TƯỢNG ĐÀI CỦA SỰ HY SINH VÀ LÒNG YÊU NƯỚC BẤT TỬ
Mỗi độ tháng Bảy về hay trong những ngày non sông rộn rã cờ hoa mừng ngày độc lập, ký ức của cả dân tộc lại hướng về những người mẹ — những bến đỗ bình yên nuôi giấu cán bộ, và cũng là nơi tiễn đưa từng lớp con lên đường vì sự trường tồn của Tổ quốc. Trong hàng vạn Bà Mẹ Việt Nam Anh hùng trên dải đất hình chữ S, Mẹ Nguyễn Thị Thứ (xã Điện Thắng Trung, thị xã Điện Bàn, tỉnh Quảng Nam) đã trở thành một tượng đài bất tử về đức hy sinh cao cả và ý chí quật cường.
Nỗi đau chín lần thắt ruột
Mẹ Nguyễn Thị Thứ sinh năm 1904 tại vùng đất Điện Bàn kiên trung, nơi bom cày đạn xới trong suốt hai cuộc kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ. Sinh ra và lớn lên trong cảnh nước mất nhà tan, Mẹ hiểu sâu sắc giá trị của hai chữ độc lập. Khi Tổ quốc gọi tên, Mẹ lần lượt động viên từng người con dứt áo ra đi.
Nỗi đau cứ thế nối tiếp nhau khi những bức thư báo tử dồn dập gửi về:
Trong kháng chiến chống Pháp, Mẹ nhận tin báo tử của 3 người con trai.
Đến kháng chiến chống Mỹ, 6 người con trai tiếp theo cùng người con rể và 2 cháu ngoại cũng lần lượt ngã xuống trên các chiến trường.
Chín lần tiễn con đi không một lần đón về trọn vẹn. Nỗi đau ấy vượt qua sức chịu đựng thông thường của một con người, nhưng trước mặt bà con, cán bộ, Mẹ nuốt nước mắt vào trong để các chiến sĩ yên lòng bám trụ địa bàn đánh giặc.
Căn hầm bí mật và lòng kiên trung bảo vệ cách mạng
Không chỉ hiến dâng những người ruột thịt cho Tổ quốc, Mẹ Nguyễn Thị Thứ còn là một cơ sở nuôi giấu cách mạng kiên trung. Ngay trong vườn nhà Mẹ, 5 căn hầm bí mật được đào sâu dưới lòng đất, ngụy trang cẩn mật dưới những bụi rậm và gốc dừa:
Mẹ cùng con gái cả là Mẹ VNAH Lê Thị Trị trực tiếp chăm lo từng bữa ăn, canh chừng giặc đi càn để bảo vệ bộ đội, du kích, cán bộ khu ủy Quảng Đà.
Biết bao lần giặc bao vây, tra khảo, đe dọa đốt nhà giết hại, Mẹ vẫn giữ vững khí tiết kiên cường, bảo vệ an toàn cho mạng lưới liên lạc và cán bộ nằm vùng.
"Mẹ có chín người con ra trận, chín lần khóc tiễn, chín lần nghẹn đắng nhận giấy báo tử. Sự hy sinh của Mẹ là vô giá, hóa thân thành hồn thiêng sông núi."
Di sản sống mãi trong lòng dân tộc
Năm 1994, Mẹ Nguyễn Thị Thứ vinh dự được Chủ tịch nước phong tặng danh hiệu cao quý Bà Mẹ Việt Nam Anh hùng. Hình ảnh người Mẹ tóc bạc phơ, gương mặt hằn sâu nếp nhăn thời gian và nỗi đau trận mạc, nhưng đôi mắt vẫn ánh lên niềm kiên định, đã trở thành nguồn cảm hứng tạc nên Tượng đài Mẹ Việt Nam Anh hùng trên đỉnh núi Cấm (thành phố Tam Kỳ, tỉnh Quảng Nam).
Ngày 10/12/2010, Mẹ tạ thế ở tuổi 106, để lại niềm tiếc thương vô hạn cho đồng bào, chiến sĩ cả nước. Cuộc đời Mẹ không chỉ là trang sử đau thương mà hào hùng của mảnh đất miền Trung, mà còn là lời nhắc nhở sâu sắc cho thế hệ hôm nay về cái giá của hòa bình, độc lập và tự do.
