Tuổi trẻ viết bằng lý tưởng

“Có những tuổi trẻ đi qua lịch sử không bằng những năm tháng dài, mà bằng một lý tưởng đủ lớn để khiến tên tuổi còn được nhắc nhớ qua nhiều thế hệ.”

Ngày 20-10-1914, tại Bản Mạy, tỉnh Nakhon Phanom (Thái Lan), Lê Văn Trọng ra đời trong một gia đình có truyền thống yêu nước. Năm 1925, ông được đưa sang Quảng Châu (Trung Quốc) cùng một số thiếu niên Việt kiều để học tập và được đào tạo về cách mạng. Tại đây, những thiếu niên Việt Nam được đổi sang họ Lý để giữ bí mật thân phận, và từ đó Lê Văn Trọng mang tên Lý Tự Trọng – cái tên sau này gắn liền với một trong những biểu tượng tiêu biểu của tuổi trẻ cách mạng Việt Nam.

Năm 1925, Hội Việt Nam Cách mạng Thanh niên được thành lập tại Quảng Châu (Trung Quốc), mở ra một giai đoạn mới trong quá trình chuẩn bị cho sự ra đời của Đảng Cộng sản Việt Nam. Cuối năm 1926, Lê Văn Trọng được tổ chức lựa chọn sang Quảng Châu học tập và được đồng chí Nguyễn Ái Quốc đưa vào nhóm “Thiếu niên tiền phong Việt Nam”.

Đến giữa năm 1929, Lý Tự Trọng được cử về nước hoạt động tại Sài Gòn - Chợ Lớn. Anh làm nhiệm vụ liên lạc, tham gia tổ chức các hoạt động tuyên truyền và được giao vận động, tập hợp thanh niên trong các nhà máy, trường học để chuẩn bị cho việc thành lập Đoàn Thanh niên Cộng sản. Với bí danh Nguyễn Huy, anh còn xin làm công nhân tại một hãng than ở Sài Gòn để hoạt động cách mạng.

Năm 1930, Lý Tự Trọng tiếp tục làm nhiệm vụ liên lạc giữa các cơ sở cách mạng và Xứ ủy Nam Kỳ, đồng thời nghiên cứu tình hình thanh niên ở Sài Gòn - Chợ Lớn. Công việc ngày càng nguy hiểm nhưng anh vẫn kiên trì thực hiện nhiệm vụ được giao.

Ngày 8-2-1931, trong một hoạt động tuyên truyền tại Sài Gòn, khi mật thám Pháp ập đến bắt người đang diễn thuyết, Lý Tự Trọng đã hành động để bảo vệ đồng chí của mình rồi bị bắt. Sau đó, anh bị giam giữ và tra hỏi tại bốt Catinat và Khám lớn Sài Gòn, nhưng không khai báo thông tin về tổ chức cách mạng.

Thực dân Pháp đưa Lý Tự Trọng ra xét xử và kết án tử hình. Trong những ngày cuối cùng ở xà lim án chém, dù còn rất trẻ, anh vẫn giữ tinh thần lạc quan và niềm tin vào thắng lợi của cách mạng.

Rạng sáng ngày 21-11-1931, khi mới 17 tuổi, Lý Tự Trọng bị thực dân Pháp hành quyết tại Khám lớn Sài Gòn. Trước khi hy sinh, anh vẫn giữ khí phách kiên cường, để lại hình ảnh của một người thanh niên sẵn sàng hiến dâng tuổi trẻ cho lý tưởng cách mạng.

Tuổi đời của Lý Tự Trọng dừng lại ở con số 17, nhưng lý tưởng mà anh lựa chọn thì không dừng lại. Từ một người thanh niên trẻ tuổi giữa những năm tháng đầy biến động, anh đã trở thành biểu tượng của một thế hệ dám sống, dám cống hiến và đặt vận mệnh dân tộc lên trên tuổi xuân của chính mình.