VỊ TỔ SƯ ĐỊA ĐẠO VÀ CUỘC ĐẤU TRÍ DƯỚI LÒNG ĐẤT THÉP

VỊ TỔ SƯ ĐỊA ĐẠO VÀ CUỘC ĐẤU TRÍ DƯỚI LÒNG ĐẤT THÉP

Nguồn trích dẫn ấn phẩm:

Ấn phẩm chính: Địa đạo Củ Chi - Kỳ quan đánh giặc – Khu di tích lịch sử Địa đạo Củ Chi phối hợp cùng NXB Tổng hợp TP.HCM.

Ấn phẩm bổ trợ: Cuộc chiến tranh du kích tại Việt Nam – Nhiều tác giả, NXB Quân đội Nhân dân.

Tư liệu lịch sử: Hồ sơ về Anh hùng Lực lượng Vũ trang Nhân dân Quách Điêu (tên thật là Quách Văn Điêu), người có công lớn trong việc sáng tạo và phát triển hệ thống địa đạo thời chống Mỹ.

Nếu ai đã từng đặt chân đến Củ Chi, chắc hẳn sẽ không khỏi kinh ngạc trước một "mê cung" khổng lồ nằm sâu trong lòng đất. Nhưng ít ai biết rằng, để có được hệ thống tinh vi ấy, những người như ông Quách Điêu đã phải trải qua những cuộc đấu trí nghẹt thở với những bộ óc quân sự hàng đầu của Mỹ. Người ta gọi ông là một trong những "vị tổ" của nghệ thuật đánh giặc dưới lòng đất.

Ông Quách Điêu vốn là một người nông dân chất phác, nhưng chiến tranh đã rèn giũa ông thành một kiến trúc sư quân sự thiên bẩm. Ông hiểu rằng, trước hỏa lực kinh khủng của pháo binh và máy bay Mỹ, nếu cứ bám trụ trên mặt đất thì chẳng khác nào "trứng chọi đá". Thế là ông cùng đồng đội bắt đầu đào. Họ đào bằng cuốc ngắn, bằng tay, đổ đất xuống sông hoặc ngụy trang vào những gò mối.

Cái hay của ông Điêu là ở chỗ biến địa đạo không chỉ là nơi trú ẩn, mà phải là một trận địa tiến công. Ông thiết kế các tầng địa đạo như một "tòa nhà" nhiều lớp: tầng một cách mặt đất 3 mét, tầng hai 6 mét và tầng sâu nhất lên tới 12 mét để tránh bom khoan. Đặc biệt nhất là hệ thống lỗ thông hơi được ông ngụy trang tài tình vào các gốc cây, ụ mối, khiến quân địch dù có đứng ngay trên đầu cũng không hề hay biết.

Đã có lần, quân Mỹ sử dụng "đội quân chuột cống" – những tên lính thấp bé, tinh nhuệ mang theo súng ngắn và đèn pin chui xuống hầm để truy quét. Nhưng chúng đã rơi vào cái bẫy chết người mà ông Điêu và các chiến sĩ đã giăng sẵn. Trong bóng tối đặc quánh, những ngõ cụt, những hầm chông và các khúc quanh gấp khúc được thiết kế để chỉ một người Việt Nam nhỏ nhắn mới lách qua được, còn lính Mỹ với trang bị cồng kềnh thì hoàn toàn bế tắc.

Có một giai thoại kể rằng, khi địch dùng chó nghiệp vụ để đánh hơi tìm lỗ thông hơi, ông Điêu đã nảy ra sáng kiến dùng xà phòng thơm của chính lính Mỹ hoặc dùng hạt tiêu rắc quanh các lỗ thông hơi để làm tê liệt khứu giác của chúng. Thậm chí, ông còn chỉ đạo anh em lấy quần áo cũ của lính Mỹ vứt ở lối vào để đánh lừa lũ chó rằng đó là người của chúng. Sự mưu trí ấy đã bảo vệ hàng ngàn cán bộ, chiến sĩ và nhân dân vùng ven Sài Gòn suốt nhiều năm ròng rã.

Ông Quách Điêu không chỉ đào đất, ông còn "đào" cả niềm tin vào lòng người. Dưới những hầm tối chật hẹp, thiếu oxy, ông vẫn giữ vững tinh thần lạc quan, tổ chức những buổi sinh hoạt văn nghệ, đọc báo cho anh em nghe. Hình ảnh vị chỉ huy già với đôi bàn tay chai sạn vì nhát cuốc, nhưng đôi mắt luôn ánh lên vẻ tinh anh, đã trở thành linh hồn của vùng đất thép.

Hệ thống địa đạo ấy cuối cùng đã trở thành "lưỡi dao" đâm thẳng vào sườn quân thù trong các chiến dịch lớn, minh chứng cho một chân lý: Sức sáng tạo của nhân dân là vô tận khi họ chiến đấu vì độc lập, tự do.