Vị tướng anh hùng của mạch máu Trường Sơn.

Năm 1941, khi mới bước sang tuổi 18 – cái tuổi đẹp nhất của đời người, ông đã chính thức dấn thân vào con đường cách mạng. Bản lĩnh kiên cường của ông sớm được thử thách qua ngục tù tăm tối của kẻ thù. Bị thực dân Pháp bắt giam và kết án 15 năm khổ sai, ông lần lượt bị đày qua những "địa ngục trần gian" khốc liệt nhất thời bấy giờ như nhà tù Hỏa Lò, nhà tù Sơn La và sau cùng là Côn Đảo. Thế nhưng, đòn roi tra tấn và chế độ nghiêm ngặt của kẻ thù không những không khuất phục được người chiến sĩ trẻ, mà ngược lại còn trở thành trường học cách mạng lớn, rèn đúc nên một ý chí sắt đá, một niềm tin tuyệt đối vào ngày mai thắng lợi. Sau Cách mạng tháng Tám năm 1945 thành công, ông được đón trở về đất liền và lập tức lao vào cuộc trường kỳ kháng chiến chống thực dân Pháp, trải qua nhiều chức vụ quan trọng từ Thừa Thiên Huế đến Liên khu 4, luôn hoàn thành xuất sắc mọi nhiệm vụ được giao.

Bước sang cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước, tên tuổi và sự nghiệp của Trung tướng Vũ Xuân Chiêm đã gắn liền với một trong những con đường huyền thoại nhất lịch sử quân sự thế giới: Đường mòn Hồ Chí Minh qua dãy Trường Sơn. Trên cương vị là Chính ủy Bộ Tư lệnh Đoàn 559, ông đã sát cánh cùng vị Tư lệnh huyền thoại Đồng Sỹ Nguyên tạo nên một "cặp bài trùng" văn võ song toàn, lãnh đạo toàn bộ lực lượng công binh, thanh niên xung phong, cao xạ và vận tải. Nếu như Mặt trận Trường Sơn là chiến trường khốc liệt của bom đạn, của sự sống và cái chết trong gang tấc, thì vai trò của người Chính ủy như Vũ Xuân Chiêm chính là linh hồn của toàn bộ lực lượng ấy. Bằng sự đôn hậu, sâu sắc và tư duy tổ chức khoa học, ông đã trực tiếp chỉ đạo công tác tư tưởng, chăm lo đời sống cho hàng vạn chiến sĩ, đồng thời tổ chức hệ thống hậu cần tinh vi, linh hoạt dưới làn mưa bom bão đạn của kẻ thù. Câu khẩu hiệu bất hủ "Xe chưa qua là nhà không tiếc" hay tinh thần "Gan vàng dạ ngọc" của người chiến sĩ Trường Sơn đã được thắp sáng và duy trì vững chắc nhờ vào công tác chính trị, tư tưởng đầy tính nhân văn và quyết liệt của ông. Dưới sự lãnh đạo của Bộ Tư lệnh mà ông làm Chính ủy, tuyến đường Trường Sơn từ những lối mòn thô sơ đã phát triển thành một hệ thống giao thông vận tải

chiến lược vĩ đại, cung cấp hàng triệu tấn vũ khí, lương thực và hàng vạn quân nhu, bảo đảm mạch máu thông suốt từ hậu phương lớn miền Bắc chi viện cho tiền tuyến lớn miền Nam, tạo tiền đề quyết định cho đại thắng mùa Xuân năm 1975.

Sau khi đất nước hòa bình và thống nhất, với tài năng và kinh nghiệm dày dặn trong công tác quản lý và hậu cần chiến lược, Trung tướng Vũ Xuân Chiêm tiếp tục được Đảng và Nhà nước tín nhiệm giao phó những trọng trách lớn lao của Quân đội. Ông đảm nhiệm vị trí Chủ nhiệm Tổng cục Hậu cần vào năm 1975, và ngay sau đó, từ tháng 9 năm 1976, ông giữ chức Thứ trưởng Bộ Quốc phòng cho đến khi nghỉ hưu vào năm 1987. Bên cạnh công tác quân sự, ông còn là người đại biểu trung thành của nhân dân khi liên tục trúng cử Đại biểu Quốc hội các khóa IV, V và VI. Ở bất kỳ cương vị nào, từ người chiến sĩ cách mạng bị tù đày, người Chính ủy nơi tuyến lửa cho đến vị Thứ trưởng Bộ Quốc phòng thời bình, ông vẫn giữ nguyên vẹn phẩm chất giản dị, liêm khiết, luôn lắng nghe và chăm lo cho thế hệ trẻ, trân trọng tài năng của đồng chí, đồng đội. Cuộc đời cống hiến không mệt mỏi của ông đã được ghi nhận xứng đáng bằng những phần thưởng cao quý nhất: Huân chương Độc lập hạng Nhất, Huy hiệu 70 năm tuổi Đảng và sự kính trọng, yêu mến của toàn thể tướng lĩnh, chiến sĩ trong quân đội. Vào ngày 7 tháng 9 năm 2012, vị tướng già đôn hậu đã trút hơi thở cuối cùng tại Bệnh viện Trung ương Quân đội 108, để lại niềm tiếc thương vô hạn cho gia đình, đồng đội và nhân dân. Ông được an táng trang trọng tại Nghĩa trang Mai Dịch, Hà Nội – nơi yên nghỉ của những người con ưu tú nhất của đất nước.

Tóm lại, Trung tướng Vũ Xuân Chiêm là một nhân cách lớn, một pho sách quý về lòng yêu nước và tinh thần kiên trung cách mạng. Cuộc đời gần 90 năm tuổi đời và hơn 70 năm tuổi Đảng của ông chính là tấm gương soi sáng cho các thế hệ mai sau về ý chí vượt qua nghịch cảnh, về tinh thần trách nhiệm trước vận mệnh của quốc gia. Hiểu về cuộc đời và những cống hiến của ông, thế hệ trẻ ngày hôm nay càng thêm trân trọng giá trị của độc lập, tự do, từ đó có thêm động lực học tập, rèn luyện để ra sức xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam ngày càng giàu đẹp, xứng đáng với những hy sinh cao cả của thế hệ cha anh đi trước.