TUYẾN ĐƯỜNG TRƯỜNG SƠN (ĐƯỜNG MÒN HỒ CHÍ MINH)

Đường Trường Sơn không phải là một con đường đơn độc, mà là một mạng lưới giao thông quân sự chiến lược khổng lồ, chạy dọc theo dãy núi Trường Sơn hùng vĩ. Tuyến đường này xuyên qua hơn 20 tỉnh thành của Việt Nam và lan tỏa sang cả địa phận Nam Lào và Đông Bắc Campuchia. Được mở vào ngày 19/5/1959 (nên đơn vị bộ đội xây dựng đường mang phiên hiệu Đoàn 559), đây là con đường cơ giới chiến lược kết nối hậu phương lớn miền Bắc với tiền tuyến lớn miền Nam.

Ảnh tư liệu.

---

### 1. Cấu trúc "Trận đồ bát quái" có một không hai

Để đối phó với hệ thống trinh sát điện tử và các đợt ném bom hủy diệt của không quân Mỹ, Đường Trường Sơn được xây dựng theo sơ đồ lập thể vô cùng phức tạp:

* Hệ thống trục dọc Đông – Tây: Tuyến đường gồm hai trục chính chạy song song. Đông Trường Sơn nằm bên sườn phía Việt Nam, địa hình dốc, nhiều sông suối. Tây Trường Sơn nằm bên sườn đất bạn Lào, tuy bằng phẳng hơn nhưng khí hậu vô cùng khắc nghiệt (mùa mưa lầy lội, mùa khô bụi đỏ).
* Các trục ngang nối liền: Hàng chục con đường cắt ngang (như Đường 12, Đường 20 Quyết Thắng) kết nối hai dải Đông - Tây, giúp các đoàn xe có thể linh hoạt chuyển hướng, "đánh lạc hướng" máy bay địch nếu một tuyến bị đánh phá.
* Đường ngụy trang (Đường kín): Hàng nghìn cây số đường được công binh mở vạt dưới những tán rừng già rậm rạp. Cây cối bên trên được níu cột lại làm "mái nhà xanh" che chắn hoàn toàn, khiến máy bay trinh sát từ trên cao nhìn xuống chỉ thấy một màu rừng ngút ngàn.
* Đường ống dẫn xăng dầu: Một kỳ tích kỹ thuật với hệ thống đường ống dài hơn 5.000 km xuyên qua đèo cao, vực sâu, dòng thác dốc, bảo đảm cung cấp nhiên liệu liên tục cho hàng vạn chiếc xe vận tải hành quân mà không cần dùng xe xitec thồ dầu.

Đường Trường Sơn ngày nay

### 2. Cuộc chiến khốc liệt chống "Chiến tranh điện tử"

Mỹ xác định Đường Trường Sơn là mục tiêu tối thượng phải triệt hạ. Lầu Năm Góc đã áp dụng những công nghệ quân sự tiên tiến nhất thời bấy giờ tại đây:

* Rải hàng triệu lít chất độc hóa học (điển hình là chất độc màu da cam) để làm rụi lá cây, phơi bày các cung đường.
* Thả hàng vạn "cây nhiệt đới" (thiết bị cảm biến điện tử) xuống rừng để thu tiếng động cơ xe, hơi người, từ đó gọi máy bay B-52 hoặc cường kích hạng nặng AC-130 đến ném bom tọa độ.

Đáp lại, quân dân ta chọn lối đánh mưu trí: Xe vận tải chỉ chạy vào đêm tối hoàn toàn, tắt đèn pha, sử dụng "đèn gầm" hắt ánh sáng mờ sát đất hoặc chạy theo những chiếc cọc tiêu bôi sáp phát quang. Lực lượng công binh và thanh niên xung phong túc trực 24/24 tại các túi bom để rà phá bom từ trường, lập tức san lấp hố bom ngay sau khi địch rời đi.

Ảnh tư liệu.

### 3. Những con số kỳ tích của tuyến đường huyền thoại

Qua 16 năm vận hành (1959 – 1975), hệ thống Đường Trường Sơn đã đạt được những thông số khiến các nhà sử học quân sự thế giới kinh ngạc:

* Tổng chiều dài: Gần 20.000 km đường xe cơ giới, cùng hệ thống đường giao liên bộ và đường sông.
* Khối lượng vận chuyển: Chuyển hơn 1 triệu tấn vũ khí, đạn dược, lương thực vào chiến trường.
* Bảo đảm hành quân: Đưa hơn 2 triệu lượt cán bộ, chiến sĩ vào Nam ra Bắc an toàn.
* Sự hy sinh: Để giữ vững mạch máu này, hơn 2 vạn chiến sĩ, thanh niên xung phong, công binh, lái xe đã ngã xuống và hơn 3 vạn người bị thương, máu của họ đã hòa vào đất đá đại ngàn.

---

Ảnh tư liệu.

>> Vị thế lịch sử: Đường Trường Sơn không chỉ là một con đường hậu cần thông thường, mà đã trở thành một chiến trường lập thể đặc biệt. Sự tồn tại và thông suốt của con đường là minh chứng hùng hồn cho sự sáng tạo, ý chí gang thép "Xẻ dọc Trường Sơn đi cứu nước" của cả một dân tộc trong thời hoa lửa, góp phần quyết định làm nên đại thắng mùa Xuân năm 1975, thống nhất non sông.