VÁN BÀI NGỬA GIỮA BÃO TỐ SÀI GÒN: HUYỀN THOẠI ĐẠI TÁ PHẠM NGỌC THẢO
Lịch sử cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước ghi dấu không ít những người con anh dũng, nhưng có một cái tên mà mỗi khi nhắc đến, người ta lại thấy hiện lên một vùng trời đầy bão táp, một ván bài cân não nghẹt thở đến phút chót. Đó là Đại tá, Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Phạm Ngọc Thảo – người nghệ sĩ cô đơn trên sân khấu chính trị Sài Gòn, người đã dùng cả mạng sống để diễn một vở kịch hoàn hảo trước mắt kẻ thù.
Sinh ra trong một gia đình đại điền chủ Nam Bộ giàu sang bậc nhất, mang trong mình dòng máu Công giáo toàn tòng và tấm hộ chiếu mang quốc tịch Pháp, Phạm Ngọc Thảo vốn có một cuộc đời nhung lụa trải sẵn thảm đỏ. Thế nhưng, tiếng gọi của non sông vào mùa thu năm 1945 đã đánh thức lý tưởng trong lòng chàng trai trẻ. Ông từ bỏ vinh hoa, rũ bỏ đặc quyền để dấn thân vào khói lửa chiến khu. Sự lựa chọn ấy không chỉ cần lòng yêu nước, mà cần một bản lĩnh phi thường. Từ một trí thức tư sản, ông trở thành người chiến sĩ, rồi được giao phó một sứ mệnh độc nhất vô nhị: trở thành một quân cờ thọc sâu vào lòng địch, đơn độc giữa hang hùm để thực hiện ván bài lật ngửa với lịch sử.
Dưới danh nghĩa một tín đồ Công giáo trung thành, một sĩ quan cao cấp trong Quân lực Việt Nam Cộng hòa, ông đã bước vào dinh thự của anh em Ngô Đình Diệm - Ngô Đình Nhu bằng phong thái tự tin, lịch lãm và một trí tuệ sắc sảo. Giữa một Sài Gòn đầy rẫy mật vụ, điệp viên và những cái bẫy chết người, Phạm Ngọc Thảo như một người nghệ sĩ đi dây điêu luyện trên lưỡi dao găm. Ông không chỉ thu thập tin tức, ông trực tiếp "làm" ra lịch sử bằng cách châm ngòi cho các cuộc đảo chính, làm nghiêng ngả bộ máy chính quyền Sài Gòn và đẩy kẻ thù vào vòng xoáy khủng hoảng tự diệt vong. Mỗi bước đi của ông là một nốt nhạc trong bản giao hưởng chiến lược đầy mưu trí, khiến đối phương cho đến tận lúc sụp đổ vẫn không thể ngờ người anh em thân tín bên cạnh mình lại là một chiến sĩ Cộng sản kiên trung.
Nhưng trò chơi cân não nào rồi cũng đến ngày bão táp nổi lên. Sau cuộc binh biến năm 1965, hành tung bị lộ, lệnh truy sát bủa vây khắp các ngả đường Sài Gòn. Đứng giữa ranh giới sinh tử, khi tổ chức dang tay đón ông trở về chiến khu an toàn, Phạm Ngọc Thảo đã lắc đầu từ chối. Ông chọn ở lại, chọn tiếp tục cuộc chiến đấu đơn độc vì biết rằng nhiệm vụ chiến lược vẫn chưa hoàn thành. Cái chết đến với ông vào một ngày tháng Bảy năm 1965 đau đớn và nghiệt ngã. Bị bắt, bị tra tấn dã man bằng những ngòn đòn tàn độc nhất của những kẻ khát máu, người đại tá ấy vẫn giữ một sự im lặng lạnh lùng và kiêu hãnh. Ông ngã xuống khi chưa đầy 43 tuổi, máu của ông hòa vào đất mẹ Sài Gòn trong một chiều lặng gió, giấu kín danh tính đến hơi thở cuối cùng để bảo vệ mạch máu thông tin của cách mạng.
Phạm Ngọc Thảo đã sống một cuộc đời như một cuốn tiểu thuyết sử thi tráng lệ, đầy cô đơn nhưng cũng vô cùng vinh quang. Hình tượng của ông không chỉ đóng khung trong sử sách, mà đã bước vào lòng bao thế hệ qua nhân vật Nguyễn Thành Luân của tác phẩm điện ảnh kinh điển. Ông không có một nấm mồ lộng lẫy lúc bấy giờ, không có những tràng pháo tay đưa tiễn, nhưng tên ông đã khắc sâu vào tượng đài bất tử của lòng quả cảm. Ông là minh chứng cho thấy: có những con người, sự hy sinh của họ thầm lặng như lòng đất, nhưng tầm vóc của họ lại cao rộng tựa bầu trời.
