Vệt giao thông hào cũ và gốc bàng tỏa bóng

"Chiến tranh xé nát lòng đất, nhưng con người sẽ dùng chính đôi tay mình để vá lại những vết thương ấy, bằng mầm xanh và hi vọng."

Những ngày đầu sau giải phóng, đồi núi Phong Hải chằng chịt những vết nứt nẻ của giao thông hào, của hố bom bom cày. Cảnh tượng hoang tàn, u ám.

Tụi ông lúc ấy không có máy xúc, máy ủi như bây giờ. Anh em cựu binh và bà con dân bản vác cuốc xẻng lầm lụi gạt từng bao đất, lấp lại những chiến hào đã từng ngấm máu đồng đội mình. Dưới một giao thông hào sâu hoắm nằm gần ngã ba, lúc cuốc đất lấp, ông lượm được một chiếc vỏ đạn pháo bằng đồng đã gỉ xanh.

Thay vì vứt đi, ông mang vỏ đạn ấy chôn xuống đất, rồi ươm lên trên đó một hạt bàng. Ông lẩm bẩm: "Cái chết đã nằm yên rồi, giờ mày phải sống lại thành bóng mát thôi."

Thời gian trôi đi, hạt mầm ấy đâm chồi, rẽ đất chui lên. Bây giờ, cây bàng ấy đã trở thành một gốc cổ thụ tán lá xum xuê, che mát cho cả một góc đường sầm uất ở Phong Hải. Dưới gốc bàng ấy, bà con họp chợ râm ran, lũ trẻ con đi học về hay ghé vào mua quà vặt, cười đùa trong vắt. Chẳng ai biết dưới lớp rễ chằng chịt kia từng là một giao thông hào khét lẹt thuốc súng.

Lịch sử cứ thế lặng lẽ chìm vào lòng đất để nâng đỡ cho những mầm sống vươn cao.