Tựu kế trước âm mưu của địch
Đại tá Nguyễn Minh Quang quê ở huyện Bến Lức, tỉnh Long An, tình nguyện nhập ngũ năm 1952. Vượt qua gian khổ, lập được nhiều chiến công xuất sắc trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước, ông vinh dự được Đảng, Nhà nước tuyên dương danh hiệu Anh hùng LLVT nhân dân. Sau ngày đất nước thống nhất, đến năm 1977, ông để lại vợ và những đứa con thơ ở hậu phương, tiếp tục lên đường tham gia chiến đấu bảo vệ Tổ quốc và làm nhiệm vụ quốc tế trên đất bạn Campuchia.
Trò chuyện với ông trong căn nhà nhỏ ấm áp ở phường 6, quận Gò Vấp, TP Hồ Chí Minh, chúng tôi được nghe nhiều câu chuyện về tình đoàn kết quân dân, những kỷ niệm, trận đánh hay của ông trong cuộc chiến đấu bảo vệ biên giới Tây Nam của Tổ quốc và làm nhiệm vụ quốc tế vẻ vang tại Campuchia.
Cuối tháng 12-1977, Thượng tá Nguyễn Minh Quang, Phó chính ủy Sư đoàn 5 cùng một đồng chí Sư đoàn phó Sư đoàn 5 được giao nhiệm vụ chỉ huy hướng tiến công của Trung đoàn 4 (Sư đoàn 5), Trung đoàn Gia Định (Bộ tư lệnh TP Hồ Chí Minh) và một số đơn vị phối thuộc, tổ chức phản công đánh địch tại vùng biên giới huyện Tân Biên (Tây Ninh), thọc sâu truy kích địch tại địa bàn huyện Snuol, tỉnh Kratie (Campuchia).
Đại tá Nguyễn Minh Quang nhớ lại: “Khi chỉ huy đơn vị hành quân cơ động được khoảng vài ki-lô-mét qua biên giới, tôi không thấy địch tổ chức phản kích và kháng cự gì. Nhận định khả năng địch thấy đội hình tiến công của ta rất mạnh nên chúng đã dạt tránh sang hai bên nhằm chờ ta sơ hở để đu bám đánh ta từ phía sau, tôi cho đơn vị dừng lại. Tổ trinh sát lợi dụng địa hình, bí mật cơ động sâu vào hai bên rừng trinh sát, phát hiện đội hình địch đã dạt sang hai bên. Chúng tôi ra lệnh cho Trung đoàn 4, Trung đoàn Gia Định và các đơn vị phối thuộc tổ chức một bộ phận tiếp tục đánh nghi binh về phía trước, còn lực lượng chủ yếu bí mật cơ động vòng lại theo hai hướng tạo thế bao vây, chia cắt, tổ chức vận động tiến công vào phía sau đội hình địch. Bị đánh bất ngờ từ phía sau, đội hình địch rối loạn, binh lính hoảng loạn tháo chạy. Trận đánh đã làm thất bại ý đồ, thủ đoạn của địch, gây hoang mang, lo sợ trong hàng ngũ chỉ huy và binh lính địch khi thực hiện các ý định, thủ đoạn chiến thuật đối phó với ta”...
Từ trận đánh này, đơn vị rút ra nhiều kinh nghiệm trong tổ chức trinh sát, đánh giá âm mưu, thủ đoạn hoạt động của địch và tìm ra những cách đánh thích hợp, hiệu suất chiến đấu cao với đối tượng tác chiến mới, sát từng địa bàn cụ thể. Lập nhiều chiến công xuất sắc trong chiến đấu bảo vệ Tổ quốc và làm nhiệm vụ quốc tế ở nước bạn Campuchia, năm 1978-1979, Đại tá Nguyễn Minh Quang được giao nhiệm vụ Quyền Chính ủy Sư đoàn 5. Năm 1980, ông được bổ nhiệm Sư đoàn trưởng Sư đoàn 302.
Giai đoạn 1980-1982, Sư đoàn 302 thực hiện nhiệm vụ quốc tế giúp bạn tại tỉnh Siem Reap. Đại tá Nguyễn Minh Quang kể: “Đầu tháng 3-1980, tôi chỉ huy Sư đoàn cơ động đến thực hiện nhiệm vụ giúp bạn tại tỉnh Siem Reap. Ngay tối đầu tiên đến các điểm đóng quân, tôi tổ chức triển khai ngay lực lượng mai phục tại những con đường mòn hướng vào đơn vị và các điểm khả nghi. Quả đúng như dự đoán, địch lợi dụng lúc ta mới dừng trú quân, tổ chức lực lượng vào gài mìn tại những tuyến đường mòn hướng vào các điểm đóng quân của Sư đoàn và một số điểm mà chúng cho rằng ta sẽ cơ động qua. Chuẩn bị sẵn phương án, lực lượng, ngay đêm đầu tiên, đơn vị đã tổ chức tiêu diệt nhiều sinh lực địch, làm cho chúng khiếp sợ khi thực hiện các ý định, thủ đoạn chiến đấu du kích”.
