Tướng Hoàng Đan, vị tướng dày dạn kinh nghiệm trận mạc, hiểu địch hiểu ta

Trước những thiệt hại lớn của bộ đội ta trên chiến trường, Thiếu tướng Hoàng Đan được Đại tướng Lê Trọng Tấn cử làm Tư lệnh Mặt trận Vị Xuyên, nhằm xoay chuyển tình thế.

Ông từng là Tư lệnh mặt trận Lạng Sơn trong những năm 1979, khi Trung Quốc mở cuộc tiến công ồ ạt sang Việt Nam.

Năm 1979, ông thiếu chút nữa thì đã hi sinh bởi pháo binh của Trung Quốc khi chiếc xe thiết giáp hạng nhẹ chở ông thị sát Mặt trận Lạng Sơn. Cho nên hơn ai hết, ông hiểu sức mạnh và trình độ của pháo binh Trung Quốc, nhất là sau hơn 4 năm được hiện đại hóa.

Tướng Hoàng Đan cùng chuyên gia quân sự Liên Xô thị sát Mặt trận Lạng Sơn năm 1979 (Ảnh tư liệu)

Ông là người hiểu rõ chiến thuật của quân Trung Quốc hơn ai hết, đồng thời là người luôn trăn trở, suy nghĩ tìm tòi phương thức đối phó của ta, để vừa bảo vệ được biên giới, vừa tránh được những thương vong không đáng có.

Quan sát mặt trận, Tướng Hoàng Đan thấy rằng phương thức chiến đấu của bộ đội ta không còn phù hợp. Trước sức mạnh của vũ khí, đặc biệt là hỏa lực pháo và sự vượt trội về quân số của địch, việc tìm ra cách đánh phù hợp là cần thiết.

Chính tại đây, ông đã có câu nói nổi tiếng, sau này được truyền lại: “Các anh đánh thế này thì các bà mẹ Việt Nam đẻ làm sao kịp”.

Chính vì thế, khi được giao trọng trách Tư lệnh Mặt trận Vị Xuyên, chứng kiến thương vong lớn của bộ đội do pháo địch, Thiếu tướng Hoàng Đan đã thay đổi toàn bộ cách đánh trước đó. Cụ thể là ông đã thực hiện những thay đổi như sau:

Chuyển từ lối đánh dàn hàng ngang sang lối đánh du kích, thay vì cho bộ đội dàn hàng ngang đấu pháo và xung phong trực diện với quân đội Trung Quốc, ông yêu cầu bộ đội quay trở về chiến thuật thời Điện Biên Phủ là “đánh chắc, tiến chắc”, đánh theo phương pháp “lấn dũi”, tiến đến đâu, khẩn trương xây dựng công sự chắc chắn và bám trụ để tiếp tục chiến đấu đến đó.

Ông cho xây dựng hệ thống công sự phòng thủ vững chắc. Ông ra lệnh cho bộ đội đào hầm hào để tránh pháo kích của địch, đào hào đến sát tận công sự địch và sử dụng tất cả những hang đá, hốc đá tự nhiên để bố trí lực lượng, chặn bước tiến của địch.

Ông cho tổ chức các phân đội nhỏ, đánh bất ngờ, đặc biệt là tổ chức những nhóm nhỏ cấp trung đội, tiểu đội để tấn công bất ngờ gây khó khăn cho đối phương, đồng thời hạn chế thương vong lớn của bộ đội trước hỏa lực rất mạnh của pháo địch.

Nhờ những thay đổi này tỷ lệ thương vong của bộ đội ta giảm xuống đáng kể và giúp đẩy lùi từng bước quân Trung Quốc về sát biên giới. Cách đánh này được đánh giá là phù hợp với điều kiện địa hình hiểm trở ở khu vực Vị Xuyên và giúp phát huy tối đa sức mạnh của bộ đội ta.

Sau khi Tướng Hoàng Đan thay đổi cách đánh, thương vong của bộ đội giảm hẳn. Những thương vong từ cuối năm 1984 cho đến hết năm 1985 cũng không bằng thương vong trong mấy tuần đầu của chiến dịch phản công MB 1984.

Nhiều người lính Vị Xuyên vẫn tâm sự rằng, nếu không có Thiếu tướng Hoàng Đan lên làm Tư lệnh Mặt trận Vị xuyên và thay đổi cách đánh, thì có lẽ họ không còn sống được đến ngày hôm nay.

Xoay chuyển tình thế tại chiến trường Vị Xuyên, Tướng Hoàng Đan đi vào lịch sử quân sự là một bậc thầy của lối đánh phòng ngự phản công và góp phần đẩy lùi quân Trung Quốc xâm lược lấn chiếm, giữ vững mảnh đất biên cương của Tổ quốc trong giai đoạn 1985 1987.