Tượng đài bất tử dưới chân đèo Pha Đin
Người anh hùng trẻ tuổi quê Thanh Hóa, biểu tượng cho lòng dũng cảm, sẵn sàng dùng thân mình chèn pháo để bảo vệ vũ khí của quân đội.
Trên cung đường đèo hiểm trở của chiến dịch Điện Biên Phủ năm ấy, tiếng hò kéo pháo vẫn vang vọng giữa vách đá cheo leo. Trong bóng tối mênh mông, cơn bão đạn và sương núi không làm nao núng những đôi bàn tay chai sạn. Khi sợi dây cáp đứt phụt, khẩu pháo cao xạ nặng hàng tấn lao tự do xuống vực, Tô Vĩnh Diện đã không một giây tính toán cá nhân, lao mình vào bánh pháo để chặn đứng đà rơi.
Nội dung lịch sử: Tô Vĩnh Diện (1924 – 1954), sinh tại xã Nông Trường, huyện Triệu Sơn, tỉnh Thanh Hóa. Nhập ngũ năm 1949, ông thuộc Đại đội 829, Tiểu đoàn 394, Trung đoàn 367 Pháo cao xạ. Trong chiến dịch Điện Biên Phủ, đêm 1/2/1954, khi đang kéo pháo ra vị trí mới qua dốc Khéo hiểm trở, dây cáp đứt, ông đã hy sinh thân mình chèn pháo.
Những thành tích vinh danh lịch sử
Được truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng Vũ trang Nhân dân (1955).
Huân chương Quân công hạng Nhì, Huân chương Chiến công hạng Nhất.
Tên ông được đặt cho nhiều trường học, con đường trọng điểm trên khắp cả nước.
"Thà gục xuống chứ không để pháo hỏng!"
