ừ một bức ảnh thời chiến đến câu chuyện về người nữ du kích Củ Chi
Trong những kỷ vật chiến tranh của Võ Thị Trong có một bức ảnh đã cũ. Trong ảnh là người phụ nữ có phong thái chỉ huy, đứng cạnh một cô gái trẻ. Đó là hình ảnh bà Nguyễn Thị Định và cô du kích Củ Chi Sáu Trong. Nhiều năm sau, nhà thơ Hoài Vũ vẫn nhớ người con gái mình từng gặp tại Đại hội Anh hùng toàn Miền năm 1967. Trong lá thư gửi chị năm 1974, ông nhắc lại những câu chuyện chiến đấu mà cô gái 17 tuổi từng kể và xúc động trước tin chị đã mất một cánh tay nhưng vẫn tiếp tục chiến đấu. Bởi đằng sau bức ảnh ấy là cả một tuổi trẻ được viết bằng những năm tháng chiến tranh. Võ Thị Trong sinh năm 1950, tham gia du kích từ năm 1965. Khi Củ Chi trở thành một trong những chiến trường ác liệt, chị nhiều lần tham gia chống càn, tổ chức lực lượng và hoạt động bí mật trong lòng địch. Những chiến công đưa chị trở thành “Dũng sĩ diệt Mỹ”, “Dũng sĩ diệt xe tăng”. Nhưng cũng chính chiến tranh đã để lại trên cơ thể chị những thương tích không thể xóa nhòa. Ba lần bị địch bắt, cánh tay trái của chị bị thương nặng. Năm 1972, vết thương nhiễm trùng khiến chị phải cắt cụt cánh tay. Sau những ngày đau đớn, Sáu Trong lại trở về với nhiệm vụ. Năm 1973, chị được giao chỉ huy Đội nữ du kích Củ Chi, cùng đồng đội tiếp tục chiến đấu cho đến ngày đất nước thống nhất. Sau hòa bình, người phụ nữ ấy lại bước vào những thử thách mới. Không cam chịu đói nghèo, chị học tập, nuôi con, làm kinh tế VAC và gây dựng gia đình. Một cánh tay không thể làm chị chùn bước. Trái lại, nó trở thành biểu tượng cho nghị lực vượt lên nghịch cảnh. Ngày nay, ở tuổi 75, chị vẫn tích cực làm công tác xã hội, giúp đỡ người nghèo, trẻ em có hoàn cảnh khó khăn. Bức ảnh năm xưa vì thế không chỉ lưu giữ một khoảnh khắc lịch sử. Nó lưu giữ hình bóng của cả một thế hệ phụ nữ Việt Nam đã bước vào chiến tranh bằng tuổi xuân và bước ra khỏi chiến tranh bằng một nghị lực phi thường.


