VẠN KIẾP – BẾN SÔNG GẮN VỚI HƯNG ĐẠO VƯƠNG
ỞHải Dương có một vùng đất nằm bên sông Lục Đầu, nơi sáu dòng sông gặp nhau rồi tỏa đi nhiều hướng. Đó là Vạn Kiếp, nay thuộc khu vực Chí Linh. Nhìn từ trên cao, vùng đất này giống như một ngã sáu của sông nước, vừa thuận lợi cho giao thương vừa có vị trí đặc biệt về quân sự.
Hơn bảy trăm năm trước, khi quân Nguyên – Mông nhiều lần tiến xuống Đại Việt, Vạn Kiếp trở thành một trong những căn cứ quan trọng của quân nhà Trần.
Người gắn bó sâu sắc nhất với vùng đất này là Trần Quốc Tuấn, vị tướng mà nhân dân sau này kính gọi là Hưng Đạo Đại Vương.
Năm 1285, quân Nguyên – Mông tiến vào Đại Việt từ nhiều hướng. Trước sức mạnh rất lớn của đối phương, quân Trần phải chủ động rút lui để bảo toàn lực lượng. Vạn Kiếp khi ấy trở thành một trong những địa điểm tập kết quan trọng của quân đội nhà Trần.
Đến năm 1288, quân Nguyên – Mông một lần nữa tiến vào Đại Việt. Trần Quốc Tuấn tổ chức phòng thủ ở nhiều nơi, đồng thời nghiên cứu đường sông và hướng di chuyển của quân địch.
Ông hiểu rằng muốn đánh bại một đội quân mạnh như quân Nguyên – Mông thì không thể chỉ dựa vào sức mạnh đối đầu trực tiếp. Phải chờ thời cơ.
Sau những trận đánh lớn, quân Nguyên – Mông bắt đầu rút khỏi Đại Việt theo đường sông Bạch Đằng.
Và chính lúc ấy, kế hoạch của quân Trần phát huy tác dụng.
Những cọc gỗ lớn được cắm xuống lòng sông Bạch Đằng. Quân Trần bố trí lực lượng mai phục, chờ khi thủy triều xuống sẽ khóa đường rút của đối phương.
Đoàn thuyền địch tiến vào.
Khi nước còn cao, chúng tưởng rằng có thể dễ dàng vượt qua.
Nhưng khi thủy triều rút, những hàng cọc nhọn dần hiện lên.
Quân Trần từ nhiều phía đồng loạt tấn công.
Đoàn thuyền địch bị mắc kẹt giữa lòng sông. Quân Nguyên – Mông thất bại nặng nề, buộc phải rút khỏi Đại Việt.
Chiến thắng Bạch Đằng năm 1288 trở thành đỉnh cao của cuộc kháng chiến chống quân Nguyên – Mông lần thứ ba.
Còn Vạn Kiếp, nơi từng là căn cứ quan trọng của Trần Quốc Tuấn, tiếp tục được người đời nhắc đến cùng tên tuổi của vị tướng nhà Trần.
Ngày nay, vùng Vạn Kiếp đã trở nên bình yên. Những con sông vẫn chảy qua vùng đất cũ, nhưng trên bến dưới thuyền không còn cảnh quân lính tập kết hay những đoàn chiến thuyền chuẩn bị ra trận.
Khu di tích Côn Sơn – Kiếp Bạc vẫn lưu giữ nhiều dấu tích gắn với Hưng Đạo Đại Vương và nhà Trần.
Đến đây, người ta có thể đứng giữa núi rừng, nhìn xuống vùng sông nước và thử hình dung về một thời mà từng khúc sông, từng ngọn núi đều có thể trở thành một phần của trận chiến.
Vạn Kiếp hôm nay bình yên đến mức khó tưởng tượng rằng nơi đây từng là một trong những căn cứ quan trọng của quân đội nhà Trần.
Nhưng lịch sử vẫn còn nằm trong những dòng sông.
Và mỗi khi nhắc đến Vạn Kiếp, người ta lại nhớ đến Hưng Đạo Vương – vị tướng đã cùng quân dân Đại Việt ba lần đánh bại đội quân từng chinh phục phần lớn châu Á và châu Âu.
