Vị "Linh hồn" của Tổng cục Chính trị Quân đội Nhân dân Việt Nam

Trong lịch sử Quân đội Nhân dân Việt Nam, vai trò của công tác chính trị, tư tưởng luôn được đặt lên hàng đầu, được coi là "linh hồn, mạch sống" của quân đội. Và người có công lao to lớn nhất trong việc xây dựng và hoàn thiện hệ thống công tác Đảng, công tác chính trị trong những năm tháng kháng chiến chống Pháp và kiến quốc chính là Đại tướng Nguyễn Chí Thanh. Năm 1950, giữa lúc cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp đang bước vào giai đoạn cam go, quyết liệt nhất, ông được Trung ương Đảng và Bác Hồ giao phó trọng trách Chủ nhiệm Tổng cục Chính trị Quân đội Nhân dân Việt Nam.

Ngay khi tiếp nhận nhiệm vụ, Nguyễn Chí Thanh đã xác định rõ: sức mạnh của quân đội cách mạng không chỉ nằm ở vũ khí hay chiến thuật, mà cội nguồn sức mạnh chính là sự giác ngộ chính trị, lòng trung thành tuyệt đối với Đảng, với Tổ quốc và nhân dân. Ông đề ra phương châm phải xây dựng quân đội vững mạnh về chính trị, lấy đó làm cơ sở để nâng cao sức mạnh chiến đấu tổng hợp. Ông đã đi sâu, đi sát xuống các đơn vị cơ sở, cùng ăn, cùng ở, cùng chia sẻ gian khổ với bộ đội để hiểu rõ tâm tư, tình cảm của người chiến sĩ. Nhờ đó, ông đã đưa ra những chủ trương, chính sách sát đúng với thực tiễn.

Dưới sự lãnh đạo của ông, chế độ Chính ủy, Chính trị viên trong quân đội được kiện toàn và phát huy tối đa hiệu quả. Ông đặc biệt chú trọng đến việc giáo dục chủ nghĩa Mác - Lênin, đường lối, chính sách của Đảng cho cán bộ, chiến sĩ, biến nhận thức thành hành động cách mạng cụ thể. Những phong trào thi đua giết giặc lập công, những đợt chỉnh huấn chính trị đã góp phần làm trong sạch nội bộ, nâng cao bản lĩnh chính trị, ý chí quyết chiến quyết thắng. Trong chiến dịch Điện Biên Phủ lịch sử (1954), công tác chính trị do ông chỉ đạo đã phát huy tác dụng to lớn, kịp thời động viên tinh thần bộ đội vượt qua mọi gian khổ, hy sinh, khoét núi ngủ hầm, làm nên chiến thắng "chấn động địa cầu".

Năm 1959, với những cống hiến đặc biệt xuất sắc cho sự nghiệp xây dựng lực lượng vũ trang nhân dân, Nguyễn Chí Thanh được phong hàm Đại tướng. Ông là người thứ hai của Quân đội Nhân dân Việt Nam được phong quân hàm cao nhất này, sau Đại tướng Võ Nguyên Giáp. Dù ở cương vị cao, Đại tướng Nguyễn Chí Thanh vẫn giữ lối sống giản dị, khiêm tốn, luôn là tấm gương sáng về đạo đức cách mạng. Những tư tưởng, quan điểm của ông về xây dựng quân đội về chính trị đến nay vẫn còn nguyên giá trị, là kim chỉ nam cho công tác Đảng, công tác chính trị trong Quân đội Nhân dân Việt Nam thời kỳ mới, bảo đảm cho quân đội ta luôn là lực lượng chính trị trung thành, tin cậy của Đảng, Nhà nước và nhân dân