VỆT NẮNG MỞ ĐƯỜNG VÀ KÝ ỨC BÊN DÒNG SÔNG LÔ

Trong căn nhà nhỏ ấm cúng, người cựu chiến binh già Lương Xuân Ích nheo nheo đôi mắt ngắm nhìn tấm Huân chương Chiến sĩ giải phóng đã ngả màu thời gian. Sinh năm 1940, tuổi đời đã vượt ngưỡng tám mươi, nhưng khi nhắc về một thời bom lửa, ánh mắt ông vẫn sáng quắc một niềm kiêu hãnh. Với ông, 20 năm quân ngũ (1963 – 1983) không chỉ là một chặng đường thanh xuân hiến dâng cho Tổ quốc, mà còn là nơi lưu giữ những kỷ niệm khắc sâu vào xương thịt, đặc biệt là những ngày tháng gắn bó cùng Đại đội 15 (C15), Trung đoàn 543 (E543) thuộc Quân khu 2.

Mùa xuân lên đường và dấu chân công binh

Năm 1963, khi tiếng gọi thiêng liêng của Tổ quốc vang vọng khắp các miền quê, chàng thanh niên Lương Xuân Ích tròn 23 tuổi giã từ ruộng đồng, xếp lại những ước mơ riêng để khoác lên mình màu áo xanh chú bộ đội. Ngày rời quê hương, hành trang của ông ngoài chiếc ba lô lép kẹp chỉ có lời hứa chiến thắng trở về.

Được phân công về đơn vị công binh C15, E543, ông Ích cùng đồng đội nhận trách nhiệm nặng nề nhưng vô cùng vinh quang: “Đi trước về sau”, mở đường, bắc cầu, rà phá bom mìn để từng đoàn quân, từng chuyến xe chở vũ khí, lương thực tiến vào chiến trường. Lực lượng công binh Quân khu 2 ngày ấy không chỉ đối mặt với cái chết rình rập từ những quả bom nổ chậm hay các đợt oanh tạc dữ dội của không quân địch, mà còn phải gồng mình chống trội với thiên nhiên khắc nghiệt của núi rừng Tây Bắc.

Kỷ niệm bên bờ sông Lô: Đêm bắc cầu dưới mưa bom

Trong hàng trăm trận chiến và nhiệm vụ đã trải qua, ký niệm đáng nhớ nhất trong đời binh nghiệp của ông Ích là một đêm muộn những năm kháng chiến chống Mỹ. Đơn vị C15 nhận lệnh khẩn cấp: Bằng mọi giá phải bắc xong cầu phao qua một đoạn khúc sông Lô trước khi trời sáng để một trung đoàn cao xạ và đoàn xe tải quân sự vượt sông safely.

Đêm đó, trời mưa như trút nước, dòng sông Lô nước chảy xiết và lạnh ngắt. Địch phát hiện ra tọa độ trọng điểm nên liên tục thả pháo sáng và trút bom napalm xuống hai bên bờ. Dưới ánh pháo sáng chập chờn, ông Ích cùng các đồng chí trong C15 ngâm mình dưới nước lạnh giá hàng giờ đồng hồ. Những nhịp cầu chao đảo, tiếng bom nổ chát chúa ngay sát vách đá khiến mặt nước rung chuyển dữ dội.

Có những lúc bom hất văng cả mảng cầu, đồng đội bên cạnh trúng mảnh bom ngã xuống dòng nước xiết. Nỗi đau xé lòng, nhưng không ai dừng tay. Ông Ích nhớ lại, trong khoảnh khắc sinh tử ấy, ông và người đồng đội thân thiết tên Hùng vừa ghì chặt dây cáp vừa hét lớn: “Còn người là còn cầu! Phải giữ chắc nhịp sống cho tuyến đầu!”. Bằng sự mưu trí, kiên cường và lòng quả cảm, đúng 4 giờ sáng, nhịp cầu phao cuối cùng đã được khớp nối hoàn chỉnh. Đoàn xe quân sự nổ máy, rầm rộ nối đuôi nhau qua sông trong niềm hạnh phúc vỡ òa của những người chiến sĩ C15.

Người cán bộ nghỉ lưu và ngọn lửa không bao giờ tắt

Sau ngày đất nước hoàn toàn thống nhất, ông Lương Xuân Ích tiếp tục cống hiến, phục vụ trong quân ngũ, tham gia nhiệm vụ bảo vệ biên giới phía Bắc và xây dựng đơn vị vững mạnh. Đến năm 1983, sau đúng 20 năm cống hiến trọn vẹn tuổi trẻ cho Quân đội Nhân dân Việt Nam, ông xuất ngũ với quân hàm cán bộ nghỉ hưu, trở về với cuộc sống đời thường.

Trở về cuộc sống giản dị, người chiến sĩ C15 năm xưa vẫn giữ nguyên phẩm chất tốt đẹp của "Bộ đội Cụ Hồ". Ông tích cực tham gia các hoạt động tại địa phương, thường xuyên kể lại những câu chuyện lịch sử cho thế hệ trẻ, truyền ngọn lửa yêu nước và tinh thần vượt khó cho con cháu.

Mỗi lần họp mặt đồng đội cũ Trung đoàn 543, người cựu chiến binh Lương Xuân Ích lại cùng những người bạn già nắm chặt tay nhau, cùng nhắc về những năm tháng gian khổ mà oanh liệt. Những vệt nắng mở đường năm xưa giờ đây đã hóa thành sắc xuân hòa bình trên quê hương, và ký niệm về Đại đội 15 sẽ mãi là tấm huy chương cao quý nhất trong cuộc đời ông.