Tuyên ngôn độc lập

Cứ mỗi độ thu về, ngước nhìn lên Quảng trường Ba Đình trong sắc nắng vàng tươi, mỗi chúng ta lại bồi hồi, trào dâng cảm xúc khi nghĩ về sự kiện diễn ra tại đây vào 78 năm trước - Bác Hồ long trọng đọc Tuyên ngôn Độc lập khai sinh nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa. Hình ảnh thiêng liêng ấy, tiếng nói thân thương ấy đã được nhà thơ Dương Thuấn khắc họa khá rõ nét trong bài thơ nổi tiếng: “Tôi nói đồng bào nghe rõ không?”

“Tôi nói đồng bào nghe rõ không”

Tiếng Bác thân thương đọng cõi lòng

Tuyên ngôn Bác đọc ngày xưa ấy

Vẫn vọng muôn đời với núi sông...”.

Tuyên ngôn Độc lập được nhiều học giả coi là áng “Thiên cổ hùng văn” của thời đại mới, được viết ra trong hoàn cảnh vô cùng đặc biệt, khi đất nước và chính quyền cách mạng còn non trẻ phải đương đầu với biết bao khó khăn, thách thức.

Năm 1945, tuy đã giành được chính quyền từ tay phát xít Nhật, nhưng từng ngày, từng giờ Bác Hồ và Chính phủ cách mạng lâm thời phải đối phó với cả thù trong lẫn giặc ngoài. Bọn đế quốc với âm mưu trở lại thống trị nước ta lần nữa nên không công nhận nền độc lập của Việt Nam, chúng cho quân đội Tưởng Giới Thạch - tay sai của đế quốc Mỹ và quân đội Anh lấy danh nghĩa quân đồng minh vào tước vũ khí của phát xít Nhật. Song, Chủ tịch Hồ Chí Minh thừa hiểu, đây là âm mưu thâm độc của Mỹ và Anh nhằm giúp thực dân Pháp quay trở lại Việt Nam. Bởi trước đây, xứ Đông Dương (trong đó có nước ta) vốn là thuộc địa của Pháp. Để chuẩn bị cho lần trở lại này, thực dân Pháp tung ra trước dư luận thế giới rằng: Đông Dương là thuộc địa Pháp và Pháp đã có công lao khai hóa từ thế kỷ XIX. Tuy Đông Dương bị Nhật chiếm nhưng nay Nhật đã đầu hàng đồng minh, Pháp là thành viên của đồng minh nên có quyền quay lại Đông Dương để lấy lại phần đất đã bị chiếm.