Về miền ký ức Rừng Sác
cuộc sống chiến đấu của bộ đội Đoàn 10 giữa rừng ngập mặn ngày ấy khắc nghiệt đến mức khó ai hình dung nổi. Không có nhà, không có chỗ trú chân cố định, “tán rừng là mái nhà, gốc cây là nơi ngủ, còn con sông Lòng Tàu là trận địa, là đường sống, cũng là nơi có thể mất mạng bất cứ lúc nào”. Cô nói chậm rãi nhưng ánh mắt lại sáng lên sự kiêu hãnh của một người từng đi qua lửa đạn.
“Ở rừng, khi yên ắng thì không sao, vẫn tranh thủ nấu được nồi cơm, vá được manh áo rách. Nhưng chỉ cần nghe tiếng trực thăng vần vũ, hay tiếng tàu giặc rẽ nước ngoài sông là phải giấu mình ngay tức khắc”. Cô dừng lại, đưa tay vuốt hờ tà áo như để nén một điều gì đó đã ngủ rất lâu trong ký ức.
“Tôi còn nhớ… có những ngày địch càn quét kinh hoàng. Khói bốc lên đỏ rực cả góc rừng, anh em chạy tứ hướng tìm hầm, tìm gốc đước mà ẩn. Có nữ chiến sĩ… vừa mới sinh con xong, chưa kịp hồi sức, vậy mà cũng phải ôm con mà chạy. Chạy trong bùn, trong nước mặn, vừa chạy vừa lo đứa nhỏ khóc sẽ bị lộ vị trí. Nhưng biết làm sao được… chiến tranh tàn khốc, ác liệt như thế mà…”. Giọng cô không run, nhưng tiếng nói nhỏ dần, nghe như vọng từ đáy rừng sâu năm ấy.
“Có hôm trốn dưới mương nước cả mấy tiếng đồng hồ, đứa trẻ đói quá khóc thét, người mẹ cắn răng ôm con mà nước mắt chảy ròng. Mấy chị em y tá như cô chỉ biết nắm tay nhau mà chờ qua cơn càn, địch rút rồi mới dám ngoi lên”. Nói đến đây, cô Tám Nhung khẽ mỉm cười - nụ cười đầy nước mắt nhưng cũng đầy sự dũng mãnh. “Vậy mà rồi ai cũng vượt qua, tình đồng đội lớn đến mức xua đuổi được cả sợ hãi. Chỉ cần giữ được nhau, còn sống với nhau là quý lắm rồi”.
Chú Chín Đồng giọng trầm, chắc, mạch kể chuyện thỉnh thoảng ngắt quãng bởi hơi thở đã nặng tuổi, nhưng ánh mắt vẫn sáng như lửa rừng năm nào. Trước Đài tưởng niệm các anh hùng liệt sĩ, chú nói như đang độc thoại với các đồng đội đã khuất. “Cực lắm các con ơi, cơm không đủ ăn, nước ngọt không đủ uống, áo không đủ mặc. Có lúc khát quá, anh em phải lặn xuống sông húp từng ngụm nước mặn để cầm hơi tạm”. Chú kể về những lần địch càn, cháy sạch cả lán trại lẫn quần áo. “Có người có áo không quần, có người có quần không áo, vậy mà vẫn tươi cười vô tư, chắc nhờ tinh thần lạc quan còn mạnh hơn cái chết”.
Những câu kể mộc mạc, chân thật, không bi lụy, không cường điệu hóa, nhưng càng nghe càng như cảm thấy một Rừng Sác hiện lên trong sương khói ký ức, khắc nghiệt, dữ dội mà kiêu hùng.
Rồi chú uống vội ngụm nước, tiếp tục kể chuyện chạy bom, chạy đạn. “Ai nhanh thì sống, ai chậm thì…”. Bất chợt chú dừng lại, mắt nhìn xa xa như xuyên qua cả cánh rừng đang rì rào trước mặt. Nhiều đồng đội đã ngã xuống như thế, ngay trên chính con đường mà hôm nay chúng tôi đang đứng. Có lần chú bị thương nặng, suýt phải cưa chân, “sống được tới giờ là nhờ anh em dìu nhau mà qua”. Câu nói tưởng bình thường nhưng chứa đựng cả một trời nghĩa tình đồng đội nơi chiến trường đỏ lửa.
