VỊ TRẠNG NGUYÊN TOÁN HỌC TÀI HOA CỦA ĐẤT NƯỚC

Trí tuệ và hào khí của dân tộc Việt Nam không chỉ được trui rèn qua các trận chiến giữ nước, mà còn tỏa sáng rực rỡ trong dòng chảy khoa học, giáo dục thời phong kiến. Tiêu biểu cho bộ óc toán học thiên tài và tư duy thực tiễn xuất chúng chính là Trạng nguyên Lương Thế Vinh, người đời sau vẫn kính trọng gọi ông bằng cái tên thân thương: Trạng Lường.

Đỗ Trạng nguyên dưới triều vua Lê Thánh Tông vào năm 1463, Lương Thế Vinh nổi tiếng là một vị quan thanh liêm, học vấn uyên bác nhưng mang tâm hồn rất đỗi bình dị, hóm hỉnh. Đóng góp vĩ đại nhất của ông cho khoa học nước nhà là cuốn Đại thành toán pháp — cuốn sách giáo khoa toán học bằng chữ Nôm đầu tiên của Việt Nam, hệ thống hóa toàn bộ kiến thức đo đạc diện tích, thể tích và phương pháp tính toán thực dụng cho nhân dân áp dụng vào nông nghiệp và xây dựng.

Giai thoại nổi tiếng nhất về trí tuệ của ông chính là cuộc đối đáp đầy tự hào với sứ thần nhà Minh. Khi sứ thần thách đố cân một con voi khổng lồ, Lương Thế Vinh đã bình tĩnh cho dắt voi lên một chiếc thuyền, đánh dấu mực nước chìm, sau đó dắt voi lên và đổ đá cuội vào thuyền cho đến khi mực nước trùng với vệt dấu để cân số đá. Phương pháp tư duy logic áp dụng nguyên lý lực đẩy này đã khiến sứ thần phương Bắc phải ngả mũ thán phục trí tuệ đỉnh cao của các bậc hiền tài nước Nam.