ÚT TÍCH: NGƯỜI MẸ ANH HÙNG DÙNG CẢ CUỘC ĐỜI LÀM VŨ KHÍ ĐÁNH GIẶC

Trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước, vùng đất miền Tây Nam Bộ kiên cường đã sản sinh ra biết bao người con ưu tú. Giữa hàng vạn tấm gương quật cường ấy, hình ảnh Anh hùng Út Tích (tên thật là Nguyễn Thị Út) – người mẹ Trà Vinh vừa bế con vừa đánh giặc – đã trở thành một biểu tượng bất tử. Tuyên ngôn sống giản dị nhưng đanh thép của chị: "Còn cái lai quần cũng đánh" đã đi vào lịch sử như một minh chứng sống động cho chí khí không gì khuất phục nổi của người phụ nữ Việt Nam trong sự nghiệp bảo vệ Tổ quốc.

Nguyễn Thị Út sinh năm 1931 tại xã Tam Ngãi, huyện Cầu Kè, tỉnh Trà Vinh. Sinh ra trong một gia đình nông dân nghèo bần cùng dưới thời thực dân phong kiến, từ nhỏ chị đã phải đi làm thuê, ở đợ cho địa chủ địa phương. Mới 13 tuổi, chị đã phải chịu sự đối xử bất công, đánh đập dã dội của bọn chủ điền. Chính những cay đắng, cằn cỗi của kiếp sống nô lệ đã hun đúc trong lòng người con gái Tam Ngãi lòng căm thù giặc sâu sắc và tinh thần phản kháng mãnh liệt.

Khi phong trào cách mạng lan rộng khắp Nam Bộ, Nguyễn Thị Út nhanh chóng giác ngộ và tham gia các hoạt động du kích tại địa phương. Sau khi lập gia đình với anh Lâm Văn Tích – một chiến sĩ du kích kiên trung – chị vừa làm tròn nghĩa vụ của một người mẹ, vừa hăng hái trực tiếp tham gia chiến đấu. Tên gọi "Út Tích" từ đó ra đời, trở thành cái tên gieo rắc niềm khiếp đảm cho lực lượng địch ở vùng Cầu Kè.

Trong suốt những năm tháng kháng chiến chống Pháp rồi chống Mỹ, Út Tích đã thể hiện một sự mưu trí và lòng dũng cảm phi thường. Chị sáng tạo ra nhiều cách đánh giặc độc đáo, phù hợp với hoàn cảnh của một người phụ nữ đông con. Chị lợi dụng sự chủ quan của địch để làm quen, thu thập tin tức tình báo, vận chuyển vũ khí, rồi trực tiếp dẫn đường cho lực lượng du kích đột nhập đánh đồn. Nhiều lần, một tay bế con nhỏ, tay kia chị cầm lựu đạn phối hợp cùng đồng đội phục kích các đợt càn quét của địch.

Chiến công lẫy lừng nhất của Út Tích gắn liền với Trận đồn Chông Nô (huyện Cầu Kè) năm 1954. Khi quân địch bao vây dữ dội, lực lượng du kích bị kìm kẹp, Út Tích đã xung phong mưu trí cải trang, lọt qua hàng rào canh gác dày đặc của địch để ném lựu đạn tiêu diệt hỏa điểm chính, mở đường cho quân ta xông lên san bằng đồn giặc. Đến những năm kháng chiến chống Mỹ ác liệt (1960–1965), khi chính quyền Saigon tăng cường chính sách gom dân, lập "Ấp chiến lược", chị đã tích cực vận động quần sáng đấu tranh chính trị, đồng thời trực tiếp tham gia chiến đấu hàng chục trận lớn nhỏ, tiêu diệt và bắt sống nhiều tên giặc.

Sinh ra 8 người con trong cảnh bom đạn mịt mù, cứ mỗi lần sinh nở xong, chỉ sau vài ngày nghỉ ngơi, Út Tích lại lập tức cầm súng ra trận địa. Khi được đồng chí, đồng đội khuyên nên lui về hậu phương để chăm sóc đàn con nhỏ, chị đã thẳng thắn trả lời bằng một câu nói đi vào lịch sử:

"Bắn tàn tre còn bắn, còn cái lai quần cũng đánh!"

Câu nói mộc mạc, đậm chất miền Tây ấy đã tóm gọn toàn bộ tinh thần tiến công cách mạng, quyết không chịu làm nô lệ của nhân dân miền Nam. Chị xem việc đánh giặc không chỉ là trách nhiệm với Tổ quốc mà còn là con đường duy nhất để bảo vệ tương lai cho chính những đứa con của mình.

Tháng 5 năm 1965, Nguyễn Thị Út vinh dự được kết nạp vào Đảng Cộng sản Việt Nam. Ngày 5 tháng 5 năm 1965, tại Đại hội Anh hùng và Chiến sĩ thi đua toàn miền Nam lần thứ nhất, chị đã được Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng Vũ trang Nhân dân.

Hình ảnh Anh hùng Út Tích đã trở thành nguồn cảm hứng bất tận cho nhà văn Nguyễn Thi sáng tác nên tác phẩm văn học kinh điển Người mẹ cầm súng. Tác phẩm đã đưa tên tuổi của chị vươn ra thế giới, trở thành biểu tượng cho sức mạnh kỳ diệu của người phụ nữ Việt Nam vừa gánh vác việc nhà, vừa cầm súng bảo vệ quê hương.

Ngày 27 tháng 11 năm 1968, trong một trận rải thảm bom B-52 ác liệt của không quân Mỹ xuống vùng căn cứ thuộc huyện Tân Châu, tỉnh Tây Ninh, Anh hùng Út Tích đã anh dũng hy sinh khi tuổi đời mới tròn 37.

Sự hy sinh của Anh hùng Út Tích là một tổn thất to lớn, nhưng tinh thần và tấm gương kiên cường của chị vẫn sống mãi. Tên của chị đã được trân trọng đặt cho nhiều trường học, con đường và công trình văn hóa trên khắp cả nước. Cuộc đời của người mẹ cầm súng Út Tích mãi mãi là bài học lịch sử vô giá về lòng dũng cảm, sự hy sinh và chí khí quật cường của dân tộc Việt Nam.