Vác ống nối liền miền Bắc, miền Nam

Em ngước nhìn anh mỉm cười vui vẻ

Trong nụ cười thấp thoáng những đoàn xe

Cửa kính nhấp nhô đường về quê mẹ

Giản dị thế thôi ước mơ tuổi trẻ

Vác ống nối liền miền Bắc, miền Nam

Nâng niu trên tay tấm ảnh đi vào lịch sử về đường ống xăng dầu huyền thoại ở Trường Sơn, bà

Trần Thị Thanh Kiêm (ở Văn Giang, Hưng Yên) chậm rãi đọc từng vần thơ người bạn đời dành

tặng 50 năm trước. Những dòng thơ nắn nót viết sau tấm ảnh mực đã nhòe theo năm tháng.

Ngắm nhìn tấm ảnh mà mình là một trong 2 nhân vật chính, bao ký ức về một thời mưa bom bão

đạn, tham gia lực lượng bảo vệ đường ống bí mật chi viện cho miền Nam, một thời hòa mình vào

thế hệ "xẻ dọc Trường Sơn đi cứu nước" và bất ngờ gặp được mảnh ghép tình yêu… lại ùa về

trong tâm trí nữ chiến sĩ Trường Sơn.

Trong các loại hàng hóa, vũ khí chi viện cho miền Nam, xăng dầu đóng vai trò quan trọng. Ngày

ấy, ai cũng thuộc lòng khẩu hiệu của Chủ tịch Hồ Chí Minh: "Yêu xe như con, quý xăng như

máu".

Để vận chuyển nguồn nhiên liệu sống còn này, hệ thống đường ống dẫn xăng dầu bí mật được

xây dựng khoảng trên 5.000km chạy từ biên giới Việt - Trung, dọc ngang Trường Sơn về tới

Đông Nam Bộ.

"Hệ thống đường ống sau này khiến người Mỹ sửng sốt và được Tư lệnh Đồng Sỹ Nguyên nhận

định rằng: "Nếu đường Trường Sơn là huyền thoại thì đường ống xăng dầu là huyền thoại trong

huyền thoại đó", bà Thanh Kiêm chia sẻ.

Ngoài cùng đồng đội bảo đảm thông suốt, an toàn tuyến vận chuyển xăng dầu vào Nam, bà Kiêm

còn thực hiện các nhiệm vụ khác cấp trên giao phó như làm y tá, nuôi quân, trực tổng đài thông

tin…

Kể về cơ duyên trở thành nhân vật trong bức ảnh tiêu biểu cho lực lượng xăng dầu trong chiến

tranh chống Mỹ, được trưng bày ở một số bảo tàng, triển lãm, in trên nhiều bìa sách lịch sử, bà

Kiêm cho biết, bức ảnh được chụp vào năm 1973.

Vị trí trong bức ảnh là ven bờ sông Sê Pôn - đoạn qua tỉnh Savannakhet, nước bạn Lào. Đơn vị

của bà Kiêm khi ấy đóng quân tại khu vực này để bảo đảm thông suốt, an toàn tuyến vận chuyển

xăng dầu vào Nam.

Một chiều cuối năm, bà Kiêm và bạn được cấp trên phân công vận chuyển vật tư khắc phục sự cố

một đoạn đường ống bị hư hỏng. Bà Kiêm vác cút ngoàm (thiết bị kết nối các đầu ống) còn đồng

đội vác đường ống dài khoảng 6m. Cả hai vừa đi từ dưới bờ sông lên, vừa tươi cười trò chuyện

thì nghe thấy tiếng gọi của phóng viên chiến trường: "Này hai em gái cho anh chụp bức ảnh nhé"

nên vui vẻ đồng ý.

"Lần đầu tiên nhìn thấy máy ảnh, lại ở giữa chiến trường, chúng tôi vừa bất ngờ, vừa vui nên

nhắn anh phóng viên: Nhớ gửi tặng chúng em mỗi người một tấm nhé!", bà Kiêm nhớ lại.

Mãi sau này, khi tấm ảnh được đăng trên Báo Trường Sơn, bà Kiêm mới biết người chụp ảnh cho

mình là nghệ sĩ nhiếp ảnh gia Vương Khánh Hồng. Bức ảnh được đặt tên là "Chiến sỹ gái đơn vị

xăng dầu Trường Sơn".

Trong khung cảnh tan hoang, cỏ cây cháy rụi, gần đó một thân cây lớn mất ngọn, chỉ còn trơ cành

khô, bầu trời vần vũ những đám mây là hai cô gái tươi cười tiến về phía trước. Bức ảnh vừa thi vị

nhưng cũng phản ánh rõ hiện thực tàn khốc của chiến tranh.

Trong bối cảnh phải bảo đảm tuyệt mật về đường ống dẫn xăng dầu, bức ảnh ghi lại khoảnh khắc

đẹp của người chiến sĩ xăng dầu ngay tại chiến trường ác liệt và lan tỏa tinh thần chiến đấu hết

lòng vì miền Nam ruột thịt.

"Công việc bảo vệ đường ống xăng dầu vất vả, bức ảnh không nói lên tất cả nhưng cho thấy được

tinh thần giữa cuộc chiến. Mỗi lần nhìn lại bức ảnh, tôi lại thêm nhớ đồng đội, nhớ những năm

tháng đã qua", bà Kiêm kể.

Nữ chiến sĩ Trường Sơn chia sẻ về nỗi cực nhọc những ngày hành quân, vác quân tư trang, vật tư

nặng trĩu trên vai trọng lượng tương đương trọng lượng cơ thể vượt núi cao, sông sâu; những bữa

nhịn đói xuyên rừng không thể nấu cơm vì máy bay địch trinh sát, những lần chiến đấu với vắt

rừng, sốt rét, khí hậu khắc nghiệt…

Nhưng với bà Kiêm, tất cả không là gì bởi trong lòng luôn giữ vững niềm tin về ngày chiến

thắng. Điều bà xót xa nhất đó là không ít đồng đội không thể trở về quê hương, hi sinh ở độ tuổi

đẹp nhất của đời người.

Bà Kiêm không thể nào quên ngày ám ảnh nhất khi ở chiến trường - ngày 28/1/1973 - một ngày

sau khi Hiệp định Paris được ký kết về việc chấm dứt chiến tranh, lập lại hòa bình, ai cũng nghĩ

Mỹ sẽ ngừng ném bom. Cả đơn vị đang cùng nhau chuẩn bị đón một cái Tết giản dị thì Mỹ bất

ngờ dội bom, tấn công xuống nơi trú quân của đơn vị.