VỊ TƯỚNG CỦA TRẬN MẠC- DƯƠNG CÔNG SỬU

Có những người bước vào chiến tranh khi tuổi đời còn rất trẻ, chưa từng nghĩ rằng mình sẽ trở thành một vị tướng hay một Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Dương Công Sửu là một người như thế. Sinh năm 1950, là người dân tộc Tày, quê ở Bắc Sơn, Lạng Sơn, ông lớn lên trên vùng đất giàu truyền thống cách mạng. Cha ông từng tham gia hoạt động Việt Minh, còn quê hương Bắc Sơn là nơi ghi dấu cuộc khởi nghĩa Bắc Sơn năm 1940. Chính truyền thống gia đình và quê hương đã sớm hun đúc ở Dương Công Sửu tính cách quyết đoán, gan dạ và ý chí kiên cường. Tháng 7-1967, khi vừa tròn 17 tuổi, ông tình nguyện nhập ngũ, bắt đầu hành trình từ Xứ Lạng vào chiến trường miền Nam.

Sau gần bốn tháng hành quân, người lính trẻ Dương Công Sửu có mặt tại chiến trường. Từ năm 1968 đến 1973, ông chiến đấu trên nhiều địa bàn ở Nam Bộ và cả chiến trường Campuchia, tham gia và chỉ huy hàng trăm trận đánh lớn nhỏ. Không chỉ gan dạ khi trực tiếp chiến đấu, ông còn nổi bật ở khả năng nắm tình hình, tổ chức lực lượng và xử trí nhanh trước những tình huống bất ngờ. Từ một chiến sĩ trẻ, ông từng bước trưởng thành qua thực tiễn chiến trường và sau đó giữ nhiều cương vị chỉ huy trong lực lượng đặc công.

Một trong những trận đánh thể hiện rõ bản lĩnh của Dương Công Sửu là trận tập kích nam Suối Ngô ngày 29-4-1970. Trước giờ nổ súng, lực lượng của ông bị địch phát hiện và bắn phá dữ dội. Trong tình thế nguy hiểm, ông không hoảng loạn mà nhanh chóng tổ chức cho bộ đội lui ra củng cố đội hình, động viên tinh thần chiến sĩ rồi tiếp tục dẫn đầu đơn vị tiến công. Kết quả, đơn vị tiêu diệt khoảng 70 tên địch và phá hủy 9 xe bọc thép. Chiến thắng ấy cho thấy phẩm chất nổi bật của người chỉ huy: càng trong tình huống khó khăn, càng phải bình tĩnh, quyết đoán và biết biến thế bị động thành cơ hội phản công.

Một câu chuyện khác cho thấy sự mưu trí của ông là trận đánh bãi xe địch ngày 18-10-1970. Dương Công Sửu đã vượt qua nhiều chặng gác và hàng rào thép gai để trinh sát mục tiêu. Khi đưa lực lượng vào đánh, ông phát hiện mình đã nhầm bãi xe hỏng. Thay vì rút lui trong khi địch có thể phát hiện, ông tiếp tục xử trí tình huống, dẫn đơn vị vượt qua những trở ngại để tìm đến bãi xe đang hoạt động. Cuối cùng, lực lượng của ông phá hủy 19 xe, hoàn thành nhiệm vụ. Chiến công này không chỉ thể hiện lòng dũng cảm mà còn cho thấy khả năng trinh sát, phán đoán và quyết định rất nhanh của người chỉ huy đặc công.

Nhưng có lẽ trận đánh để lại dấu ấn sâu sắc nhất trong ký ức của Dương Công Sửu là trận phục kích chốt chặn Tây Nam Suông, Lộc Ninh, ngày 28-3-1971. Nhiệm vụ của đơn vị là chặn quân địch tại chỗ, không cho lực lượng từ hướng đông lên giải tỏa và cũng không cho lực lượng địch từ hướng tây tháo chạy. Do yêu cầu chiến đấu gấp, đơn vị phải chiếm lĩnh trận địa trước sáng hôm sau, trong khi quãng đường hành quân bình thường mất tới hai ngày ba đêm. Ông cùng đồng đội phải vừa hành quân vừa chạy, vượt qua chặng đường gian khổ để kịp triển khai trận địa. Khi trận chiến bắt đầu, pháo binh địch liên tục dội xuống, sau đó xe tăng và bộ binh đồng loạt tiến vào. Dương Công Sửu cùng đồng đội lập tức nổ súng. Ngay từ những phút đầu, ba xe địch bị bắn cháy, đội hình đối phương rối loạn. Sau một ngày chiến đấu ác liệt, đơn vị diệt 50 tên địch, bắn cháy 5 xe, hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ chốt chặn.

Điều đặc biệt ở trận đánh này không chỉ nằm ở kết quả mà còn ở cách người chỉ huy giữ vững tinh thần bộ đội. Trận địa nằm giữa khu vực khá trống trải, xung quanh là đồng ruộng nên trước giờ nổ súng, nhiều chiến sĩ không khỏi lo lắng. Dương Công Sửu cùng cán bộ chính trị trực tiếp động viên anh em, củng cố quyết tâm và tổ chức đào công sự. Khi pháo địch bắt đầu bắn phá, mọi người hiểu rằng trận chiến thực sự đã bắt đầu. Trong hoàn cảnh ấy, bản lĩnh của người chỉ huy chính là chỗ dựa tinh thần cho cả đơn vị.

Sau những trận đánh ấy, Dương Công Sửu tiếp tục lập nhiều chiến công trên các mặt trận. Tháng 4-1972, ông tổ chức phục kích đánh xe cơ giới trên đường 13 khu vực phía nam Chơn Thành. Với một lực lượng nhỏ, ông nghiên cứu quy luật hoạt động của địch, lựa chọn vị trí phục kích và tổ chức đánh nhanh, rút gọn. Đơn vị phá hủy 3 xe, diệt 40 tên địch, bắt 6 tù binh và thu 4 khẩu AR-15. Đến tháng 6-1972, tại khu vực Cây Cầy, Bình Long, mặc dù địch canh phòng rất cẩn mật, ông vẫn hai lần dẫn đơn vị tập kích trận địa pháo, phá hủy 14 xe bọc thép và 4 khẩu pháo. Ngày 11-8-1972, ông tiếp tục chỉ huy đơn vị luồn rừng, vượt qua nhiều tuyến kiểm soát để đánh vào Lai Khê, Bình Long, phá hủy 5 khẩu pháo và gây tổn thất lớn cho đối phương.

Trong những năm tháng chiến đấu, Dương Công Sửu nhiều lần đứng trước ranh giới giữa sự sống và cái chết. Năm 1969, ông từng bị một mảnh đạn găm vào gót chân trong chiến đấu và phải điều trị tại bệnh viện hậu cứ. Thế nhưng thương tích không làm người chiến sĩ ấy mất đi ý chí. Khi trở lại chiến trường, ông tiếp tục chiến đấu và chỉ huy bộ đội. Ông từng chia sẻ rằng khi ra trận, bản thân cũng như đồng đội không nghĩ đến chuyện trở thành anh hùng hay tướng lĩnh; điều họ nghĩ đến là nhiệm vụ phía trước, là mục tiêu giải phóng đất nước và đánh thắng quân thù.

Những chiến công liên tiếp đã đưa Dương Công Sửu trở thành một trong những cán bộ đặc công nổi bật trên chiến trường Nam Bộ. Ông từng được trao các danh hiệu “Dũng sĩ diệt Mỹ”, “Dũng sĩ Quyết thắng”, “Dũng sĩ diệt xe cơ giới”; theo tư liệu báo chí, ông có 15 lần được nhận danh hiệu “Dũng sĩ diệt Mỹ”. Năm 1973, khi mới 23 tuổi, Dương Công Sửu được Nhà nước phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Khi ấy ông đang giữ cương vị Tiểu đoàn phó Tiểu đoàn 28 Đặc công, Sư đoàn 7.

Điều làm nên hình ảnh Anh hùng Dương Công Sửu không chỉ là những con số về chiến công, mà còn là nghệ thuật chỉ huy và tinh thần dám nhận nhiệm vụ khó. Ở ông có sự táo bạo của một người lính trẻ, sự tỉnh táo của một người chỉ huy và khả năng xử trí linh hoạt trước những tình huống bất ngờ. Trong những trận đánh đặc công, lực lượng thường không đông, phải bí mật tiếp cận mục tiêu, vượt qua hàng rào, chốt gác và hệ thống phòng thủ của đối phương rồi đánh nhanh, tạo bất ngờ và rút lui an toàn. Chính trong loại hình chiến đấu đặc biệt ấy, bản lĩnh và trí tuệ của Dương Công Sửu được tôi luyện và phát huy mạnh mẽ.

Sau ngày đất nước thống nhất, người lính từng trải qua hàng trăm trận đánh ấy tiếp tục phục vụ quân đội, trưởng thành qua nhiều cương vị và sau này trở thành Trung tướng, nguyên Phó Tư lệnh Quân khu 1. Những kinh nghiệm từ chiến trường được ông tiếp tục vận dụng trong công tác xây dựng và bảo vệ Tổ quốc thời bình.

Nhìn lại cuộc đời Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Dương Công Sửu, có thể thấy đó là hành trình từ một chàng trai Tày 17 tuổi rời quê hương Bắc Sơn đi đánh giặc đến một người chỉ huy trưởng thành giữa những trận chiến khốc liệt. Chiến tích của ông được viết nên bằng hàng trăm trận đánh, bằng sự mưu trí của người lính đặc công, bằng lòng dũng cảm trước bom đạn và bằng khả năng giữ vững tinh thần đồng đội trong những thời khắc hiểm nghèo. Nhưng phía sau những chiến công ấy vẫn là hình ảnh một người lính giản dị, luôn cho rằng mình chỉ làm nhiệm vụ của một người chiến sĩ. Chính sự khiêm nhường, lòng trung thành và những cống hiến không ngừng nghỉ ấy đã làm nên hình tượng Dương Công Sửu – một người Anh hùng của chiến trường, một người con tiêu biểu của quê hương Bắc Sơn và một trong những chiến sĩ đặc công xuất sắc của Quân đội nhân dân Việt Nam.