Văn Tiến Dũng
Đại tướng Văn Tiến Dũng là một trong những nhà chỉ huy quân sự tiêu biểu của Quân đội nhân dân Việt Nam trong thế kỷ XX. Ông sinh ngày 2-5-1917 tại xã Cổ Nhuế, huyện Từ Liêm, Hà Nội. Năm 1937, ông được kết nạp vào Đảng Cộng sản Đông Dương và bắt đầu quá trình hoạt động cách mạng. Trong thời kỳ hoạt động bí mật, ông nhiều lần bị thực dân Pháp bắt, giam giữ tại Nhà tù Hỏa Lò và Nhà tù Sơn La. Sau khi vượt ngục, ông tiếp tục trở lại hoạt động cách mạng.
Trong Cách mạng Tháng Tám năm 1945, Văn Tiến Dũng tham gia lãnh đạo phong trào giành chính quyền tại khu vực Bắc Bộ. Sau khi nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa ra đời, ông tiếp tục đảm nhiệm nhiều nhiệm vụ trong quân đội. Năm 1951, ông được giao tổ chức và chỉ huy Đại đoàn 320, một trong những đại đoàn chủ lực đầu tiên của Quân đội nhân dân Việt Nam. Đơn vị do ông chỉ huy tham gia nhiều chiến dịch quan trọng trong kháng chiến chống thực dân Pháp. Sau thắng lợi của Chiến dịch Điện Biên Phủ năm 1954, ông tham gia công tác thực hiện Hiệp định Giơnevơ về Việt Nam.
Trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, Văn Tiến Dũng giữ cương vị Tổng Tham mưu trưởng trong nhiều năm. Ông tham gia chỉ đạo xây dựng lực lượng, tổ chức các chiến dịch lớn trên chiến trường miền Nam và phối hợp chỉ đạo hoạt động quân sự ở miền Bắc. Ông có vai trò trong Chiến dịch Đường 9 – Nam Lào năm 1971, Chiến dịch Trị – Thiên năm 1972 và các hoạt động quân sự quan trọng trong giai đoạn cuối của cuộc kháng chiến.
Đặc biệt, trong Tổng tiến công và nổi dậy mùa Xuân năm 1975, Văn Tiến Dũng giữ cương vị Tư lệnh Chiến dịch Hồ Chí Minh. Ông cùng Bộ Tổng Tư lệnh tổ chức, điều hành các lực lượng tiến công trên nhiều hướng, tạo thế bao vây và tiến vào Sài Gòn. Chiến dịch diễn ra từ ngày 26-4 đến ngày 30-4-1975, kết thúc bằng sự kiện chính quyền Việt Nam Cộng hòa tuyên bố đầu hàng. Thắng lợi này góp phần hoàn thành mục tiêu giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước.
Sau năm 1975, Văn Tiến Dũng tiếp tục đảm nhiệm nhiều trọng trách. Từ năm 1980 đến năm 1986, ông giữ chức Bộ trưởng Bộ Quốc phòng, đồng thời tham gia lãnh đạo công tác xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Ông cũng có nhiều đóng góp trong công tác xây dựng quân đội chính quy, nâng cao chất lượng huấn luyện và phát triển nghệ thuật quân sự Việt Nam. Năm 1974, ông được phong quân hàm Đại tướng.
Một tư liệu tiêu biểu gắn với tên tuổi Văn Tiến Dũng là cuốn “Đại thắng mùa Xuân”, xuất bản năm 1976. Tác phẩm trình bày nhiều nội dung liên quan đến quá trình lãnh đạo, chỉ đạo và tổ chức các hoạt động quân sự trong cuộc Tổng tiến công và nổi dậy mùa Xuân năm 1975, qua đó cung cấp tư liệu về nghệ thuật quân sự Việt Nam trong giai đoạn cuối của cuộc kháng chiến chống Mỹ.
Văn Tiến Dũng qua đời ngày 17-3-2002, hưởng thọ 85 tuổi. Trong sự nghiệp hoạt động cách mạng, ông được Nhà nước trao tặng nhiều phần thưởng cao quý, trong đó có Huân chương Sao Vàng, Huân chương Hồ Chí Minh và Huân chương Quân công hạng Nhất, hạng Nhì.
Cuộc đời và sự nghiệp của Đại tướng Văn Tiến Dũng gắn liền với nhiều giai đoạn quan trọng của lịch sử cách mạng Việt Nam. Những đóng góp của ông trong công tác tổ chức, xây dựng lực lượng và chỉ huy các chiến dịch lớn, đặc biệt là Chiến dịch Hồ Chí Minh năm 1975, là một phần quan trọng trong lịch sử quân sự Việt Nam hiện đại. Các tư liệu về ông tiếp tục được sử dụng trong nghiên cứu lịch sử, nghệ thuật quân sự và quá trình xây dựng Quân đội nhân dân Việt Nam.
