Vị Cố Vấn Tối Cao Của Chính Phủ Cách Mạng

Sau ngày thoái vị, theo lời mời của Chủ tịch Hồ Chí Minh, công dân Vĩnh Thụy ra Hà Nội để đảm nhận vai trò Cố vấn tối cao cho Chính phủ Cách mạng lâm thời. Đây là một giai đoạn đặc biệt khi một cựu hoàng đế phong kiến và những nhà cách mạng vô sản cùng chung một chiến hào vì nền độc lập non trẻ của đất nước. Trong những cuộc họp chính phủ, Vĩnh Thụy luôn thể hiện thái độ tôn trọng và chấp hành các quyết sách của cụ Hồ.

Ông được bầu làm đại biểu Quốc hội khóa I vào tháng 1 năm 1946. Chủ tịch Hồ Chí Minh từng nhận xét Vĩnh Thụy là một người có lòng yêu nước và tinh thần tự tôn dân tộc, dù còn những hạn chế do hoàn cảnh lịch sử và sự lôi kéo của các thế lực ngoại bang sau này. Dù nửa sau cuộc đời của ông trải qua nhiều thăng trầm, biến động và cuối cùng phải ly hương sang Pháp, nhưng hành động thoái vị êm đẹp vào mùa thu năm 1945 của ông đã góp phần giúp dòng chảy lịch sử Việt Nam chuyển giao một cách hòa bình, tránh được một cuộc nội chiến đẫm máu ngay trong lòng kinh kỳ.