Út Tịch – "Còn cái lai quần cũng đánh"
Nguyễn Thị Út, thường được gọi là Út Tịch, là nữ Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân quê ở huyện Cầu Kè, tỉnh Trà Vinh. Là người mẹ của nhiều người con, đồng thời là nữ du kích kiên cường, bà đã chiến đấu và hy sinh trọn đời vì độc lập dân tộc. Câu nói "Còn cái lai quần cũng đánh" đã trở thành biểu tượng cho ý chí quyết chiến, quyết thắng của phụ nữ Việt Nam trong thời kỳ kháng chiến chống Mỹ cứu nước.

Lịch sử dân tộc Việt Nam đã ghi nhận biết bao người phụ nữ anh hùng, những người không chỉ giữ gìn hạnh phúc gia đình mà còn sẵn sàng cầm súng bảo vệ quê hương khi đất nước lâm nguy. Trong số đó, Út Tịch là một biểu tượng đặc biệt. Cuộc đời bà là hình ảnh đẹp về sự kết hợp giữa tình mẫu tử thiêng liêng và lòng yêu nước nồng nàn, giữa sự dịu dàng của người mẹ và khí phách kiên cường của người chiến sĩ.
Út Tịch tên thật là Nguyễn Thị Út, sinh năm 1931 tại xã Tam Ngãi, huyện Cầu Kè, tỉnh Trà Vinh. Bà sinh ra trong một gia đình nông dân nghèo ở vùng quê Nam Bộ, nơi người dân quanh năm lam lũ nhưng giàu lòng yêu nước và tinh thần đoàn kết.
Tuổi thơ của bà gắn liền với những năm tháng đất nước còn dưới ách thống trị của thực dân. Cuộc sống khó khăn, chứng kiến cảnh quê hương bị áp bức đã sớm nuôi dưỡng trong bà lòng căm thù giặc và khát vọng được sống trong một đất nước độc lập, tự do.
Ngay từ thời kỳ kháng chiến chống thực dân Pháp, Út Tịch đã tham gia hoạt động cách mạng. Bà làm giao liên, vận động quần chúng, tiếp tế lương thực và nhiều lần trực tiếp tham gia chiến đấu. Sau Hiệp định Giơ-ne-vơ năm 1954, bà tiếp tục bám trụ ở miền Nam, kiên trì hoạt động trong điều kiện vô cùng gian khổ và nguy hiểm.
Điều khiến nhiều người cảm phục là trong suốt những năm tháng chiến đấu, Út Tịch vẫn là một người mẹ. Bà sinh và nuôi dạy nhiều người con giữa khói lửa chiến tranh. Có những ngày vừa bế con nhỏ, bà vừa làm nhiệm vụ cách mạng; khi tiếng súng vang lên, bà gửi con cho đồng đội hoặc bà con trong xóm rồi lập tức lên đường chiến đấu.
Đối với Út Tịch, tình yêu gia đình chưa bao giờ tách rời tình yêu Tổ quốc.
Bà từng nói một câu đã đi vào lịch sử:
"Còn cái lai quần cũng đánh."
Đó không chỉ là lời khẳng định ý chí chiến đấu đến cùng, mà còn thể hiện tinh thần bất khuất của biết bao người phụ nữ Nam Bộ trong những năm tháng chiến tranh ác liệt.
Chùm ảnh tư liệu
Ảnh tư liệu của bài viết.
Là cán bộ du kích, Út Tịch trực tiếp tham gia nhiều trận đánh, tổ chức phục kích, bảo vệ cơ sở cách mạng và vận động nhân dân tham gia kháng chiến. Bà nổi tiếng là người gan dạ, mưu trí và luôn bình tĩnh trong những tình huống hiểm nghèo.
Đồng đội kể rằng, mỗi lần chuẩn bị chiến đấu, Út Tịch luôn là người động viên mọi người trước tiên. Bà tin rằng nếu nhân dân đoàn kết, nếu mỗi người đều quyết tâm bảo vệ quê hương thì nhất định đất nước sẽ giành được độc lập.
Không chỉ là người chiến sĩ quả cảm, Út Tịch còn là người mẹ giàu tình yêu thương. Sau mỗi lần hoàn thành nhiệm vụ, điều đầu tiên bà nghĩ đến là các con. Dù cuộc sống vô cùng thiếu thốn, bà vẫn cố gắng dành cho con những gì tốt đẹp nhất có thể.
Chính hình ảnh ấy đã khiến nhiều người xúc động: một người mẹ vừa chăm sóc con thơ, vừa khoác súng lên vai bảo vệ quê hương.
Năm 1965, với những chiến công xuất sắc, Út Tịch được Nhà nước phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Đây là sự ghi nhận xứng đáng cho những cống hiến và sự hy sinh không mệt mỏi của bà đối với cách mạng.
Cuộc đời và chiến đấu của Út Tịch đã truyền cảm hứng để nhà văn Nguyễn Thi sáng tác tác phẩm "Người mẹ cầm súng". Cuốn sách đã khắc họa chân thực hình ảnh người phụ nữ Nam Bộ giàu đức hy sinh, kiên cường trong chiến đấu và hết lòng vì gia đình, Tổ quốc. Tác phẩm trở thành một trong những tác phẩm văn học nổi tiếng viết về người phụ nữ Việt Nam trong kháng chiến.
Ngày 20 tháng 8 năm 1968, trong một trận càn ác liệt của đối phương, Út Tịch đã anh dũng hy sinh khi mới 37 tuổi.
Sự ra đi của bà để lại niềm tiếc thương sâu sắc đối với đồng đội và nhân dân địa phương. Nhưng tinh thần bất khuất của người nữ anh hùng vẫn tiếp tục truyền lửa cho biết bao thế hệ sau.
Ngày nay, tên tuổi Út Tịch được đặt cho nhiều trường học, đường phố và công trình trên khắp cả nước. Tại quê hương Trà Vinh, nhiều di tích và hoạt động truyền thống được tổ chức nhằm tưởng nhớ người nữ anh hùng đã hiến trọn cuộc đời cho Tổ quốc.
Mỗi khi nhắc đến Út Tịch, người ta không chỉ nhớ đến câu nói nổi tiếng "Còn cái lai quần cũng đánh", mà còn nhớ đến hình ảnh một người mẹ Việt Nam bình dị, giàu lòng nhân ái nhưng sẵn sàng cống hiến tất cả vì độc lập, tự do của dân tộc.
Cuộc đời của bà là minh chứng rằng sức mạnh của phụ nữ Việt Nam không chỉ nằm ở sự hy sinh thầm lặng mà còn ở bản lĩnh, ý chí và lòng yêu nước mãnh liệt. Chính những người phụ nữ như Út Tịch đã góp phần làm nên bản anh hùng ca bất diệt của dân tộc Việt Nam trong thế kỷ XX.
✨ "Út Tịch đã dùng cả cuộc đời để viết nên hai chữ 'hy sinh'. Bà là người mẹ yêu con bằng cả trái tim và là người chiến sĩ yêu nước bằng cả cuộc đời. Câu nói 'Còn cái lai quần cũng đánh' sẽ mãi là biểu tượng của ý chí quật cường, nhắc nhở các thế hệ hôm nay về lòng dũng cảm và tinh thần bất khuất của người phụ nữ Việt Nam."


