VỊ TỔNG BÍ THƯ TRẺ TUỔI VÀ BẢN LĨNH TRƯỚC HỌNG SÚNG

Nguyễn Văn Cừ là một trong những nhà lãnh đạo kiệt xuất nhất, có tư duy lý luận sâu sắc nhất của Đảng ta thời kỳ tiền khởi nghĩa. Được bầu làm Tổng Bí thư khi mới 26 tuổi, ông mang trong mình trí tuệ uyên bác của dòng dõi Nguyễn Trãi và nhiệt huyết sục sôi của tuổi trẻ. Giữa lúc nội bộ phong trào cách mạng đang có những tranh luận, bất đồng, ông đã viết tác phẩm "Tự chỉ trích" vô cùng nổi tiếng. Trong tác phẩm, ông dũng cảm vạch ra những sai lầm, yếu kém của tổ chức một cách công khai, minh bạch, với quan điểm: "Công khai vạch ra những khuyết điểm của mình, không phải để làm yếu đi, mà để làm mạnh thêm phong trào". Sự thẳng thắn và trí tuệ ấy đã xóa bỏ mọi chia rẽ, đoàn kết toàn Đảng thành một khối thống nhất.

Tháng 1 năm 1940, giữa lúc đang khẩn trương chỉ đạo phong trào cách mạng giải phóng dân tộc tại Nam Bộ, ông bị mật thám Pháp phục kích bắt giữ tại Sài Gòn. Xác định đây là nhân vật cực kỳ nguy hiểm đối với chế độ thực dân, kẻ thù đã đày ông ra Côn Đảo, dùng những đòn tra tấn thâm độc nhất để tàn phá cơ thể ông. Nhưng vị Tổng Bí thư trẻ tuổi vẫn giữ vững nụ cười lạc quan, kiên quyết bảo vệ bí mật của Đảng, biến ngục tù thành trường học cách mạng.

Sau sự kiện Khởi nghĩa Nam Kỳ bùng nổ, thực dân Pháp vô cùng hoảng sợ. Chúng vội vã kết án tử hình ông cùng với các đồng chí lãnh đạo khác hòng dập tắt phong trào. Sáng ngày 28 tháng 8 năm 1941, tại trường bắn Hóc Môn (Sài Gòn), Nguyễn Văn Cừ cùng Nguyễn Thị Minh Khai, Hà Huy Tập, Võ Văn Tần bị giải ra pháp trường.

Trời Hóc Môn hôm đó âm u. Đứng trước những họng súng đen ngòm của bọn lính đánh thuê, Nguyễn Văn Cừ yêu cầu tháo băng bịt mắt. Ông ngẩng cao đầu, ánh mắt sáng rực nhìn lướt qua hàng quân thù, cất giọng dõng dạc hô lớn: "Cách mạng Đông Dương thành công muôn năm! Đảng Cộng sản Đông Dương muôn năm!". Tiếng súng nổ rát tai, vị Tổng Bí thư trẻ tuổi ngã xuống khi tài năng đang độ chín muồi nhất (29 tuổi). Dòng máu của ông thấm đẫm mảnh đất Hóc Môn, nhưng tinh thần "Tự chỉ trích" dũng cảm và lý tưởng cộng sản kiên trung của ông đã trở thành kim chỉ nam vĩnh cửu cho sự phát triển của Đảng.

Tổng Bí thư Nguyễn Văn Cừ là biểu tượng của trí tuệ và sự trung thực cách mạng. Việc dám nhìn nhận và công khai khuyết điểm ("Tự chỉ trích") đòi hỏi một bản lĩnh chính trị và đạo đức khổng lồ mà không phải người lãnh đạo nào cũng làm được.

Câu chuyện của ông để lại bài học đắt giá cho công tác bồi dưỡng thanh thiếu niên: Sự dũng cảm không chỉ là việc đối mặt với kẻ thù ngoài chiến trường, mà còn là sự dũng cảm đối mặt với cái sai của chính mình để sửa chữa và tiến bộ. Trí tuệ và khí phách của ông ở tuổi 26 sẽ luôn là ngọn hải đăng soi sáng cho thanh niên Việt Nam vươn tới những giá trị tốt đẹp.