịch sử.

Hôm nay, khi đứng trên những thửa ruộng bậc thang vàng óng mùa lúa chín, lắng nghe tiếng suối chảy hiền hòa, ta càng thấm thía giá trị của hòa bình. Mỗi tấc đất Hoàng Su Phì không chỉ được bồi đắp bởi phù sa, mà còn bởi mồ hôi, máu và nước mắt của bao thế hệ đi trước. Những câu chuyện thời hoa lửa không chỉ để nhớ, mà để nhắc nhở: hòa bình không phải điều hiển nhiên, mà là thành quả của sự hy sinh vô bờ bến. Viết về Hoàng Su Phì thời chiến, là viết về lòng yêu nước thầm lặng, về con người vùng cao kiên cường mà nhân hậu. Đó là bản anh hùng ca không có tiếng kèn vang dội, nhưng ngân dài trong từng nhịp sống hôm nay. Và chính từ những câu chuyện ấy, thế hệ trẻ được tiếp thêm niềm tin, trách nhiệm và khát vọng: sống xứng đáng với những gì cha ông đã đánh đổi, để Hoàng Su Phì mãi là miền đất của ký ức hào hùng và tương lai bền vững.

Chúng em – thế hệ trẻ hôm nay – được sống trong hòa bình, được học tập và lớn lên giữa quê hương đổi mới, càng thấm thía hơn những hy sinh lặng thầm của các thế hệ đi trước. Từ câu chuyện của ông Chương và các bác cựu chiến binh, chúng em tự nhắc mình phải sống có trách nhiệm hơn với Tổ quốc, với quê hương. Chúng em nguyện sẽ cố gắng học tập, rèn luyện, tích cực tham gia các phong trào Đoàn, không ngừng tu dưỡng đạo đức, góp sức trẻ xây dựng quê hương ngày càng giàu đẹp, văn minh – để những mất mát, hy sinh của cha ông mãi mãi được trân trọng và không bao giờ bị lãng quên.