Vị tướng của nhân dân – Một cuộc đời dành trọn cho Tổ quốc

Nếu phải tìm một hình ảnh có thể nối liền những chặng đường lớn của cách mạng Việt Nam trong thế kỷ XX, Đại tướng Võ Nguyên Giáp là một trong những con người tiêu biểu nhất.

Ông có mặt từ những năm tháng chuẩn bị cho Cách mạng Tháng Tám, trực tiếp tham gia xây dựng lực lượng vũ trang cách mạng, trở thành Tổng Tư lệnh trong hai cuộc kháng chiến và tiếp tục có những đóng góp quan trọng cho đất nước trong thời bình.

Nhưng có lẽ điều khiến nhiều thế hệ người Việt Nam kính trọng Đại tướng không chỉ nằm ở những chiến thắng trên chiến trường.

Đó là một cuộc đời gắn với nhân dân.

Võ Nguyên Giáp sinh ngày 25 tháng 8 năm 1911 tại Lộc Thủy, Lệ Thủy, Quảng Bình. Từ khi còn trẻ, ông đã tham gia phong trào yêu nước. Những năm hoạt động cách mạng, bị bắt giam, trở lại hoạt động, viết báo, dạy học và nghiên cứu lịch sử đã giúp ông hình thành một thế giới quan sâu sắc về dân tộc và thời đại.

Năm 1944, cuộc đời ông bước sang một trang mới khi được giao nhiệm vụ tổ chức Đội Việt Nam Tuyên truyền Giải phóng quân.

Ngày 22 tháng 12 năm 1944, giữa khu rừng Trần Hưng Đạo của Cao Bằng, 34 chiến sĩ làm lễ thành lập đội. Đây là lực lượng tiền thân của Quân đội nhân dân Việt Nam. Võ Nguyên Giáp trực tiếp chỉ huy đơn vị.

Từ một đội quân chỉ có 34 người, quân đội cách mạng từng bước phát triển.

Nhưng điều đáng chú ý là ngay từ những ngày đầu, quân đội ấy đã được xác định là quân đội của nhân dân, từ nhân dân mà ra, vì nhân dân mà chiến đấu.

Cách mạng Tháng Tám năm 1945 thành công mở ra một kỷ nguyên mới. Nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa ra đời. Nhưng nền độc lập vừa giành được phải đối mặt với vô vàn thử thách. Đất nước đứng trước nguy cơ chiến tranh trở lại, lực lượng vũ trang còn non trẻ, điều kiện kinh tế và xã hội hết sức khó khăn.

Trong hoàn cảnh ấy, Võ Nguyên Giáp được giao trọng trách xây dựng và chỉ huy quân đội.

Năm 1946, ông giữ cương vị Bộ trưởng Bộ Quốc phòng và Tổng Tư lệnh. Năm 1948, ông được phong quân hàm Đại tướng. Ông trở thành Đại tướng đầu tiên của Quân đội nhân dân Việt Nam.

Trong suốt những năm kháng chiến chống thực dân Pháp, ông cùng Bộ Tổng Tư lệnh tổ chức và chỉ huy nhiều chiến dịch lớn. Từ Việt Bắc năm 1947 đến Biên giới năm 1950, rồi Điện Biên Phủ năm 1954, quân đội Việt Nam ngày càng trưởng thành.

Chiến thắng Điện Biên Phủ đã đưa tên tuổi Võ Nguyên Giáp trở thành một trong những tên tuổi nổi bật của lịch sử quân sự thế giới thế kỷ XX. Tuy nhiên, điều đáng trân trọng là sau mỗi chiến thắng, ông vẫn luôn nhắc đến sức mạnh của nhân dân.

Bởi ông hiểu rằng một vị tướng không thể làm nên chiến thắng nếu tách khỏi nhân dân.

Trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước, vai trò của Đại tướng tiếp tục gắn với những quyết định quan trọng của quân đội. Ông giữ cương vị Tổng Tư lệnh cho đến năm 1975. Tại Tổng Hành dinh, đặc biệt trong những năm cuối của cuộc kháng chiến, ông cùng các đồng chí lãnh đạo quân sự theo dõi tình hình chiến trường, góp phần vào quá trình tổ chức và chỉ đạo những chiến dịch lớn đi đến thắng lợi cuối cùng. Các tư liệu của Trung tâm Bảo tồn di sản Thăng Long – Hà Nội được Cổng Thông tin điện tử Chính phủ giới thiệu cho thấy dấu ấn của Đại tướng tại Tổng Hành dinh Quân đội nhân dân Việt Nam trong giai đoạn 1968–1975, gắn với những chiến thắng quan trọng, tiến tới giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước.

Mùa Xuân năm 1975, cuộc Tổng tiến công và nổi dậy giành thắng lợi. Ngày 30 tháng 4 năm 1975, miền Nam được giải phóng, đất nước thống nhất.

Một chặng đường chiến tranh kéo dài nhiều thập kỷ đã kết thúc.

Đối với những người từng trải qua chiến tranh, đó không đơn giản là một ngày chiến thắng. Đó còn là ngày những người lính trở về, ngày những gia đình được đoàn tụ, ngày đất nước bước sang một thời kỳ mới.

Và Đại tướng Võ Nguyên Giáp tiếp tục bước vào một giai đoạn khác của cuộc đời: đóng góp cho công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc trong hòa bình.

Nhìn lại toàn bộ cuộc đời Đại tướng, có một điểm xuyên suốt: ông luôn đặt lợi ích của đất nước và nhân dân lên trên lợi ích cá nhân.

Bộ Quốc phòng nhận định Đại tướng là người chiến sĩ cộng sản trung kiên, hiến dâng trọn cuộc đời cho cách mạng, vì mục tiêu độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội; đồng thời nhấn mạnh tấm gương đạo đức của ông là tài sản quý trong giáo dục truyền thống cách mạng cho các thế hệ.

Có một điều rất đáng suy ngẫm ở hình ảnh Đại tướng Võ Nguyên Giáp: càng ở vị trí cao, ông càng được nhắc đến bởi sự giản dị.

Hình ảnh một vị Đại tướng nhưng gần gũi với cán bộ, chiến sĩ, trân trọng nhân dân đã trở thành một phần trong ký ức của nhiều thế hệ. Cổng Thông tin điện tử Chính phủ từng giới thiệu ông với hình ảnh “Người Anh Cả của Quân đội”, một vị Đại tướng của nhân dân.

Chính sự gần gũi ấy khiến câu chuyện về Đại tướng không chỉ thuộc về quân đội.

Nó thuộc về nhân dân.

Thuộc về những người lính từng chiến đấu.

Thuộc về những gia đình đã tiễn người thân ra trận.

Thuộc về những người mẹ chờ con.

Thuộc về những thanh niên xung phong, dân công, công nhân, nông dân và biết bao con người bình dị đã góp phần làm nên thắng lợi của dân tộc.

Và hôm nay, câu chuyện ấy thuộc về thế hệ trẻ.

Trong thời chiến, lòng yêu nước có thể được thể hiện bằng việc lên đường chiến đấu.

Trong thời bình, lòng yêu nước được thể hiện bằng những việc gần gũi hơn: học tập nghiêm túc, làm việc có trách nhiệm, sống trung thực, giữ gìn kỷ luật, giúp đỡ cộng đồng, bảo vệ môi trường, ứng dụng khoa học công nghệ, xây dựng quê hương và sẵn sàng cống hiến khi Tổ quốc cần.

Đó cũng là cách thế hệ hôm nay tiếp nối “thời hoa lửa” của cha ông.

Bởi thời đại đã thay đổi, nhưng trách nhiệm với Tổ quốc thì không thay đổi.

Đại tướng Võ Nguyên Giáp từ trần lúc 18 giờ 09 phút ngày 4 tháng 10 năm 2013 tại Hà Nội, hưởng thọ 103 tuổi. Nhà nước tổ chức Quốc tang để tưởng nhớ ông.

Sau ngày ông qua đời, hàng triệu người dân đã đến viếng và bày tỏ lòng tiếc thương. Những dòng người nối dài trước ngôi nhà 30 Hoàng Diệu ở Hà Nội và tại quê hương Quảng Bình cho thấy tình cảm đặc biệt mà nhân dân dành cho vị Đại tướng.

Đó là một hình thức ghi nhận không nằm trong bất kỳ quân hàm hay chức vụ nào.

Đó là sự ghi nhận của lòng dân.

Một vị tướng có thể được nhớ đến bởi những trận đánh.

Nhưng một vị tướng được nhân dân nhớ mãi lại bởi cách ông sống và cống hiến.

Võ Nguyên Giáp đã đi qua hai cuộc kháng chiến, chứng kiến đất nước từ những ngày giành độc lập đến ngày thống nhất. Ông đã sống trong một thế kỷ mà dân tộc Việt Nam phải trải qua những thử thách khốc liệt nhất, nhưng cũng làm nên những thắng lợi vẻ vang nhất.

Từ khu rừng Trần Hưng Đạo năm 1944, nơi 34 chiến sĩ đứng trong đội hình đầu tiên của Quân đội nhân dân Việt Nam, đến Điện Biên Phủ năm 1954 và mùa Xuân năm 1975, hành trình ấy là một phần quan trọng của lịch sử Việt Nam hiện đại.

Nhưng điều còn lại sau cùng không phải là những con số.

Điều còn lại là con người.

Là những người đã hy sinh để đất nước có ngày hòa bình.

Là những người đã sống trọn tuổi trẻ cho độc lập, tự do.

Là những người chỉ huy đã biết đặt sinh mạng của chiến sĩ và lợi ích của dân tộc lên trên hết.

Và trong số những con người ấy, Đại tướng Võ Nguyên Giáp là một biểu tượng đặc biệt.

Tuổi trẻ hôm nay có thể chưa từng trải qua tiếng bom đạn, chưa từng chứng kiến những đoàn quân ra trận. Nhưng khi đọc lại cuộc đời Đại tướng, mỗi người có thể tự hỏi mình một câu rất giản dị:

Nếu thế hệ cha ông đã dành cả tuổi trẻ để bảo vệ Tổ quốc, thì tuổi trẻ hôm nay sẽ làm gì để xây dựng Tổ quốc?

Câu trả lời không nhất thiết phải bắt đầu bằng những điều lớn lao.

Nó có thể bắt đầu từ một giờ học nghiêm túc.

Một công việc được hoàn thành có trách nhiệm.

Một hành động giúp đỡ người khác.

Một sáng kiến làm cho quê hương tốt đẹp hơn.

Một lần đứng lên nhận trách nhiệm thay vì né tránh.

Một lần đặt lợi ích chung lên trước lợi ích cá nhân.

Đó chính là cách lịch sử được tiếp nối.

Đại tướng Võ Nguyên Giáp đã để lại cho dân tộc không chỉ những chiến thắng mà còn một di sản về trí tuệ, bản lĩnh, lòng nhân ái và tinh thần phụng sự Tổ quốc. Những giá trị ấy không thuộc riêng về một thế hệ.

Chúng thuộc về hôm nay và mai sau.

“Thời hoa lửa” của Đại tướng đã đi qua.

Nhưng ngọn lửa của lòng yêu nước thì vẫn còn.

Ngọn lửa ấy đang được trao lại cho thế hệ trẻ – những người có trách nhiệm biến hòa bình thành cơ hội phát triển, biến lòng biết ơn thành hành động và biến truyền thống cha ông thành sức mạnh xây dựng một Việt Nam ngày càng giàu mạnh, văn minh.

Đó có lẽ là cách đẹp nhất để thế hệ hôm nay kể tiếp câu chuyện về Vị tướng của nhân dân – Đại tướng Võ Nguyên Giáp.