Vang Vọng Tiếng Sấm Sông Hương: Khúc Tráng Ca Cố Đô Ngày Nổi Dậy
Vang Vọng Tiếng Sấm Sông Hương: Khúc Tráng Ca Cố Đô Ngày Nổi Dậy
Tiết trời tháng Ba ở Huế thường mang cái vẻ bảng lảng của những cơn mưa phùn cuối xuân, nhưng năm 1975, bầu không khí ấy đã bị xé toạc bởi hơi nóng của thuốc súng và bước chân dồn dập của lịch sử. Trên những con đường dẫn về nội đô, không còn vẻ trầm mặc vốn có của vùng đất kinh kỳ, mà thay vào đó là một luồng sinh khí hừng hực, một sức nén chờ ngày bùng nổ của hàng vạn trái tim đang hướng về ngày độc lập.
Mọi chuyện bắt đầu từ những ngày đầu tháng Ba, khi tin thắng trận từ Buôn Ma Thuột bay về như một luồng điện cao thế, làm rung chuyển cả hệ thống phòng ngự của địch tại miền Trung. Tại căn cứ Hiền Sỹ, tại những cao điểm dọc dãy Trường Sơn, các chiến sĩ quân giải phóng đã sẵn sàng tư thế "một ngày bằng hai mươi năm". Ánh mắt họ rực sáng bên những nòng pháo, nhìn về phía những đỉnh tháp chuông nhà thờ và những mái ngói rêu phong của Kinh thành Huế đang mờ ảo trong sương sớm. Huế không chỉ là một thành phố, đó là biểu tượng của văn hóa, là niềm kiêu hãnh của dân tộc, và việc giải phóng Huế mang một ý nghĩa tâm linh và chính trị sâu sắc hơn bất cứ trận đánh nào khác.
Lệnh tấn công vang lên như tiếng sấm rền từ phía rừng xanh. Quân đội Nhân dân Việt Nam cùng quân và dân Thừa Thiên - Huế bắt đầu chiến dịch với một khí thế vô tiền khoáng hậu. Những "con rồng lửa" từ các trận địa pháo binh dồn dập trút xuống các căn cứ địch ở cửa ngõ thành phố. Khói lửa bốc cao ngút trời, che lấp cả ánh mặt trời, nhưng lại soi rõ con đường tiến quân của những cánh quân đang rầm rập tiến về đồng bằng. Người ta nói rằng, tiếng xích xe tăng nghiến trên đường nhựa và tiếng bước chân của các chiến sĩ bộ binh lúc bấy giờ tạo nên một bản nhạc giao hưởng hùng tráng, át đi mọi sự sợ hãi.
Bên trong nội đô, lòng người Huế cũng đang sục sôi như nước vỡ bờ. Những người mẹ, người chị ở Phú Vang, Hương Thủy, không quản hiểm nguy, đã bí mật chuyển lương thực, dẫn đường cho bộ đội. Những hội học sinh, sinh viên Huế - vốn nổi tiếng với truyền thống đấu tranh bền bỉ - nay như được tiếp thêm sức mạnh, xuống đường kêu gọi nhân dân nổi dậy. Khắp các ngõ nhỏ, những lá cờ nửa đỏ nửa xanh với ngôi sao vàng ở giữa đã được bí mật may từ nhiều đêm trước, nay bắt đầu xuất hiện thấp thoáng sau những cánh cửa gỗ, chờ đợi thời khắc lịch sử để tung bay.
Đêm 24 tháng Ba là một đêm không ngủ của cả vùng đất Thừa Thiên. Trên dòng sông Hương xanh ngắt thường ngày, nay rộn ràng tiếng mái chèo của những đoàn thuyền tiếp tế. Địch bắt đầu rơi vào tình trạng hỗn loạn tột độ. Con đường số 1 xuôi về phía Nam tắc nghẽn bởi những đoàn xe di tản, những tiếng gào thét và sự tan rã của một quân đội đã mất đi ý chí chiến đấu. Trong khi đó, các mũi tiến công của quân giải phóng từ phía Bắc và phía Nam đang khép chặt vòng vây. Mũi tiến quân của Quân đoàn 2 như một mũi dao sắc lẹm, xuyên thủng các lớp phòng thủ cuối cùng của địch ở cửa Thuận An và cảng Tư Hiền, cắt đứt đường rút chạy ra biển của chúng.
Sáng ngày 25 tháng Ba, ánh bình minh đầu tiên rạng rỡ trên dòng Hương Giang cũng là lúc khí thế cách mạng đạt đến đỉnh điểm. Những chiếc xe tăng T-54 lấm bụi đường trường, mang trên mình những cành lá ngụy trang, hăm hở tiến qua cầu Trường Tiền. Hình ảnh cây cầu sáu vài mười hai nhịp - chứng nhân của bao thăng trầm lịch sử - nay đón chào những người con chiến thắng trở về, đã trở thành một biểu tượng bất tử. Người dân Huế không còn sợ hãi bom đạn, họ tràn ra đường, tay vẫy cờ, miệng reo hò, những giọt nước mắt hạnh phúc lăn dài trên những khuôn mặt khắc khổ vì chiến tranh.
Thời khắc thiêng liêng nhất chính là lúc 10 giờ 30 phút sáng ngày 26 tháng Ba năm 1975. Trên đỉnh Kỳ Đài trước Ngọ Môn, lá cờ cách mạng khổ lớn, đỏ rực một góc trời, từ từ được kéo lên. Trong gió lộng từ biển Đông thổi vào, lá cờ tung bay hiên ngang, đánh dấu một bước ngoặt vĩ đại: Huế hoàn toàn giải phóng. Tiếng reo hò "Giải phóng rồi! Huế mình giải phóng rồi!" vang động cả một vùng trời đất. Những người lính già ôm lấy nhau khóc nức nở, những em bé quàng khăn đỏ nhảy múa quanh những chú bộ đội, tạo nên một khung cảnh rực rỡ sắc màu của sự tự do.
Nhìn từ trên cao, Huế ngày hôm ấy như một đóa sen bừng nở sau đêm dài tăm tối. Sự cổ kính của cung điện, lăng tẩm hòa quyện với vẻ tươi mới của niềm tin vào tương lai. Những tà áo dài tím của nữ sinh Huế giờ đây thấp thoáng bên cạnh màu xanh áo lính, tạo nên một sự giao thoa kỳ diệu giữa truyền thống và cách mạng. Cuộc chiến đấu ở Huế không chỉ là một chiến thắng về quân sự, mà còn là chiến thắng của lòng dân, của sự đồng lòng giữa ý chí của Đảng và khát vọng của nhân dân.
Sáu ngày đêm của chiến dịch giải phóng Huế (từ 21 đến 26/3) đã đi vào sử sách như một bài ca về lòng quả cảm. Hơn 4 vạn quân địch bị tan rã và tiêu diệt tại chỗ, toàn bộ vùng đất Thừa Thiên - Huế sạch bóng quân thù. Chiến thắng này đã mở toang cánh cửa cho quân ta tiến về Đà Nẵng, tạo tiền đề vững chắc cho Chiến dịch Hồ Chí Minh lịch sử. Nhưng trên hết, nó mang lại cho mảnh đất Cố đô một tâm thế mới: tâm thế của người làm chủ vận mệnh mình.
Ngày nay, khi dạo bước trên những con đường dọc sông Hương, nghe tiếng chuông chùa Thiên Mụ ngân vang trong nắng chiều, chúng ta vẫn như nghe thấy tiếng vang vọng của những bước chân hành quân năm ấy. Khí thế hào hùng của tháng Ba năm 1975 mãi mãi là một phần máu thịt của lịch sử Huế, là lời nhắc nhở cho thế hệ mai sau về cái giá của độc lập và sức mạnh vĩnh cửu của tinh thần yêu nước. Huế đã hồi sinh từ trong khói lửa, đẹp hơn, trầm mặc hơn nhưng cũng đầy khát vọng, như chính dòng sông Hương mãi xanh ngắt một màu chung thủy với quê hương.
Kết thúc trận đánh, khi những làn khói súng cuối cùng tan đi trên mặt nước sông Hương, Huế không chỉ hiện ra với vẻ đẹp của một di sản, mà còn hiện ra với tư thế của một người chiến thắng. Đó là một chiến thắng của trái tim, của sự kiên cường và của một khát vọng hòa bình cháy bỏng đã được hun đúc qua hàng nghìn năm lị
