TƯỚNG NGUYỄN THỊ ĐỊNH VÀ PHONG TRÀO "ĐỘI QUÂN TÓC DÀI"
Tác giả: Chu Kim Ngân
Ngọn đuốc khởi nguồn từ vùng đất dừa Bến Tre
Những năm cuối thập niên 1950, dưới sự áp đặt tàn bạo của Luật 10/59 do chính quyền Ngô Đình Diệm ban hành, phong trào cách mạng miền Nam rơi vào thời kỳ đen tối chưa từng có. Hàng vạn cán bộ, đảng viên bị bắt bớ, tù tày, máy chém được kéo đi khắp các tỉnh miền Tây. Trước nguy cơ cơ sở cách mạng bị xóa sổ, bà Nguyễn Thị Định – khi đó là Bí thư Tỉnh ủy Bến Tre – đã dũng cảm đứng lên cùng Tập thể Tỉnh ủy phát động cuộc khởi nghĩa Mỏ Cày vào tháng 1/1960.
Đây là một quyết định mang tính bước ngoặt chiến lược. Cuộc khởi nghĩa Mỏ Cày không chỉ đập tan bộ máy kìm kẹp của địch ở nông thôn Bến Tre, mà còn bùng cháy thành Phong trào Đồng Khởi lan rộng khắp các tỉnh Nam Bộ, chuyển cách mạng miền Nam từ thế giữ gìn lực lượng sang thế tiến công dũng mãnh.
"Đội quân tóc dài" và nghệ thuật đấu tranh chính trị bằng trái tim
Điểm sáng chói nhất trong thiên tài quân sự và chính trị của bà Nguyễn Thị Định chính là việc thành lập và chỉ huy "Đội quân tóc dài". Đây là lực lượng đấu tranh chính trị quy mô lớn gồm hàng vạn phụ nữ nông dân, từ các mẹ già, các chị đến những cô gái trẻ.
Bà Nguyễn Thị Định nhận thức sâu sắc rằng: Binh lính trong chính quyền Sài Gòn đa số cũng là con em nông dân bị cưỡng ép cầm súng. Vì vậy, thay vì dùng bạo lực vũ lực đáp trả, bà đã tổ chức cho "Đội quân tóc dài" rầm rộ kéo lên quận lị, thị xã đấu tranh trực diện. Họ mang theo con nhỏ, mặc áo bà ba đen, giơ cao các khẩu hiệu đòi dân sinh, đòi chấm dứt bắn phá làng mạc. Khi bị lính địch nổ súng hay xịt hơi cay đàn áp, các chị em không bỏ chạy mà bình tĩnh vây quanh lính, dùng lý lẽ sắc bén và tình cảm gia đình để thuyết phục: "Chúng tôi là mẹ, là chị của các anh. Tại sao các anh lại bắn vào đồng bào mình?".
Sức mạnh nhân văn và sự kiên cường của những người phụ nữ tay không đã làm mủn lòng hàng ngũ binh lính địch. Hàng loạt đồn bốt địch bị bế tắc, lính bỏ ngũ hàng loạt, bộ máy chính quyền tay sai ở hàng trăm xã phường bị tan rã hoàn toàn. Lần đầu tiên trong lịch sử chiến tranh thế giới, một "đội quân" gồm toàn phụ nữ không vũ khí đã làm đảo lộn hoàn toàn các chiến thuật quân sự hiện đại của Mỹ - Sài Gòn.
Nữ Tư lệnh tài ba và di sản cho thời đại
Với những chiến công xuất sắc, bà Nguyễn Thị Định được bổ nhiệm làm Phó Tư lệnh Quân Giải phóng miền Nam Việt Nam năm 1965 và được phong hàm Thiếu tướng năm 1974. Chủ tịch Hồ Chí Minh từng dành những lời trân trọng nhất để nói về bà: "Mẹ hiền Nam Bộ – Nữ tướng anh hùng".
Cuộc đời Thiếu tướng Nguyễn Thị Định là sự kết hợp hoàn hảo giữa bản lĩnh kiên cường của một nhà lãnh đạo và trái tim nhân hậu của một người mẹ. Bà đã chứng minh cho thế giới thấy sức mạnh phi thường của phụ nữ Việt Nam và để lại bài học vô giá về nghệ thuật "thu phục nhân tâm" trong mọi cuộc đấu tranh bảo vệ lẽ phải.
