TUỔI XUÂN HÓA THÀNH LỊCH SỬ

Đại đội 913 – những năm tháng tuổi xuân không thể lãng quên

Có những người dành tuổi trẻ để học tập, lập gia đình và xây dựng tương lai. Nhưng cũng có một thế hệ đã dành những năm tháng đẹp nhất của đời mình cho những cung đường đầy bom đạn.

Các thành viên Đại đội 913, Đội 91 Bắc Thái, là một phần của thế hệ ấy.

Khoảng 150 thanh niên đã lên đường khi miền Bắc đang phải đối mặt với những trận không kích dữ dội. Họ được giao nhiệm vụ bảo đảm giao thông trên các tuyến đường quan trọng của Bắc Thái, nơi những đoàn xe chở quân lương và phương tiện thường xuyên đi qua.

Họ không trực tiếp chiến đấu ở chiến trường miền Nam, nhưng mỗi hố bom được lấp, mỗi đoạn đường được sửa chính là một phần của cuộc chiến.

Công việc của họ diễn ra trong tiếng máy bay và bom nổ.

Có những lúc bom vừa ngừng, họ đã phải lao ra mặt đường. Có những ngày làm việc từ sáng đến đêm. Có những đêm vừa rời khỏi công trường thì bom lại trút xuống.

Nhưng tuổi trẻ của họ không chỉ có nước mắt.

Họ cùng nhau học chữ, tăng gia sản xuất, hát trong những giờ nghỉ và chia sẻ từng bữa cơm. Có những tình yêu nảy nở từ những năm tháng ấy. Tình yêu trở thành một điểm tựa giữa cuộc chiến khốc liệt.

Thế nhưng chiến tranh vẫn để lại những khoảng trống không thể lấp đầy.

Ngày 12/6/1967, Đại đội 913 tham gia cứu thương sau trận đánh vào trận địa tên lửa của quân đội Trung Quốc tại Trại Cau.

Năm 1972, tuyến đường 16A liên tục trở thành mục tiêu đánh phá. Đại đội vừa bảo đảm giao thông vừa giúp nhân dân khắc phục hậu quả.

Ngày 29/12, một trận bom khiến 5 đội viên hy sinh và 8 người bị thương. Trong số đó có Nông Thị Đằm, Nguyễn Thị Đặng, Trần Thị Công, Hoàng Thị Phân và Lý Thị Hồng.

Những người còn sống đã nén đau thương để tiếp tục nhiệm vụ.

Họ khâm liệm đồng đội, đưa thương binh đi cấp cứu rồi lại trở về sửa đường.

Đêm xuống, những đoàn xe lại tiếp tục hành quân.

Có lẽ đó chính là hình ảnh đẹp nhất về thế hệ TNXP: họ biết đau, biết sợ, biết nhớ thương, nhưng vẫn lựa chọn bước tiếp.

Năm 1975, đất nước thống nhất. Đại đội 913 hoàn thành sứ mệnh.

Nửa thế kỷ sau, những người từng là chàng trai, cô gái năm nào giờ đã trở thành ông bà. Họ gặp nhau với những bàn tay run, những giọng nói chậm và đôi mắt thường xuyên ngấn lệ.

Họ nhớ những người đã nằm lại.

Họ nhớ những con đường từng đi qua.

Họ nhớ tiếng bom, tiếng hát và những năm tháng tuổi trẻ.

Và họ mong một ngày nơi năm đồng đội Đại đội 913 hy sinh sẽ có một tấm bia ghi dấu.

Bởi lịch sử không chỉ nằm trong những chiến thắng lớn. Lịch sử còn được viết bằng từng con người bình dị đã âm thầm hy sinh tuổi xuân của mình.

Tuổi xuân của họ đã đi qua. Nhưng những gì họ cống hiến thì vẫn còn ở lại – trên những con đường bình yên của đất nước hôm nay.