Vẻ đẹp bất diệt và thiêng liêng 10 cô gái Ngã ba Đồng Lộc

Ngã ba Đồng Lộc (nay thuộc thị trấn Đồng Lộc, huyện Can Lộc, tỉnh Hà Tĩnh), nằm trên đường Hồ Chí Minh, là giao điểm của Quốc lộ 15A và Tỉnh lộ 2. Trong những năm chiến tranh, Ngã ba Đồng Lộc là mạch máu giao thông để hậu phương chi viện sức người, sức của cho miền Nam. Ngã ba Đồng Lộc được coi là “yết hầu” của mạch giao thông nối liền "hậu phương lớn miền Bắc" với "tiền tuyến lớn miền Nam" nên đế quốc Mỹ đã tập trung toàn lực để cắt đứt con đường này nhằm chặn chi viện của hậu phương ra tiền tuyến.

Những năm 1964-1972, Ngã ba Đồng Lộc bị đánh phá liên tục và năm 1968 là ác liệt nhất. Từ tháng 4 đến tháng 10-1968, vùng đất này phải hứng chịu gần 50.000 quả bom các loại, bình quân mỗi mét vuông đất gánh trên 3 quả bom. Mặt đất bị biến dạng, đất đá bị cày đi xới lại.

Di ảnh của 10 cô gái TNXP ngã ba Đồng Lộc được phục chế và treo tại Khu di tích lịch sử quốc gia đặc biệt Ngã ba Đồng Lộc. Ảnh: Internet

Trưa 24-7-1968, 10 nữ thanh niên xung phong thuộc Tiểu đội 4, Đại đội 552, Tổng đội 55, ra đường làm nhiệm vụ. Đến 16 giờ, trận bom thứ 15 trong ngày dội xuống Đồng Lộc, một quả nổ gần căn hầm chữ A, nơi 10 chị tránh bom. Hầm sập, tất cả 10 chị hy sinh. Người trẻ nhất mới 17 tuổi, ba chị lớn nhất cùng 24 tuổi. Hiện phần mộ của 10 cô gái thanh niên xung phong nằm trong quần thể Khu di tích quốc gia đặc biệt ngã ba Đồng Lộc.

10 cô gái thanh niên xung phong ở Ngã ba Đồng Lộc ấy thuộc Tiểu đội 4, Đại đội 552, Tổng đội 55, bao gồm: Võ Thị Tần (24 tuổi, Tiểu đội trưởng), Hồ Thị Cúc (24 tuổi, Tiểu đội phó), Nguyễn Thị Nhỏ (24 tuổi), Dương Thị Xuân (21 tuổi), Võ Thị Hợi (20 tuổi), Nguyễn Thị Xuân (20 tuổi), Hà Thị Xanh (19 tuổi), Trần Thị Hường (19 tuổi), Trần Thị Rạng (18 tuổi), Võ Thị Hà (17 tuổi), họ đã ngã xuống khi tuổi còn quá trẻ. Cùng với các chị còn có hơn 4.000 anh hùng liệt sĩ đã nằm lại nơi con đường huyết mạch này.

Hơn 50 năm đã đi qua, nhưng hình ảnh các nữ thanh niên xung phong anh dũng vẫn mãi mãi trong tâm trí người Việt Nam như trang sử chói chang của dân tộc về tinh thần bất khuất kiên cường, thà hy sinh để bảo vệ từng tấc đất của cha ông. Thời gian có thể khiến người ta quên đi bao nhiêu ngã ba trong cuộc đời, nhưng khó có ai một lần đi qua mà có thể quên được Ngã ba Đồng Lộc với những câu chuyện cảm động. Biết bao lời ca, biết bao tiếng thơ, tiếng lòng đã cất lên là những nén tâm hương thành kính dâng lên hương linh 10 cô gái Ngã ba Đồng Lộc cùng những anh hùng liệt sĩ đã hy sinh vì đất nước. Thế hệ trẻ hôm nay sẽ noi gương và viết tiếp những bài ca, những ước vọng còn dang dở để tinh thần ý chí quật cường không sợ gian nguy của các thế hệ thanh niên xung phong được tiếp nối mãi đến mai sau.