Tướng quân Trần Quang Khải – Vị danh tướng làm rạng rỡ non sông đại Việt
Trong dòng chảy hào hùng của lịch sử dân tộc, có những con người mà cuộc đời và sự nghiệp đã trở thành dấu son bất diệt. Trần Quang Khải (1241–1294) – Chiêu Minh Đại vương, con trai Thái Tông Hoàng đế, là một trong những vị tướng tài kiệt xuất đã góp phần quyết định vào thắng lợi của dân tộc trong kháng chiến chống Nguyên – Mông thế kỷ XIII. Với mảnh đất Phố Hiến – Hưng Yên, nơi còn lưu dấu nhiều sự kiện gắn với ông, tên tuổi Trần Quang Khải càng trở thành niềm tự hào của nhân dân vùng đất này.
Là một bậc đại thần văn võ song toàn của triều Trần, Trần Quang Khải không chỉ tham gia hoạch định chính sách, mà còn trực tiếp cầm quân trên những chiến trường ác liệt nhất. Trong cuộc kháng chiến chống Nguyên – Mông lần thứ hai (1285), ông giữ vai trò then chốt trong việc củng cố đại quân, xây dựng thế trận phản công. Dưới sự chỉ huy của ông, quân Đại Việt đã giành thắng lợi vang dội ở Hàm Tử và Chương Dương, hai trận đánh mang tính bước ngoặt, đập tan ý đồ xâm lược của kẻ thù và tạo khí thế tiến công mạnh mẽ cho toàn quân ta.
Giữa khói lửa chiến trận, hình ảnh Trần Quang Khải cưỡi chiến mã chỉ huy ba quân, áo giáp nhuốm bụi đường, đã trở thành biểu tượng của ý chí kiên định và tinh thần thép của triều Trần. Sau đại thắng, ông đã viết bài thơ bất hủ “Tụng giá hoàn kinh sư” với hai câu nổi tiếng:
“Đoạt sáo Chương Dương độ
Cầm Hồ Hàm Tử quan
Hai câu thơ khắ c họa niềm tự hào chiến thắng, đồng thời ghi dấu tài đức của vị Chiêu Minh Đại vương trong sử sách muôn đời.
Cuối đời, Trần Quang Khải lui về quê nhà, sống thanh nhàn nhưng vẫn luôn trăn trở vì vận mệnh đất nước. Ông mất năm 1294, để lại sự tiếc thương vô hạn cho nhân dân. Nhiều dấu tích thờ tự, di tích gắn với ông được lưu giữ đặc biệt tại vùng Phố Hiến – Hưng Yên, nơi người dân luôn tưởng nhớ đến một danh tướng đã dành cả cuộc đời cho quốc gia xã tắc.
Dù đã đi xa hơn bảy thế kỷ, tướng quân Trần Quang Khải vẫn là tấm gương của trí tuệ, bản lĩnh và lòng trung quân ái quốc. Tên tuổi ông trở thành niềm tự hào của quê hương Hưng Yên và là biểu tượng rực sáng của thời đại nhà Trần – thời đại mà tinh thần “Sát Thát” đã làm nên những chiến công hiển hách nhất trong lịch sử Đại Việt.
