Vị phò mã rừng núi và chiến thuật du kích - NCET

Vị Phò Mã Rừng Núi Và Nỗi Khiếp Đảm Mang Tên "Thiên Thần"

Lịch sử chống ngoại xâm của dân tộc ta không chỉ được viết lên bởi những trận đại chiến dàn quân nơi bình nguyên rực lửa, mà còn được khắc tạc giữa chốn thâm sơn cùng cốc, nơi "rừng che bộ đội, rừng vây quân thù". Trở về với cuộc kháng chiến chống Tống oanh liệt năm 1076, giữa trùng trùng điệp điệp núi rừng ải Bắc, có một bức tượng đài sừng sững tạc vào vách đá mang tên Thân Cảnh Phúc – vị phò mã triều Lý, người đã gieo rắc nỗi kinh hoàng tột độ cho quân thù bằng nghệ thuật chiến tranh du kích kiệt xuất.

Năm 1076, ba mươi vạn quân Tống do Quách Quỳ và Triệu Tiết hung hãn tràn qua biên giới, ồ ạt kéo vào nước ta với khí thế "làm cỏ" Đại Việt. Đối mặt với đạo quân xâm lược khổng lồ ấy, Thái úy Lý Thường Kiệt đã bố trí những phòng tuyến đánh chặn vô cùng mưu trí. Trong đó, án ngữ tại con đường huyết mạch Lạng Sơn - rào chắn tự nhiên hiểm trở nhất tiến về Thăng Long, chính là đội quân dân binh Động Giáp (Lục Ngạn, Bắc Giang ngày nay) do Phò mã Thân Cảnh Phúc thống lĩnh.

Thân Cảnh Phúc không phải là một vị phò mã chốn lầu son gác tía. Ông là con của núi rừng, mang trong mình khí chất hoang dã, tự do và kiêu dũng của vùng cao. Am hiểu từng gốc cây, ngọn cỏ, từng khe suối, vách đá quê hương, ông biến chính địa hình hiểm trở nơi ải Quyết Lý và Lạng Sơn thành mồ chôn quân giặc. Không dàn trận đối đầu trực diện với lực lượng đang lúc nhuệ khí ngút trời của địch, Thân Cảnh Phúc chọn lối đánh "dĩ dật đãi lao" (lấy nhàn hạ đợi kẻ mệt mỏi), áp dụng chiến thuật du kích đầy biến ảo.

Giữa vùng rừng thiêng nước độc, quân Tống rơi vào một mê hồn trận không lối thoát. Binh lính Động Giáp dưới sự chỉ huy của Thân Cảnh Phúc cứ thoắt ẩn, thoắt hiện như những bóng ma. Ban ngày, họ giăng cạm bẫy, hố chông, chia nhỏ đội hình chặn đánh những toán quân lẻ. Ban đêm, họ lợi dụng bóng tối, bất thần tập kích bằng những trận mưa tên độc rồi nhanh chóng rút lui vào rừng sâu không để lại dấu vết. Tiếng chiêng, tiếng mõ, tiếng tù và từ tứ phía vọng lại giữa đêm khuya xé nát tâm can quân thù. Kẻ địch hùng hổ tiến vào mà không tìm thấy mục tiêu, đánh trả thì chỉ chạm vào hư không, nhưng cứ lơ là lại bị tiêu diệt.

Chính lối đánh tỉa liên tục, dồn dập và vô hình ấy đã làm tiêu hao sinh lực địch một cách nghiêm trọng, đẩy quân Tống vào cảnh "tiến thoái lưỡng nan", ăn không ngon, ngủ không yên. Nỗi ám ảnh về những chiến binh áo vải từ trên trời rơi xuống, từ dưới đất chui lên đã khiến giặc Tống bạt vía kinh hồn. Trong cơn hoảng loạn tột độ, chúng không dám gọi tên ông, mà khiếp sợ tôn sùng gọi Thân Cảnh Phúc là một "thiên thần" giáng thế để trừng phạt chúng.

Trận chiến tại ải Quyết Lý và Lạng Sơn đã làm chậm bước tiến, bẻ gãy nhuệ khí của hàng chục vạn quân Tống trước khi chúng kịp lê bước đến bờ Bắc sông Như Nguyệt. Câu chuyện về Phò mã Thân Cảnh Phúc mãi là một nốt thăng đầy bi tráng và kiêu hãnh trong bản hùng ca giữ nước vĩ đại. Qua đó, ta càng thêm thấu hiểu: sức mạnh của Đại Việt không chỉ nằm ở giáo gươm hay thành lũy, mà nằm ở khối đại đoàn kết dân tộc, ở sự hòa quyện tuyệt vời giữa mưu trí con người và thế núi hình sông. Hình ảnh vị "thiên thần" của rừng núi ấy sẽ mãi mãi là ngọn lửa soi sáng tinh thần yêu nước bất diệt cho muôn thế hệ mai sau.