Về vùng đất lửa
Chúng tôi nhìn nhau, bước xuống 81 bậc thang từ đài dâng hương, theo lối nhỏ đi ra khỏi Thành cổ mà lòng không khỏi xúc động.
|
Một trận chiến bên trong Thành cổ Quảng Trị, năm 1972. Ảnh: ITN |
Quân giải phóng đánh chiếm cư điểm Đầu Mầu. Ảnh: Đoàn Công TínhTôi đi trong Thành cổ giữa mùa Hè có hoa phượng vĩ nở đỏ, tiếng ve râm ran xao động trong vòm lá. Mấy ai còn nhớ đến mùa Hè năm nào - mùa Hè đỏ lửa, khi mà những chiến sĩ Giải phóng cảm tử giữ thành cổ đến phút cuối cùng, hứng chịu mọi đạn bom của quân thù để vẽ nên hình hài Tổ quốc mến thương. Tôi nói với chị Tiểu Ngọc:- Chị ơi! Em đã thay ông nội em thực hiện giấc mơ của ông, đặt chân lên tấc đất Thành cổ, thắp nén hương lên đài tưởng niệm để tri ân người nằm xuống.Chị cũng nói với tôi rằng:- Đến đây, chị thấy mình càng thêm yêu Tổ quốc mình, mình cần phải có trách nhiệm hơn nữa với đất nước, bằng cách này hay cách khác.Chúng tôi nhìn nhau, bước xuống 81 bậc thang từ đài dâng hương, theo lối nhỏ đi ra khỏi Thành cổ mà lòng không khỏi xúc động. Có một âm vọng nào đó từ quá khứ, từ trang sử hào hùng của đất nước vọng về trong sâu thẳm lòng tôi... Âm vọng đó cứ trầm hùng, sôi sục cho đến khi ô tô dừng lại ở Nghĩa trang Đường 9 rồi rẽ vào đường Hồ Chí Minh để đi đến Nghĩa trang Trường Sơn, nơi có hàng ngàn ngôi mộ liệt sĩ, có tên và vô danh, nằm lại sau thời kỳ chiến chinh khói lửa.
Khu di tích Quốc gia đặc biệt Đôi bờ Hiền Lương - Bến Hải, tỉnh Quảng Trị tổ chức Lễ Thượng cờ. Ảnh: Hồ Cầu/TTXVN- Mấy lần chị giảng cho học trò những bài thơ về đất nước, về sự hy sinh của người lính trong chiến tranh vệ quốc. Nhưng chị nhận ra những cảm xúc đó chưa thực sự trọn vẹn cho đến khi đặt chân đến đây, tự tay thắp lên những nấm mộ nén hương tưởng niệm người nằm xuống, em ạ!, chị Tiểu Ngọc thầm thì.Tôi cắm nén hương cuối lên nấm mộ cuối trong dãy mộ vô danh, khe khẽ nói với chị:- Sẽ thật thiếu sót, nếu chúng mình là người Việt Nam nhưng chưa một lần đặt chân đến đây. Để mình biết trân trọng nền hòa bình hiện tại.- Và luôn biết ơn những người đã làm nên đất nước... - Sư cô Nhuận Ân tiếp lời.Chúng tôi im lặng, để nghe tiếng ngàn lá xôn xao. Gio Linh buổi trưa đầy nắng nhưng tôi thấy tâm hồn mình mát rượi, như có dòng suối nào đó len lỏi, sâu thẳm vào từng ngõ ngách, từng tế bào. Tôi nhìn sang sư cô Nhuận Ân, lúc này, sư cô đang đem gói kẹo trong túi ra phân phát cho đám trẻ người dân tộc Bru - Vân Kiều sống bằng nghề bán hương trong khuôn viên nghĩa trang. Những em bé có màu da rám nắng ấy rất ngoan ngoãn và lễ phép. Bắt gặp ánh mắt của tôi, sư cô cười tươi rói. Nụ cười ấy như tỏa nắng Quảng Trị, hiền lành và lương thiện vô ngần.Ước có ông nội tôi ở đây! Những chuyến đi đâu đó, thấy cảnh vật nào đó thật đẹp và hùng vĩ, tôi lại ước có gia đình mình, có má,... để họ cùng tôi ngắm cảnh. Chuyến đi đẹp nhất của đời người là chuyến đi cùng với những người thân yêu của mình. Nhưng ông tôi đã già, một thuở cầm súng ra trận bảo vệ nền độc lập của đất nước và chiến tranh đã lấy đi của ông nhiều thứ quý giá. Tôi thấy thương ông, và thương bao người đã đánh đổi mọi thứ cho Tổ quốc mến thương của mình.Ô tô rời khỏi Gio Linh, trời Quảng Trị ngắt xanh, như thể chưa từng có biến động nào diễn ra trên mảnh đất thơ mộng này. Sư cô Nhuận Ân lấy hoa quả ra, chúng tôi cùng ăn và chia sẻ những cảm xúc của riêng mình sau khi rời bước khỏi Nghĩa trang Trường Sơn - nơi yên nghỉ của những người con ưu tú của Tổ quốc.
Lễ thả hoa tưởng nhớ và tri ân các liệt sĩ trên dòng sông Thạch Hãn. Ảnh: ITN“Tổ quốc là gì?” - Tôi nghĩ, chỉ khi đến với Quảng Trị và nhiều vùng đất đậm dấu vết lịch sử khác trên dãy đất hình chữ S này, chúng ta mới có câu trả lời rốt ráo. Đất nước là những vùng đất tôi đi, những dặm biển tôi qua có máu xương của bao người nằm xuống, là nơi có bao người đã xếp những giấc mộng riêng tư vào ba lô để lên đường chiến đấu, và rồi nằm lại trong lòng đất Mẹ Việt Nam...Tôi chia sẻ với chị Tiểu Ngọc và sư cô Nhuận Ân những tình cảm đẹp của mình với đất nước trong khoảnh khắc chúng tôi đứng ở vạch trắng giữa cầu Hiền Lương bắc ngang dòng sông Bến Hải, từng là vĩ tuyến 17 ngăn cách đất nước mình thành hai miền những hai mươi năm ròng. Đi trên cây cầu lịch sử ấy, tôi thấy tim mình se lại, Bắc - Trung hay Nam đều in hằn trong trái tim tôi.- Nhìn kìa, Đăng! - Sư cô Nhuận Ân gọi tôi, tay chỉ lên thành cầu màu xanh, phía bờ Bắc. Một chú bồ câu trắng tinh đang say sưa nhìn trời mây sóng nước, mắt trong ngần.- Bồ câu! Chị Ngọc ơi! Bồ câu! - Tôi reo lên như một đứa trẻ - Biểu tượng của hòa bình đây rồi!Chúng tôi nhìn cánh trắng bồ câu bằng cái nhìn say sưa, khao khát...Chuyến đi Quảng Trị vỏn vẹn chưa đầy 12 giờ đồng hồ, nhưng tôi nhận được rất nhiều thứ quý giá. Trên đường trở về với Huế, tôi vẫn còn hồi tưởng lại giây phút mình đứng ở nghĩa trang, khoảnh khắc mình đi giữa lòng Thành cổ và thì thầm đọc mấy dòng thơ của bác Phạm Đình Lân, có câu: “Nhẹ bước chân và nói khẽ thôi/ Thành cổ rộng sao đồng đội tôi nằm chật/ Mỗi tấc đất là một cuộc đời có thật/ Cho hôm nay tôi đến nghẹn ngào...”.Tôi nói lời cảm ơn sư cô Nhuận Ân - một lời chân thành, xuất phát tự trái tim mình. Có những cái duyên thật lạ! Tôi hẹn sư cô rằng, bao giờ về lại Huế, tôi sẽ mang tặng sư cô chút gì đó thuần chay của phương Nam, một chút nắng phương Nam chẳng hạn... Có đi đây đó trên khắp đất nước mênh mông của mình mới thấy Tổ quốc mình hùng vĩ, và thấy rằng mỗi miền quê ta qua đều tự khắc trở thành quê hương yêu dấu của mình.
