Vết thương trở trời khi mưa xuống

Chiều ấy ở quê Quỳnh Lưu, mây đen kéo về từ phía biển. Gió thổi mạnh qua hàng cau trước sân, mùi đất ẩm bắt đầu dâng lên. Tôi đang ngồi đan lại cái rổ tre thì bỗng thấy vai trái nhói lên một cái quen thuộc.

Tôi khẽ đặt rổ xuống.

Đứa cháu nội nhìn tôi hỏi:

— Ông lại đau à?

Tôi cười:

— Chắc sắp mưa rồi.

Nó chạy ra sân nhìn trời rồi reo lên:

— Đúng thật, mây đen rồi ông ơi!

Lũ trẻ bây giờ thường ngạc nhiên khi thấy ông già trong nhà biết trời sắp mưa trước cả bản tin thời tiết.

Nhưng người lính già nào có vết thương cũng hiểu cảm giác ấy.

Cơn đau bắt đầu từ chỗ mảnh đạn năm xưa găm vào vai trong một trận đánh ở miền Đông Nam Bộ. Hôm ấy đơn vị đang tiến công thì pháo địch bắn cấp tập. Tôi chỉ kịp lao xuống hố đất, nhưng một mảnh đạn vẫn sượt qua vai.

Vết thương không quá lớn, băng bó xong tôi lại tiếp tục hành quân.

Ngày trẻ, tôi nghĩ chuyện ấy chẳng đáng gì.

Ai ngờ mấy chục năm sau, mỗi khi trời trở lạnh hay mưa xuống, nó lại nhắc nhớ bằng một cơn đau âm ỉ.

Mưa bắt đầu rơi lộp bộp trên mái ngói.

Tôi tựa lưng vào cột hiên, nhìn màn mưa trắng trước sân. Cơn đau lan dần xuống cánh tay, không dữ dội nhưng dai dẳng như một người khách cũ không mời mà cứ đúng hẹn lại tìm về.

Mỗi lần như thế, ký ức chiến tranh cũng theo mưa mà trở lại.

Tôi nhớ đêm Trường Sơn mưa như trút nước, võng ướt sũng, quần áo không bao giờ khô. Nhớ những lần hành quân trong bùn lầy, vai đau buốt mà vẫn phải gùi đạn vượt dốc. Nhớ anh Hòa vừa cười vừa bảo:

— Ráng lên, hòa bình rồi tha hồ nằm nghe mưa.

Anh không kịp nghe những cơn mưa hòa bình sau này.

Mưa ngoài hiên nặng hạt hơn.

Mẹ tôi ngày trước cứ mỗi lần thấy tôi nhăn mặt vì đau vai lại lặng lẽ đi đun nước lá. Mẹ xoa dầu rất nhẹ, sợ con đau thêm. Có lần mẹ thở dài:

— Chiến tranh qua rồi mà nó vẫn còn để lại trong người con.

Đúng vậy.

Có những vết thương liền da, nhưng không bao giờ thật sự rời khỏi cơ thể.

Tối đến, tôi ngồi uống chén trà nóng. Vai vẫn âm ỉ đau. Đứa cháu mang cho tôi chiếc khăn nhỏ rồi hỏi:

— Ông có ghét cơn đau này không?

Tôi im lặng một lúc rồi lắc đầu.

— Không hẳn. Nhờ nó mà ông nhớ những người đã cùng ông đi qua chiến tranh.

Nó nhìn tôi chưa hiểu hết.

Tôi cũng không giải thích thêm.

Làm sao kể cho một đứa trẻ sinh ra trong hòa bình rằng đôi khi cơn đau không chỉ là đau của thân thể, mà còn là ký ức của đồng đội, của tuổi trẻ, của những năm tháng không thể quay lại.

Mưa kéo dài đến khuya.

Tôi nằm trên giường nghe tiếng mưa rơi đều trên mái ngói. Vai trái vẫn nhức, nhưng trong lòng lại rất yên.

Bởi ngoài kia không còn tiếng bom, không còn tiếng pháo, không còn những đêm hành quân trong lửa đạn.

Tôi nghĩ đến những đồng đội đã nằm lại. Có người không còn cơ hội già đi để biết thế nào là cơn đau trở trời. Có người mãi mãi ở tuổi đôi mươi.

Còn tôi, dù vai đau mỗi khi mưa xuống, vẫn được ngồi trong ngôi nhà của mình, nghe tiếng cháu cười, nhìn quê hương yên bình.

Và tôi hiểu rằng:

Vết thương trở trời khi mưa xuống không chỉ nhắc người lính về nỗi đau của chiến tranh. Nó còn nhắc rằng mình đã sống sót, đã trở về, và đang được sống tiếp phần đời mà biết bao đồng đội đã gửi lại nơi chiến trường năm ấy.