Tượng đài hiên ngang bên vạch biên thùy
Chiến sĩ Trần Duy Cung (tên thường gọi là Trần Huy Cung, 1946 – 2015) chính là người lính gầy gò vác súng chống tăng B41 tì lên cột cây số 0 tại Lạng Sơn. Bức ảnh này đã trở thành một trong những biểu tượng bất hủ nhất của cuộc chiến đấu bảo vệ biên giới phía Bắc năm 1979.
Tháng 2 năm 1979, khi tiếng súng xâm lược nổ súng rền vang khắp toàn tuyến biên giới phía Bắc, người cựu binh Trần Duy Cung gác lại cuộc sống hòa bình bên vợ và hai con nhỏ tại quê nhà Thái Bình để tái ngũ. Thuộc biên chế Trung đoàn 540, anh cùng đồng đội lập tức được điều động vượt hàng trăm cây số từ Quảng Ninh lên tăng cường cho trận tuyến Lạng Sơn ác liệt.
Giữa những ngày đầu tháng 3 năm 1979, thị xã Lạng Sơn chìm trong khói đạn và những đống đổ nát. Tại khu vực cửa khẩu, đơn vị của anh Cung phải gồng mình chặn đứng các đợt tiến công điên cuồng của bộ binh và xe tăng đối phương. Cơ thể anh gầy gò, chiếc áo trấn thủ sờn bạc vì sương gió và bám đầy bụi đất chiến hào, nhưng ánh mắt anh lại ngời lên một ý chí can trường, bất khuất.
Trong một khoảng khắc lặng giữa hai đợt pháo kích, anh Cung vác khẩu súng phóng lựu B41, bước đến tì nòng súng lên cột cây số Lạng Sơn 0km. Khẩu súng lớn hướng thẳng về phía trước như một lời tuyên chiến đanh thép: Từng tấc đất nơi địa đầu Tổ quốc là bất khả xâm phạm! Giây phút ấy lọt vào ống kính của phóng viên chiến trường, kết tinh thành một biểu tượng trường tồn của lòng yêu nước và tinh thần quyết chiến quyết thắng của quân dân Việt Nam. Dẫu súng đạn gầm vang, người lính ấy vẫn đứng đó, hiên ngang như một cột mốc bằng xương bằng thịt bảo vệ chủ quyền biên cương.
