Tuỏi xuân trên chiến trường rực lửa

Ngồi trong căn nhà nhỏ ở quê, bà Phạm Thị Lý cẩn thận lấy ra từ chiếc hộp gỗ cũ một bức ảnh đã ngả màu theo thời gian. Đó là bức ảnh duy nhất bà còn giữ lại từ những năm tháng thanh xuân trong chiến tranh.

Bà kể, năm 1973, khi mới 18 tuổi, bà đã xung phong tham gia lực lượng thanh niên xung phong. Ngày lên đường, bà không mang theo nhiều thứ, chỉ có vài bộ quần áo và một bức ảnh chụp cùng gia đình – dự định sẽ gửi cho người thân nếu có dịp.

Những ngày ở tuyến lửa vô cùng khắc nghiệt. Công việc chính của bà là vận chuyển lương thực, tải đạn và san lấp hố bom. Có những lúc phải đi bộ hàng chục cây số trong rừng, vừa đi vừa tránh máy bay địch.

Trong đơn vị của bà có một người bạn rất thân tên là Mai. Hai người cùng tuổi, cùng quê nghèo, nhanh chóng trở nên thân thiết như chị em ruột. Họ thường chia sẻ cho nhau từng miếng cơm, từng giấc ngủ hiếm hoi giữa những ngày bom đạn.

Một lần, đơn vị được lệnh hành quân gấp trong đêm để tránh bị phát hiện. Trước khi đi, Mai mượn bức ảnh gia đình của bà Lý để xem, rồi cười nói:
“Nếu mai có chuyện gì, tớ sẽ thay cậu giữ bức ảnh này.”

Không ai ngờ đó lại là lời nói cuối cùng.

Trong chuyến hành quân hôm ấy, đơn vị bất ngờ bị máy bay địch phát hiện và ném bom. Khung cảnh trở nên hỗn loạn, tiếng nổ, tiếng gọi nhau vang lên trong đêm tối. Khi mọi thứ lắng xuống, bà Lý hoảng hốt đi tìm bạn mình.

Nhưng Mai đã không còn nữa.

Bức ảnh gia đình của bà Lý vẫn nằm trong túi áo của Mai, nhuốm bụi đất và vết cháy sém. Bà đã giữ lại bức ảnh ấy như một kỷ vật, nhưng từ đó, nó không còn chỉ là hình ảnh của gia đình nữa, mà còn là ký ức về người bạn đã mãi mãi ra đi.

Sau chiến tranh, bà trở về quê hương, lập gia đình và sống một cuộc đời bình dị. Nhưng mỗi lần nhìn vào bức ảnh, bà lại nhớ đến Mai – cô gái tuổi mười tám đã dừng lại mãi mãi giữa những năm tháng “hoa lửa”.

Bà nhẹ nhàng nói:
“Bức ảnh này lẽ ra là để gửi về cho gia đình… nhưng cuối cùng lại trở thành thứ giữ lại một phần ký ức của chiến tranh.”