Tuyên Ngôn Độc Lập Đầu Tiên

Thái úy Lý Thường Kiệt (1019 – 1105) là một trong những nhà quân sự, nhà chính trị vĩ đại nhất trong lịch sử Việt Nam. Dưới thời vua Lý Thánh Tông và Lý Nhân Tông, ông giữ trọng trách Thái úy, đứng đầu quân đội Đại Việt và có công lớn trong việc củng cố bộ máy chính quyền, bảo vệ vững chắc biên cương phía Nam lẫn phía Bắc. Tên tuổi của ông gắn liền với tư duy quân sự thiên tài, linh hoạt và mang tầm vóc chiến lược vượt thời đại, tiêu biểu là chủ trương "tiên phát chế nhân" — chủ động tiến công sang đất Tống để phá tan công tác chuẩn bị xâm lược của địch trước khi rút về xây dựng phòng tuyến chiến lược.

Trong cuộc kháng chiến chống quân Tống xâm lược (1075 – 1077), Lý Thường Kiệt đã chỉ huy quân dân Đại Việt lập nên phòng tuyến Như Nguyệt huyền thoại. Tại đây, ông không chỉ đánh bại các đợt tấn công hung hãn của kẻ thù mà còn dùng bài thơ thần Nam quốc sơn hà để làm tan rã tinh thần chiến đấu của quân Tống. Bài thơ không chỉ là liều thuốc tinh thần vô giá mà còn được coi là bản Tuyên ngôn Độc lập đầu tiên của dân tộc Việt Nam, khẳng định chủ quyền lãnh thổ thiêng liêng và quyền tự quyết không thể xâm phạm. Bằng sự kết hợp tài tình giữa nghệ thuật quân sự, ngoại giao và đòn tâm lý chiến, ông đã buộc quân Tống phải giảng hòa và rút quân về nước, giữ vững nền độc lập dân tộc và mở ra thời kỳ phát triển rực rỡ cho vương triều Lý.