Vị Thuyền trưởng anh hùng ngã xuống cùng con tàu HQ-604 tại Gạc Ma
Rạng sáng ngày 14/3/1988, trong Chiến dịch CQ-88 bảo vệ chủ quyền quần đảo Trường Sa, Trung tá (khi đó là Thiếu tá) Vũ Phi Trừ – Thuyền trưởng tàu HQ-604 – đã kiên cường chỉ huy con tàu vận tải HQ-604 bám trụ tại bãi đá Gạc Ma. Trước sự khiêu khích và bao vây của lực lượng Hải quân Trung Quốc trang bị hỏa lực hạng nặng, anh cùng các chiến sĩ quyết không lui bước. Khi tàu bị pháo hạm đối phương bắn phá dữ dội, anh đã anh dũng chỉ huy chiến đấu đến phút cuối cùng và hy sinh cùng con tàu HQ-604 chìm vào lòng biển sâu.
Tháng 3/1988, tình hình tại quần đảo Trường Sa vô cùng căng thẳng khi Hải quân Trung Quốc gia tăng các hoạt động chiếm đóng trái phép các bãi đá chìm. Thực hiện Chiến dịch CQ-88 (Chủ quyền-88), Thiếu tá Vũ Phi Trừ – Thuyền trưởng tàu vận tải HQ-604 thuộc Lữ đoàn 125, Vùng 4 Hải quân – nhận lệnh chỉ huy tàu chở lực lượng công binh và vật liệu ra xây dựng, bảo vệ chủ quyền tại bãi đá Gạc Ma.
Chiều ngày 13/3/1988, tàu HQ-604 thả neo cách bãi đá Gạc Ma khoảng 100 mét. Ngay trong đêm, Thiếu tá Vũ Phi Trừ đã tổ chức cho các chiến sĩ công binh vận chuyển vật liệu và đưa tổ cắm cờ do Thiếu úy Trần Văn Phương chỉ huy lên bãi đá để cắm mốc chủ quyền.
Rạng sáng ngày 14/3/1988, nhiều tàu chiến hạm Trung Quốc tiến đến áp sát, dùng loa đe dọa và cử nhiều xuồng máy chở lính trang bị súng đạn đổ bộ lên bãi đá Gạc Ma nhằm nhổ cờ Tổ quốc. Trên đài chỉ huy tàu HQ-604, Thuyền trưởng Vũ Phi Trừ bình tĩnh quan sát, giữ vững vị trí chỉ huy, chỉ đạo lực lượng trên tàu vừa hỗ trợ các chiến sĩ trên bãi đá vừa sẵn sàng đáp trả.
Khi lực lượng đối phương nổ súng tấn công các chiến sĩ trên bãi đá và xả pháo hạng nặng trực tiếp vào tàu HQ-604, Thiếu tá Vũ Phi Trừ vẫn kiên cường bám đài chỉ huy. Mặc cho mưa đạn pháo dày đặc làm chấn động và hư hỏng con tàu, anh vừa chỉ đạo các cựu chiến sĩ dùng súng tiểu liên, ĐKZ đánh trả tàu chiến đối phương, vừa ra lệnh giữ vững vị trí không rời tàu.
Tàu HQ-604 bị trúng nhiều đạn pháo hạng nặng, bốc cháy dữ dội và bắt đầu chìm dần. Thuyền trưởng Vũ Phi Trừ cùng nhiều cán bộ, chiến sĩ trên đài chỉ huy đã chiến đấu đến hơi thở cuối cùng và anh dũng hy sinh, cùng con tàu HQ-604 chìm sâu xuống lòng đại dương tại tọa độ bãi đá Gạc Ma.
Sự hy sinh quả cảm của Thuyền trưởng Vũ Phi Trừ đã góp phần thắp sáng tinh thần kiên cường, thà hy sinh chứ không để mất đảo của Hải quân Nhân dân Việt Nam. Ngày 13/12/1989, anh được Nhà nước truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.
Video dưới đây lưu giữ những tư liệu lịch sử về cuộc chiến đấu kiên cường của Thuyền trưởng Vũ Phi Trừ cùng các chiến sĩ Hải quân Việt Nam tại Trường Sa năm 1988:
Trận chiến Gạc Ma 1988 và khúc ca bất tử của các chiến sĩ Hải quân Việt Nam
