tuyên truyền giải phóng quân
Đầu năm 1945, một số đơn vị tuyên truyền giải phóng quân có mặt hoạt động tại địa bàn châu Chợ Đồn đã thúc đẩy phong trào cách mạng nơi đây phát triển một cách mau lẹ. Trong điều kiện lịch sử ấy, một số người có nhận thức tốt đã hăng hái tiên phong trên mọi lĩnh vực công tác nên đã tập hợp được dân chúng vùng lên giành chính quyền từ tay Pháp - Nhật, thiết lập chế độ quản lý xã hội mới ở Phương Viên. Trung tuần tháng 3-1945, tại Bắc Kạn vẫn chưa có sự xuất hiện của phát xít Nhật, nhưng ngay sau khi nhận được tin đảo chính thì bộ máy thống trị của thực dân Pháp bị tê liệt. Ở Chợ Đồn, Pháp kéo quân cùng lừa, ngựa về đóng tại khu đồn Pháp, khu chợ và 2 cánh đồng Bản Chang và Nà Bjoóc. Chúng thúc ép bộ máy cai trị ở Phương Viên và Bằng Viễn bắt phu vận chuyển khí tài lên Bằng Phúc, Chợ Lèng... để sang Trung Quốc.


