Vị Thái hậu của hai triều đại (Hoàng hậu hai vua)

1. Sự tích chiếc Áo Long Bào: Quyết định xoay chuyển vận mệnh

Câu chuyện diễn ra vào những năm 979 - 980, một thời điểm vô cùng đen tối của triều đình Hoa Lư:

Bối cảnh ngặt nghèo: Sau khi Vua Đinh Tiên Hoàng và con trưởng Đinh Liễn bị ám sát, triều đình rơi vào cảnh hỗn loạn. Con trai thứ của bà là Đinh Toàn lên ngôi khi mới 6 tuổi. Lúc này, nhà Tống ở phương Bắc thấy nước ta vua trẻ, triều đình lục đục nên đã cho quân áp sát biên giới chuẩn bị xâm lược.

Sự lựa chọn của người mẹ và người phụ nữ quyền lực: Trong cung điện Hoa Lư lúc bấy giờ, các tướng lĩnh và quân sĩ đều lo lắng. Họ hiểu rằng để chống lại hàng vạn quân Tống tinh nhuệ, đất nước cần một người thủ lĩnh thực thụ, có tài cầm quân và uy tín tuyệt đối. Người đó không ai khác chính là Thập đạo tướng quân Lê Hoàn.

Hành động lịch sử: Vào một buổi thiết triều tại điện Hoa Lư, giữa tiếng hò reo của quân sĩ "Vạn tuế" dành cho Lê Hoàn, Thái hậu Dương Vân Nga đã đưa ra một quyết định làm thay đổi lịch sử:

• Bà sai người bưng chiếc áo Long bào (chiếc áo thêu rồng dành riêng cho vua) ra giữa triều đình.

Ý nghĩa: Hành động này đồng nghĩa với việc bà chấp nhận để con trai mình (vua trẻ Đinh Toàn) nhường ngôi, để giang sơn nhà Đinh chuyển sang nhà Tiền Lê. Bà hiểu rằng: Mất ngôi thì có thể lấy lại, nhưng mất nước là mất tất cả. ---

2. Vị Thái hậu của hai triều đại (Hoàng hậu hai vua)

Sau khi Lê Hoàn lên ngôi (Vua Lê Đại Hành) và đánh tan quân xâm lược Tống, ông đã lập Dương Vân Nga làm một trong các hoàng hậu của mình (hiệu là Đại Thắng Minh Hoàng hậu).

• Đây là một chi tiết độc đáo và hiếm có trong lịch sử phong kiến, khiến bà trở thành người phụ nữ duy nhất làm Hoàng hậu của hai vị vua thuộc hai triều đại khác nhau.

3. Di sản tại Cố đô Hoa Lư

Ngày nay, tại khu di tích Cố đô Hoa Lư (Ninh Bình), hình ảnh của bà vẫn hiện hữu vô cùng trang trọng:

• Bà được thờ chung trong đền Vua Lê Đại Hành.

"Nín đi con, nín đi Đinh Toàn

Để mẹ khoác áo long bào cho người ta

Giữ lấy nước, giữ lấy nhà..."