ÚT TỊCH (NGUYỄN THỊ ÚT) – NGƯỜI MẸ CẦM SÚNG TRÊN ĐẤT TRÀ VINH

"Huỳnh Ngọc Minh Thư"

1. Tuổi thơ gian khó và con đường đến với cách mạng

AHLLVTND Nguyễn Thị Út

Nguyễn Thị Út sinh ngày 19/4/1931 tại ấp Ngãi Nhất, xã Tam Ngãi, huyện Cầu Kè, tỉnh Trà Vinh (theo địa danh trước khi sắp xếp đơn vị hành chính). Sinh ra trong một gia đình nghèo, chị sớm phải làm thuê, ở đợ và chịu nhiều vất vả.

Từ khi còn trẻ, Nguyễn Thị Út đã tham gia hoạt động cách mạng tại địa phương, làm nhiệm vụ giao liên và hỗ trợ lực lượng kháng chiến. Trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp, chị từng bước trưởng thành trong phong trào du kích ở quê hương.

2. Người nữ du kích mưu trí, dũng cảm

Tham gia cách mạng từ năm 1945, Nguyễn Thị Út trở thành một chiến sĩ du kích tại xã Tam Ngãi, huyện Cầu Kè, tỉnh Trà Vinh. Trong cuộc kháng chiến chống Pháp và sau đó là chống Mỹ, chị đảm nhận nhiều nhiệm vụ như trinh sát, nắm tình hình đối phương, vận động quần chúng và trực tiếp tham gia chiến đấu.

Theo tư liệu về thành tích của chị, từ năm 1945 đến năm 1965, Nguyễn Thị Út cùng đội du kích xã Tam Ngãi tham gia 23 trận đánh lớn nhỏ, trong đó có 8 trận thời kháng chiến chống Pháp. Chị cùng đồng đội góp phần tiêu diệt, làm bị thương hoặc làm tan rã hơn 200 quân đối phương, thu được 70 khẩu súng. Đặc biệt, chị nhiều lần phối hợp đưa bộ đội tiếp cận đồn bốt, thu vũ khí mà không phải nổ súng.

Không chỉ dũng cảm trên chiến trường, Nguyễn Thị Út còn có khả năng vận động binh lính đối phương rời bỏ hàng ngũ, góp phần làm suy yếu lực lượng địch tại địa phương. Những đóng góp ấy đã đưa chị trở thành một gương mặt tiêu biểu của phong trào du kích Nam Bộ.

3. Người mẹ của chín người con

Bên cạnh cuộc đời chiến đấu, Nguyễn Thị Út còn là một người mẹ phải trải qua nhiều vất vả và mất mát. Chị kết hôn với Lâm Văn Tịch, một chiến sĩ cách mạng cùng quê. Tên gọi “Út Tịch” được ghép từ tên của hai vợ chồng.

Theo bài viết Con chị Út Tịch trên Báo Người Lao Động, vợ chồng chị có chín người con, trong đó ba người đã mất và sáu người còn sống vào thời điểm bài báo được đăng năm 2014.

CHÙM ẢNH TƯ LIỆU

Ảnh tư liệu của bài viết.

Trong những năm chiến tranh, công việc của hai vợ chồng thường xuyên khiến gia đình phải xa cách. Có thời gian, chị đưa các con về vùng Gò Quao, tỉnh Kiên Giang sinh sống, trong khi chồng và một người con gái ở lại Tam Ngãi tiếp tục hoạt động cách mạng.

Dù phải chăm sóc đàn con nhỏ, Nguyễn Thị Út vẫn tham gia công tác và chiến đấu. Chị được nhiều người biết đến qua câu nói “Còn cái lai quần cũng đánh!”, thể hiện quyết tâm không từ bỏ cuộc kháng chiến dù trong hoàn cảnh khó khăn.

Cuộc đời của chị trở thành nguyên mẫu cho tác phẩm Người mẹ cầm súng của nhà văn Nguyễn Thi, xuất bản năm 1965. Qua tác phẩm, hình ảnh người mẹ Nam Bộ vừa nuôi con vừa tham gia chiến đấu đã để lại ấn tượng sâu sắc trong lòng nhiều thế hệ độc giả.

4. Sự hy sinh và những ghi nhận

Với những thành tích trong kháng chiến, ngày 5/5/1965, Nguyễn Thị Út được tuyên dương danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Đây là sự ghi nhận đối với những đóng góp của chị trong hoạt động du kích, trinh sát, chiến đấu và vận động binh lính đối phương.

Tháng 11/1968, khi đang nghỉ công tác để sinh người con út là Lâm Thị Xuân Hồng, chị Út Tịch có dịp đoàn tụ cùng chồng và các con tại Gò Quao, tỉnh Kiên Giang. Tuy nhiên, trong một trận ném bom B-52 của Mỹ, căn chòi nơi gia đình sinh sống bị trúng bom. Nguyễn Thị Út hy sinh, khi người con út mới chào đời được 14 ngày. Một người con gái của chị cũng thiệt mạng trong trận bom ấy.

Sự mất mát càng thêm đau thương khi chồng chị, ông Lâm Văn Tịch, tiếp tục tham gia kháng chiến và hy sinh vào năm 1974, trước ngày đất nước thống nhất.

Ngày nay, tại quê hương Tam Ngãi có khu tưởng niệm nữ Anh hùng Nguyễn Thị Út, nơi lưu giữ những hình ảnh và tư liệu về cuộc đời chị. Câu chuyện của Út Tịch còn được biết đến qua tác phẩm Người mẹ cầm súng và bộ phim Mẹ vắng nhà, góp phần lưu giữ hình ảnh người phụ nữ Nam Bộ trong những năm tháng chiến tranh.

5. Hình ảnh còn mãi với thời gian

Cuộc đời Nguyễn Thị Út là câu chuyện về một người phụ nữ xuất thân nghèo khó nhưng có những đóng góp quan trọng cho phong trào kháng chiến ở địa phương. Chị không chỉ được nhớ đến bởi tinh thần chiến đấu kiên cường mà còn bởi hình ảnh một người mẹ luôn gắn bó với gia đình và quê hương.

Qua tác phẩm Người mẹ cầm súng, khu tưởng niệm tại Tam Ngãi và những tư liệu lịch sử còn lưu giữ, câu chuyện về Út Tịch tiếp tục được kể lại như một minh chứng cho sự tham gia và hy sinh của phụ nữ Việt Nam trong những năm tháng chiến tranh.

VIDEO / PHÓNG SỰ

HỒ SƠ NHÂN CHỨNG

ĐÃ DUYỆT BỞI

Chia sẻ câu chuyện