Vết sẹo và Màu hoa lửa
Vào những năm tháng kháng chiến chống Mỹ cứu nước ác liệt nhất, xã Vạn Hưng nằm ở vị trí chiến lược trọng yếu: một bên là biển cả bao la với bến đò Xuân Tự sầm uất, một bên là dãy núi Hòn Hèo, Hòn Lớn che chở cho các căn cứ cách mạng. Nơi đây vừa là tiền tuyến chịu bom cày đạn xới, vừa là hậu phương thầm lặng tiếp tế cho chiến khu.
Năm ấy, cô du kích tên Thảo mới tròn mười chín tuổi. Làn da ngăm đen vì nắng gió biển miền Trung không làm mất đi vẻ thanh tú và đôi mắt sáng ngời của cô gái làng biển Xuân Tự. Nhiệm vụ hằng đêm của Thảo và đội nữ du kích địa phương là chèo thuyền thúng, thuyền nan vượt qua những đợt sóng dữ và sự phong tỏa gắt gao của tàu tuần tra địch để đưa cán bộ, thương binh và lương thực qua vịnh Vân Phong lên căn cứ. Đêm đó, trăng lu khuất sau những đám mây dày đặc — thời điểm hoàn hảo cho một chuyến chuyển hàng mật. Khi chiếc thuyền chuẩn bị rời bến, một tràng đại liên từ đồn địch phía xa bắn xối xả xuống mặt nước. Đạn vạch đường sáng rực cả một góc trời, khói súng và mùi thuốc súng khét lẹt át cả vị mặn của biển. "Tất cả nằm xuống, che chắn cho các hòm đạn!" — Thảo hét lên, tay vẫn ghì chặt mái chèo để giữ cho thuyền không bị sóng đánh lật. Một mảnh đạn lạc găm vào vai trái, máu thấm đẫm chiếc áo bà ba đen. Đau đớn ập đến, nhưng Thảo biết, nếu cô buông chèo lúc này, chiếc thuyền sẽ trôi dạt vào vùng kiểm soát của địch, tính mạng của đồng đội và số vũ khí kia sẽ tiêu tan. Cắn chặt môi đến bật máu để không bật ra tiếng khóc, Thảo dùng tay phải còn lại, kết hợp với sức người đồng đội, ráng sức khua mái chèo lướt tới. Trong bóng tối nhập nhẹm, tiếng hò khoan xứ biển vốn dĩ ngọt ngào nay trở thành mật lệnh, thành tiếng lòng thúc giục họ vượt qua lằn ranh sinh tử. Sáng hôm sau, khi ánh bình minh đầu tiên nhuộm đỏ vùng biển Vạn Hưng, chuyến hàng đã cập bến an toàn tại vùng lõm căn cứ. Khi các anh giải phóng quân đến đỡ Thảo xuống, cô đã ngất lịm đi vì mất máu, nhưng bàn tay vẫn nắm chặt lấy cán chèo như một thói quen không thể rời bỏ.
Nhiều năm sau khi đất nước thanh bình, Vạn Hưng thay da đổi thịt với những đầm tôm, những rặng dừa xanh mướt và bến đò Xuân Tự năm xưa nay đã tấp nập tàu thuyền đánh cá hiện đại. Bà Thảo lúc này tóc đã bạc phơ, ngồi trên hiên nhà nhìn ra biển, trên vai vẫn còn vẹn nguyên vết sẹo tròn — dấu tích của đêm hoa lửa năm ấy. Mỗi dịp tháng Bảy về, bà lại thắp nén hương hướng về phía biển và núi rừng Hòn Hèo, nhớ về những người đồng đội tuổi mười chín, đôi mươi đã nằm lại dưới sóng sâu. Đối với bà và người dân Vạn Hưng, "thời hoa lửa" không chỉ là những đau thương, mất mác, mà đó là quãng thời gian đẹp nhất, rực rỡ nhất của tuổi trẻ — nơi lòng yêu nước và tình đồng chí đã nở hoa ngay trong lòng địch.
