Văn Thị Xoa – Cô gái 17 tuổi với vết thương bất tử của đất Quảng Nam

Trong dòng chảy của lịch sử dân tộc, mỗi vùng đất đều có những người phụ nữ bình dị mà kiên cường, mang trong mình khí phách không thua kém bất kỳ người lính trận mạc nào. Ở đất Quảng Nam, tên tuổi Văn Thị Xoa được nhắc đến như một minh chứng sống động cho sức mạnh và sự quả cảm của người phụ nữ Việt Nam trong chiến tranh.

Sinh năm 1950 tại khối phố Mỹ Hòa (thị trấn Nam Phước), Xoa lớn lên giữa những năm tháng đầy biến động. Khi nhiều bạn bè đồng trang lứa còn đang loay hoay với sách vở, Xoa đã bước vào con đường cách mạng. Năm 14 tuổi, cô trở thành du kích mật của xã Xuyên Mỹ. Sự lanh lẹ và khéo léo giúp cô nhanh chóng hòa vào môi trường đầy hiểm nguy: vừa đi học, vừa âm thầm theo dõi địch, tận dụng mối quan hệ với con em trong gia đình thân địch để nắm bắt hoạt động của chúng.

Chỉ trong một thời gian ngắn, cô gái nhỏ đã thực hiện hàng chục nhiệm vụ tưởng như không thể đối với một người tuổi thiếu niên: rải truyền đơn, treo biểu ngữ, vẽ sơ đồ đồn bốt, mang ra ngoài nhiều tài liệu và vũ khí quan trọng. Mỗi lần hoàn thành nhiệm vụ là một lần đối diện với cái chết, nhưng Xoa hiếm khi tỏ ra sợ hãi.

Bị địch bắt vào năm 1965 khi đang làm nhiệm vụ, Xoa bị giam cầm, đánh đập và bỏ đói trong ba ngày. Thế nhưng không một lời khai nào rời khỏi miệng cô. Khi phát hiện sơ hở, Xoa tìm cách thoát khỏi nơi giam giữ và trở về vùng giải phóng tiếp tục chiến đấu, không hề chùn bước.

Những năm sau đó, hoạt động của Xoa ngày càng mở rộng. Cô được giao nhiệm vụ trong tổ “Vành đai diệt Mỹ”, rồi trở thành Xã đội phó và sau đó là chính trị viên xã đội Xuyên Mỹ. Dù là nữ, nhưng cô lại thường là người đi đầu trong nhiều trận đánh, từ những cuộc phục kích bí mật cho đến những pha bọc sườn táo bạo. Các đồng đội luôn kể về Xoa với sự nể phục: nhỏ bé, ít nói nhưng gan góc và tỉnh táo trong từng tình huống.

Một trong những trận đánh nổi bật diễn ra cuối năm 1966. Khi nhận thấy dấu hiệu đồng đội bị phục kích, Xoa đã nhanh chóng thay đổi chiến thuật, chỉ huy tổ du kích tấn công từ phía sau, phá vỡ đội hình địch và bảo vệ an toàn cho đoàn cán bộ của huyện. Chiến công ấy góp phần củng cố tinh thần chiến đấu của lực lượng địa phương trong thời điểm đầy cam go.

Nhưng chiến tranh không chỉ để lại chiến công. Trong một trận chiến đấu, Xoa bị đạn địch bắn trúng vùng mặt, khiến xương bị vỡ và để lại vết thương sâu. Vết thương ấy có thể làm một cô gái 17 tuổi tuyệt vọng, nhưng với Xoa, đó chỉ là một phần của hành trình mà cô đã chọn. Cô từng nói rằng: “Tính mạng còn không tiếc, thì sắc đẹp đâu phải thứ để bận lòng.”

Những năm từ 1964 đến 1970, Xoa tham gia và chỉ huy gần 80 trận đánh, tiêu diệt trên 100 tên địch, thu giữ nhiều vũ khí và hỗ trợ trực tiếp cho sự phát triển mạnh mẽ của phong trào du kích địa phương. Với những cống hiến bền bỉ, ngày 16.12.2014, chị được Nhà nước phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.

Dù vậy, trong lòng người dân Quảng Nam, danh hiệu “anh hùng” đã đến với chị từ rất lâu. Không chỉ vì những chiến công trên chiến trường, mà còn bởi sự bền bỉ, lặng lẽ và chân chất của một người phụ nữ sống trọn vẹn với lý tưởng của mình.