Vết sẹo của một thời gian khó

Hơn nửa thế kỷ đã trôi qua kể từ ngày rời lực lượng Thanh niên xung phong, nhưng với bà Lê Thị Khải, những năm tháng tuổi trẻ nơi tuyến lửa dường như vẫn chưa bao giờ lùi xa. Mỗi khi nhắc lại, ký ức về một thời bom đạn lại hiện lên vẹn nguyên: những ngày cùng đồng đội bám đường, sửa từng đoạn ray bị đánh phá, những lần đối mặt với bom mìn và cả những khoảnh khắc sinh tử tưởng chừng chỉ cách nhau trong gang tấc.

Sinh năm 1945, quê ở xã Hoàng Diệu, huyện Chương Mỹ, TP Hà Nội, hiện nay bà Khải là Ủy viên Ban Chấp hành Hội Cựu TNXP xã Hoàng Diệu, đồng thời là Chi hội trưởng Chi hội TNXP thôn Bài Trượng. Ở địa phương, bà được biết đến là người cán bộ nhiệt tình, trách nhiệm, luôn hết lòng với các hoạt động và phong trào.

Nhưng ẩn sau dáng vẻ bình dị của người phụ nữ đã đi qua tuổi thanh xuân từ rất lâu ấy là câu chuyện về một thời hoa lửa. Trên đầu bà vẫn còn một vết sẹo – dấu tích của lần đối mặt với bom đạn năm xưa, cũng là chứng nhân lặng lẽ của một thời tuổi trẻ đã gửi trọn cho Tổ quốc.

Vết sẹo kể chuyện một thời hoa lửa

Năm 1965, vừa tròn 20 tuổi, bà Lê Thị Khải lên đường gia nhập lực lượng Thanh niên xung phong. Giống như biết bao thanh niên cùng thế hệ, bà gác lại cuộc sống riêng, rời quê hương, mang theo nhiệt huyết của tuổi đôi mươi để góp sức cho cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước.

Bà được biên chế vào đơn vị N81, thuộc Đội Thanh niên xung phong chống Mỹ, cứu nước, làm nhiệm vụ bảo đảm giao thông trên tuyến từ Nam Định đến Thanh Hóa, đặc biệt là tuyến đường sắt nối liền hai địa phương.

Những ngày ấy, công việc của những cô gái, chàng trai Thanh niên xung phong gắn với từng mét đường, từng đoạn ray và những điểm nóng thường xuyên bị bom đạn đánh phá. Bom vừa ngớt, mọi người lại có mặt. Người san nền, người sửa đường, người dọn vật cản, người rà phá bom mìn… Tất cả chỉ với một mong muốn: giữ cho mạch giao thông không bị đứt đoạn.

Công việc gian khổ, hiểm nguy luôn cận kề. Chỉ một sơ suất nhỏ cũng có thể phải trả giá bằng tính mạng. Thế nhưng, giữa những ngày tháng khốc liệt ấy, những người trẻ vẫn động viên nhau bám đường, bám tuyến, cùng nhau hoàn thành nhiệm vụ.

Tháng 7/1965, trong một lần được cử đi lấy dụng cụ cho đơn vị ở phía Nam, bà Khải đến khu vực cầu Đò Lèn, tỉnh Thanh Hóa. Khi bà đi đến khoảng giữa cầu, một quả tên lửa bất ngờ bắn xuống khu vực đầu cầu. Mảnh tên lửa văng trúng đầu khiến bà bị thương.

Giữa khói lửa và hiểm nguy, đồng đội nhanh chóng đưa bà đến bệnh viện gần đó để điều trị. Sau khi sức khỏe ổn định, người nữ Thanh niên xung phong năm ấy lại trở về đơn vị, tiếp tục công việc còn dang dở.

Thời gian trôi đi, vết thương đã lành, nhưng vết sẹo vẫn còn trên mái đầu bạc màu năm tháng. Với bà, đó không chỉ là dấu tích của một lần bị thương, mà còn là ký ức về những người đồng đội đã từng ở bên nhau trong những giây phút hiểm nguy nhất.

Bởi trong chiến tranh, điều khiến những người trẻ vững vàng không chỉ là lòng yêu nước hay ý chí hoàn thành nhiệm vụ, mà còn là tình đồng chí, đồng đội. Họ cùng ăn, cùng ở, cùng làm nhiệm vụ và sẵn sàng sẻ chia, bảo vệ nhau giữa lằn ranh sinh tử.

Đến tháng 12/1969, sau những năm tháng gắn bó với đơn vị, bà Khải hoàn thành nhiệm vụ và xuất ngũ. Đêm trước ngày chia tay, đứng trước khoảnh khắc phải rời xa những người đã cùng mình đi qua biết bao gian khổ, trong lòng bà dâng lên nhiều cảm xúc.

Những người đồng đội đã sát cánh bên nhau, những người đã ngã xuống không kịp trở về, những tháng ngày tuổi trẻ sống giữa bom đạn… tất cả trở thành nguồn cảm xúc để bà sáng tác bài hát chèo “Sáng mãi tên anh”.

Ca khúc không chỉ là lời chia tay, mà còn là lời tri ân sâu sắc gửi tới những người đã hy sinh, những thương binh, liệt sĩ và cả một thế hệ thanh niên đã dành những năm tháng đẹp nhất của cuộc đời cho Tổ quốc.

Khi những câu hát được cất lên, nhiều đồng đội của bà đã không giấu được xúc động. Bởi trong từng lời ca là ký ức của chính họ – là hình ảnh những người đồng chí đã mãi mãi nằm lại, là những ngày cùng nhau bám đường, bám tuyến và là một thời tuổi trẻ tuy đầy gian khổ nhưng cũng vô cùng đáng tự hào.

Rời lực lượng Thanh niên xung phong, bà Khải trở về quê hương, tiếp tục cuộc sống bình dị như bao người phụ nữ khác. Nhưng bà chưa bao giờ rời xa tình đồng đội. Trở thành cán bộ Hội Cựu TNXP, bà tiếp tục gắn bó với các hoạt động tại địa phương, kết nối những người đồng chí năm xưa và góp phần gìn giữ ký ức của một thế hệ.

Hơn nửa thế kỷ đã đi qua, chiến tranh đã lùi xa, những cô gái, chàng trai tuổi đôi mươi năm nào giờ đã tóc bạc. Nhưng với bà Lê Thị Khải, những năm tháng Thanh niên xung phong vẫn luôn là một phần không thể phai mờ trong cuộc đời.

Vết sẹo trên đầu bà có thể nhỏ bé trước dòng chảy của thời gian, nhưng phía sau dấu tích ấy là cả một câu chuyện về tuổi trẻ, lòng dũng cảm và sự cống hiến. Đó là câu chuyện của riêng bà, nhưng cũng là câu chuyện của biết bao Thanh niên xung phong đã từng gửi lại tuổi xuân trên những tuyến đường lửa.

Và hôm nay, mỗi lần câu chuyện ấy được nhắc lại, vết sẹo năm xưa như một lời nhắc nhở lặng lẽ với thế hệ trẻ về giá trị của hòa bình – thứ được đánh đổi bằng biết bao tuổi xuân, máu và sự hy sinh của những thế hệ đi trước.