Vài mẩu chuyện về tuổi thơ của Đại tướng Võ Nguyên Giáp

Niềm vui ngày mùa của cậu bé Giáp không trọn vẹn

Ngày mùa ở làng An Xá thường là những ngày vui nhất đối với lũ trẻ.

Từ sáng sớm, cánh đồng đã rộn ràng tiếng người. Người lớn tất bật gặt lúa, bó từng bó lúa vàng óng rồi chở về sân. Trong những ngôi nhà tranh, tiếng cười nói hòa cùng mùi rơm mới. Với lũ trẻ, ngày mùa cũng có nghĩa là được chạy nhảy ngoài sân, được chơi giữa những đống rơm cao và nhìn người lớn làm việc.

Cậu bé Võ Giáp cũng thích những ngày như thế.

Nhưng niềm vui của cậu không phải lúc nào cũng trọn vẹn.

Gia đình cậu thuộc diện không khá giả, có những lúc phải vay nợ để làm ăn. Vì thế, sau mỗi vụ mùa, số thóc thu được không chỉ để dành cho gia đình mà còn phải mang đi trả nợ. Cậu bé Giáp đã nhiều lần theo mẹ chèo nôốc chở thóc đi trả.

Cậu nhớ nhất một lần đến bến nhà ông Phó Sương ở Tuy Lộc. Trời hôm ấy nắng gắt. Mẹ cậu đội từng gánh thóc chạy lên rồi lại chạy xuống bến. Còn cậu bé Giáp ngồi dưới chiếc nôốc từ sáng đến trưa để trông thóc.

Cậu còn nhỏ, có lẽ chưa thể hiểu hết thế nào là nợ, thế nào là lãi. Nhưng cậu nhìn thấy mẹ mình cứ lặng lẽ làm việc dưới trời nắng. Nhìn thấy những hạt thóc vừa thu hoạch đã phải mang đi. Nhìn thấy sau một mùa gặt tưởng như đầy ắp niềm vui, gia đình vẫn còn những nỗi lo.

Có lẽ chính lúc ấy, ngày mùa trong mắt cậu bé Giáp không còn đơn giản là những ngày vui của trẻ nhỏ.

Cậu bắt đầu nhận ra rằng để có được một hạt gạo, người nông dân phải bỏ ra rất nhiều mồ hôi; và có những gia đình dù làm lụng cả mùa vẫn chưa thể thoát khỏi cảnh thiếu thốn.

Những điều ấy không phải là một bài học được viết trong sách. Đó là bài học cậu bé Giáp nhìn thấy ngay trên quê hương mình, từ đôi vai của mẹ, từ những chuyến nôốc chở thóc và từ cuộc sống của những người nông dân xung quanh.

Sau này, khi nhìn lại tuổi thơ, những ký ức ấy trở thành một phần trong tình cảm sâu sắc của Võ Nguyên Giáp đối với quê hương và người dân. Cùng với những câu chuyện về các phong trào chống ngoại xâm mà cha mẹ kể cho nghe, cuộc sống của người dân quê đã để lại trong cậu những ấn tượng sâu sắc.

Ngày mùa năm ấy có thể vẫn kết thúc như bao ngày mùa khác. Thóc được chuyển đi, cánh đồng trở lại yên ắng, lũ trẻ lại tìm nhau chơi đùa.

Nhưng với cậu bé Giáp, có lẽ đã có một điều ở lại.

Đó là hình ảnh người mẹ vất vả dưới nắng và những hạt thóc phải mang đi trả nợ.

Một đứa trẻ có thể chưa hiểu hết những nhọc nhằn của cuộc sống, nhưng những gì tận mắt chứng kiến sẽ âm thầm lớn lên trong tâm hồn. Và đôi khi, chính những ký ức bình dị ấy lại trở thành nguồn gốc của một tình yêu quê hương rất sâu sắc.